Дәүләт телдәренең исемлеге

Бойондороҡһоҙ дәүләттәрҙә һәм биләмәләрҙә дөйөм дәүләт йә федераль кимәлдә ҡулланылыусы телдәр

Дөйөм милли телдәрҮҙгәртергә

Бойондороҡһоҙ дәүләттәрҙә һәм биләмәләрҙә дөйөм дәүләт йә федераль кимәлдә ҡулланылыусы телдәр.

# А Б В Г Д З И К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ч Ш Э Я

AҮҙгәртергә

Абхаз теле
Әзербайжан теле
Аймара теле
Албан теле
Амхар теле
Инглиз теле
Ғәрәп теле
Әрмән теле 
Ассирий теле
Африкаанс теле
  • КАР (инглиз, венда, көньяҡ ндебеле, төньяҡ сото, сесото, тсонга, свати, коса, тсвана, зулу телдәре менән бергә)[15]

# А Б В Г Д    З И  К Л М Н О П Р С Т У Ф Х  Ч Ш     Э  Я

БҮҙгәртергә

Белорус теле
Бенгал теле
Бирма теле
Бислама теле
Болгар теле
Босний теле

# А Б В Г Д    З И  К Л М Н О П Р С Т У Ф Х  Ч Ш     Э  Я

ВҮҙгәртергә

Венгр теле 
Венда теле
  • КАР (африкаанс, инглиз, көньяҡ ндебеле, төньяҡ сото, сесото, тсонга, свати, коса, тсвана, зулу телдәре менән бергә)
Вьетнам теле 
  • Вьетнам[уточнить]

# А Б В Г Д    З И  К Л М Н О П Р С Т У Ф Х  Ч Ш     Э  Я

ГҮҙгәртергә

Гаити креол теле
Гренланд теле
  • Гренландия
Грек теле 
Грузин теле 
Гуарани теле

# А Б В Г Д    З И  К Л М Н О П Р С Т У Ф Х  Ч Ш     Э  Я

ДҮҙгәртергә

Дари теле[25]
Дат теле
Дзонг-кэ теле

# А Б В Г Д З И  К Л М Н О П Р С Т У Ф Х  Ч Ш Э Я

ЗҮҙгәртергә

Зулу теле
  • КАР (африкаанс, инглиз, көньяҡ ндебеле, төньяҡ сото, сесото, тсонга, свати, венда, коса, тсвана телдәре менән бергә)[15]

# А Б В Г Д    З И  К Л М Н О П Р С Т У Ф Х  Ч Ш     Э  Я

ИҮҙгәртергә

Иврит теле
Ирланд теле
Исланд теле
Испан теле 
Итальян теле

# А Б В Г Д З И  К Л М Н О П Р С Т У Ф Х  Ч Ш Э Я

К, ҠҮҙгәртергә

Ҡаҙаҡ теле
Каролин теле
Каталан теле 
Кечуа теле
Ҡырғыҙ теле 
Кирибати теле
Ҡытай теле
Корей 
Коса теле
  • КАР (африкаанс, инглиз, көньяҡ ндебеле, төньяҡ  сото, сесото, тсонга, свати, венда, зулу, тсвана теле менән бергә)[15]
Ҡырым татарҙары теле 
Кук теле
Курд телдәре  (сорани)
Кхмер теле

# А Б В Г Д З И  К Л М Н О П Р С Т У Ф Х  Ч Ш Э Я

ЛҮҙгәртергә

Лаос теле
Латин теле 
Латыш теле
Литва теле
Люксембург 

# А Б В Г Д З И  К Л М Н О П Р С Т У Ф Х  Ч Ш Э Я

МҮҙгәртергә

Македон теле 
Малагаси теле
Малай теле 
Мальдив теле
Мальта теле
Маори теле
Маршалл теле
  • Маршалл утрауҙары (инглиз  теле менән бергә)
Молдаван теле[36]
Монгол теле
Мэн теле

# А Б В Г Д З И  К Л М Н О П Р С Т У Ф Х  Ч Ш Э Я

НҮҙгәртергә

Науру теле
Төньяҡ ндебеле теле
Көньяҡ ндебеле теле
  • КАР (африкаанс, инглиз, коса, төньяҡ сото, сесото, тсонга, свати, венда, зулу, тсвана теле менән бергә)[15]
Немец теле 
Непал теле 
Нидерланд теле 
Ниуэ теле
Норвег теле
  • Норвегия (ике рәсми диалект — букмол һәм нюнорск)
    • Свальбард (Шпицберген)
Норфолк теле
Ньянджа теле

# А Б В Г Д З И  К Л М Н О П Р С Т У Ф Х  Ч Ш Э Я

ОҮҙгәртергә

Осетин теле 

# А Б В Г Д З И  К Л М Н О П Р С Т У Ф Х  Ч Ш Э Я

ПҮҙгәртергә

Палау теле 
Папьяменто теле
Фарсы теле

[25]

Питкэрн теле
Поляк теле
Португал теле 
Пушту теле

# А Б В Г Д З И  К Л М Н О П Р С Т У Ф Х  Ч Ш Э Я

РҮҙгәртергә

Романш  (ретороман) теле
Руанда теле
Румын теле
  • Румыния
  • Молдова (бында уны молдаван теле тиҙәр һәм үҙаллы тел тип һанайҙар, әммә лингвистарҙың күпселеге бының менән риза түгел)
Рунди теле
Рус теле 

# А Б В Г Д З И  К Л М Н О П Р С Т У Ф Х  Ч Ш Э Я

СҮҙгәртергә

Самоа теле
Санго теле
Свати теле
  • Свазиленд (инглиз теле менән бергә)
  • КАР (африкаанс, инглиз, көньяҡ ндебеле, төньяҡ сото, сесото, тсонга, коса, венда, зулу, тсвана теле менән бергә)[15]
Сейшел теле
Серб теле 
Сингал теле
Сүриә теле
Словак теле
Словен теле
Сомали теле
Төньяҡ сото теле
  • КАР (африкаанс, инглиз, көньяҡ ндебеле, свати, сесото, тсонга, коса, венда, зулу, тсвана теле менән бергә)[15]
Көньяҡ сото  (Сесото) теле
  • Лесото (инглиз теле менән бергә)
  • КАР (африкаанс, инглиз, көньяҡ ндебеле, свати, төньяҡ сото, тсонга, коса, венда, зулу, тсвана теле менән бергә)[15]
Суахили теле

# А Б В Г Д З И К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ч Ш Э Я

ТҮҙгәртергә

Тажик теле[25]
Тай теле
Тамазигхт теле
Тамил теле
Тетум теле
Тигринья теле
Ток-писин теле
Токелау теле
Тонга теле
Тсвана теле
  • Ботсвана (инглиз  теле менән бергә)
  • КАР (африкаанс, инглиз, көньяҡ ндебеле, свати, төньяҡ сото, сесото, коса, венда, зулу, тсонга теле менән бергә)[15]
Тсонга теле
  • КАР (африкаанс, английским, көньяҡ ндебеде, свати, төньяҡ сото, сесото, коса, венда, зулу, тсвана теле менән бергә)[15]
Тувалу теле
Төрөк теле 
  • Төркиә  
  • Кипр (грек теле менән бергә)
  • Төньяҡ Кипр Төрөк Республикаһы (Төркиә тарафынан ғына танылған)
Төркүмән теле
Төркмән теле

# А Б В Г Д З И К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ч Ш Э Я

УҮҙгәртергә

Үзбәк теле
Украин теле 
Урду теле

# А Б В Г Д З И К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ч Ш Э Я

ФҮҙгәртергә

Фарер теле
Фиджи теле
  • Фиджи (инглиз  һәм һинд теле менән бергә,  конституцияла  һиндустани  тиелгән, был термин,  урду телен дә үҙ эсенә ала)
Филиппин теле
Фин теле 
Француз теле

# А Б В Г Д З И К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ч Ш Э Я

ХҮҙгәртергә

Һинд теле
  • Һиндостан (инглиз һәм тағы 21 тел менән бергә)
  • Фиджи  конституцияла  һиндостани  тип алынған, был  термин эсенә урду теле лә инә (инглиз һәм фиджи теле менән бергә)
Хири-моту теле
Хорват теле

# А Б В Г Д З И К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ч Ш Э Я

ЧҮҙгәртергә

Чаморро теле
Черногор теле
Чех теле

# А Б В Г Д З И К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ч Ш Э Я

ШҮҙгәртергә

Швед теле 
Шона теле

# А Б В Г Д З И К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ч Ш Э Я

ЭҮҙгәртергә

Эстон теле

# А Б В Г Д З И К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ч Ш Э Я

ЯҮҙгәртергә

Япон теле

Төбәк телдәреҮҙгәртергә

# А Б В Г Д З И К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ч Ш Э Я

AҮҙгәртергә

Абазин теле
Адыгей  теле
Әзербайжан теле 
Алтай теле
Инглиз теле
  • Бөйөк Британияның  бер өлөшө
    • Англия
    • Төньяҡ Ирландия (ирланд һәм ольстер-шотланд (инглиз-шотланд теленең диалекты) теле менән бергә)
    • Шотландия (шотланд (гэль) һәм шотланд  (инглиз-шотланд) теле менән бергә)
    • Уэльс (валлий теле менән бергә)
  • Канаданың бер өлөшө
    • Альберта
    • Британ Колумбияһы
    • Манитоба
    • Яңы Шотландия
    • Нью-Брансуик (француз  теле менән бергә)
    • Нунавут (инуиннактун, инуктитут һәм француз теле менән бергә)
    • Ньюфаундленд һәм Лабрадор
    • Онтарио
    • Принц Эдуард утрауы
    • Саскачеван
    • Төньяҡ-Көнбайыш Территориялар (гвичин, инуиннактун, инуктитут, инуктун, кри, слейви, догриб, дене һәм француз теле менән бергә)
    • Юкон (француз теле менән бергә)
  • АҠШ-тың бер өлөшө. АҠШ конституцияһында дәүләт теле ҡаралмаған; инглиз теле традиция буйынса беренсе булып һанала, ә закон буйынса түгел. Түбәндәге штаттарҙа инглиз теле рәсми тел булып тора:
    • Айова
    • Айдахо
    • Алабама
    • Аляска
    • Аризона
    • Арканзас
    • Вайоминг
    • Вирджиния
    • Гавайи (гавай  теле менән бергә)
    • Джорджия
    • Иллинойс
    • Индиана
    • Калифорния
    • Канзас
    • Кентукки
    • Колорадо
    • Миссисипи
    • Монтана
    • Небраска
    • Нью-Гемпшир
    • Оклахома
    • Төньяҡ Каролина
    • Төньяҡ Дакота
    • Теннесси
    • Флорида
    • Көньяҡ Каролина
    • Көньяҡ  Дакота
    • Юта
Аран  теле
Ассам теле 

БҮҙгәртергә

Баск теле
Башҡорт теле 
Белуджи теле 
Бенгали теле 
Бүрәт теле 

ВҮҙгәртергә

Валлий  теле
Венгр теле 
Вепс теле  

ГҮҙгәртергә

Гавай теле
Гагауз теле 
Галисия теле  
Тау мари теле
Гуджарати теле

ДҮҙгәртергә

Даргин теле  
Долган теле   

ИҮҙгәртергә

Ингуш  теле
Ирланд теле
Испан теле 
Итальян теле

КҮҙгәртергә

Ҡабарҙы-черкес  теле  
Ҡаҙаҡ теле
Ҡалмыҡ теле
Каннада теле
Ҡарағалпаҡ теле 
Ҡарасай-балҡар теле
Карел теле
Каталан теле
Кашмири теле
Коми теле
Коми-пермяк теле  
  • Рәсәйҙең бер өлөшө
    • Коми-Пермяк округы (рус теле менән бергә)
Ҡырымтатар теле 
Курд теле 

ЛҮҙгәртергә

Ладин теле  
  • Италияның  бер өлөшө
    • Көньяҡ  Тироль (итальян теле менән бергә)

# А Б В Г Д З И К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ч Ш Э Я

МҮҙгәртергә

Малаялам
Манси теле 
Маратхи
Мари теле 
Муҡшы теле 
Монгол теле 
  • Ҡытайҙың бер өлөшө
    • Автономный район Эске Монголия автономиялы районы (ҡытай теле менән бергә)

НҮҙгәртергә

Немец теле 
Ненец теле
Непал теле 
Нидерланд теле 
Ноғай теле 

ПҮҙгәртергә

Пәнжәб
Пушту

РҮҙгәртергә

Романш  теле
Румын теле
Русин теле
Рус теле 

СҮҙгәртергә

Санскрит
  • Һиндостандың бер өлөшө  (инглиз, ассам, бенгал, телугу, маратхи, непал, тамил, урду, гуджарат, малаялам, каннада, ория, кашмири, һинд, пәнжәб теле менән бергә)
Сардин теле
  • Италияның бер өлөшө
    • Сардиния (итальян теле менән бергә)
Төньяҡ саам  теле 
Селькуп теле  
Синдхи
Словак теле 
Словен теле

ТҮҙгәртергә

Тамил теле
  • Һиндостан  (инглиз, ассам, бенгал, телугу, маратхи, непал, урду, гуджарати, малаялам, каннада, ория, пәнжәб, кашмири, һинд, санскрит теле менән бергә)
    • Тамилнад, Һиндостандың штаты
Татар теле
Телугу
  • Һиндостан (инглиз, бенгали, телугу, маратхи, непал, тамил, урду, гуджарати, малаялам, каннада, ория, пәнжәб, кашмири, һинд, санскрит  теле менән бергә)
Тибет теле
Тыва теле

УҮҙгәртергә

Удмурт  теле
Уйғыр теле
  • Ҡытайҙың бер өлөшө
    • Синьцзян-Уйғыр автономиялы районы (ҡытай теле менән бергә)
Украин теле 
Урду
  • Һиндостан (инглиз, ассам, бенгал, телугу, маратхи, непал, тамил, гуджарат, малаялам, каннада, ория, пәнжәб, кашмири, хинди, санскрит теле менән бергә)
    • Андхра-Прадеш, Һиндостандың штаты 
    • Джамму һәм Кашмир, Һиндостандың штаты 

ФҮҙгәртергә

Фин теле 
Француз теле 
  • Бельгияның бер өлөшө
    • Валлония
    • Италияның бер өлөшө
    • Валле-д’Аоста (итальян теле менән бергә)
  • Канаданың бер өлөшө
    • Квебек
    • Нью-Брансуик (инглиз теле менән бергә)
    • Нунавут (инглиз, инуиннактун, инуктитут теле менән бергә)
    • Төньяҡ-Көнбайыш Территориялар (инглиз, гвичин, инуиннактун, инуктитут, инуктун, кри, слейви, догриб, дене теле менән бергә)
    • Юкон (инглиз теле менән бергә)
  • Швейцарияның бер өлөшө
    • Женева
    • Во
    • Вале (немец теле менән бергә)
    • Юра
    • Нёвшатель
    • Берн (немец  теле менән бергә)
    • Фрибур (немец теле менән бергә)
  • АҠШ-тың бер өлөшө
    • Луизиана штаты (инглиз теле менән бергә)
Фриз  теле
Фриули  теле
  • Италияның бер өлөшө
    • Фриули-Венеция-Джулия (итальян теле менән бергә)

ХҮҙгәртергә

Хакас теле
Хант  теле
Хорват теле 

ЧҮҙгәртергә

Чечен теле 
Чех теле
Чжуань теле
  • Ҡытайҙың бер өлөшө
    • Гуанси-Чжуань  автономиялы районы (ҡытай теле менән бергә)
Сыуаш теле
Чукот  теле

ШҮҙгәртергә

Шотланд  (инглиз-шотланд) теле

[50]

Шотланд  (гэль) теле

ЭҮҙгәртергә

Эвенк теле
Эвен теле
Эрзә теле
Эсперанто

ЮҮҙгәртергә

Юкагир теле

ЯҮҙгәртергә

Яҡут теле

Дағстандың телдәреҮҙгәртергә

Формаль яҡтан Дағстанда рус теленән башҡа телдәрҙең статусы билдәле түгел.   Дағстан  Конституцияһының 11-се статьяһында «рус теле һәм  Дағстан халыҡтары телдәре» дәүләт теле тип иғлан ителгән, ләкин бер телдә атап әйтелмәгән. Аныҡ телдәрҙең  исемлеген нығытҡан телдәр тураһындағы закон һаман ҡабул ителмәгән[63]. Ғәмәлдә  авар, агул, әзербайжан, даргин, ҡумыҡ, лак, лезгин, ноғай, рутул, табасаран, тат, цахур, чечен телдәре шундайҙарға инергә мөмкин.

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

  1. 1,0 1,1 Статья 6. Конституция Республики Абхазия Ҡалып:Webarchive
  2. 2,0 2,1 2,2 Частично признанное государство
  3. Статья 21. Конституция Азербайджанской Республики
  4. Глава 1, Статья 11 // Конституция Республики Дагестан (2003 г.)
  5. 5,0 5,1 5,2 Artículo 5. Constitución Política del Estado
  6. 6,0 6,1 6,2 Artículo 48. Constitución Política del Perú Ҡалып:Webarchive
  7. Article 14. Albanian Constitution. Тәүге сығанаҡтан архивланған 18 июнь 2012. 28 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  8. Article 5. Kosovo Constitution Ҡалып:Webarchive
  9. Article 5. Ethiopian Constitution
  10. 10,0 10,1 Article 8. Constitution of Ireland 1937 Ҡалып:Webarchive
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 Еще три языка признаны в Ираке официальными
  12. Статья 12. Конституция Республики Армения. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 ғинуар 2012. 28 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  13. 13,0 13,1 13,2 Непризнанное государство
  14. Статья 15. Конституция Нагорно-Карабахской Республики
  15. 15,0 15,1 15,2 15,3 15,4 15,5 15,6 15,7 15,8 Section 6. Constitution of the Republic of South Africa, 1996
  16. 16,0 16,1 Статья 17. Конституция Республики Беларусь
  17. 3. The state language. Constitution of Bangladesh Ҡалып:Webarchive
  18. 18,0 18,1 Article 3. Constitution of the Republic of Vanuatu Ҡалып:Webarchive
  19. Чл. 3. Конституция на Република България
  20. Article H. Fundamental Law of Hungary. Тәүге сығанаҡтан архивланған 13 ғинуар 2012. 28 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  21. Article 5. La Constitution de la République d’Haïti
  22. App. D., Part 1, Art. 3. Constitution of Cyprus
  23. Article 8. Constitution of Georgia  (инг.)(англ.)
  24. 24,0 24,1 Artículo 140. Constituciones de la República del Paraguay
  25. 25,0 25,1 25,2 дари и таджикский язык часто рассматриваются как местные варианты персидского.
  26. 26,0 26,1 Article 16. Constitution of Afghanistan
  27. Article 1. Constitution of the Kingdom of Bhutan Ҡалып:Webarchive
  28. 28,0 28,1 28,2 28,3 Article 4. Constitution fédérale de la Confédération Suisse
  29. 29,0 29,1 Статья 7. Конституция Республики Казахстан Ҡалып:Webarchive
  30. Article 2. La Constitució del Principat d’Andorra. Тәүге сығанаҡтан архивланған 14 ноябрь 2008. 28 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  31. 31,0 31,1 Статья 10. Конституция Кыргызской Республики
  32. 32,0 32,1 32,2 Articles 44, 53, 123. Constitution of the Republic of Singapore
  33. Article 165. North Korean Constitution
  34. Article 5. Constitution of the Kingdom of Cambodia
  35. Article 36. Constitution of the Republic of Indonesia Ҡалып:Webarchive
  36. Существуют различные мнения в отношении того, являются ли молдавский и румынский разными языками, или это один и тот же язык
  37. 37,0 37,1 Статья 4. Конституция Республики Южная Осетия Ҡалып:Webarchive
  38. 38,0 38,1 Articles 18, 19. Constitution of the Democratic Socialist Republic of Sri Lanka Ҡалып:Webarchive
  39. Article 5. Constitution du Maroc. Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 июль 2013. 6 сентябрь 2013 тикшерелгән.
  40. 40,0 40,1 Статья 11. Конституция Карачаево-Черкесской Республики
  41. Статья 5. Конституция Республики Адыгея
  42. Статья 13. Конституция Республики Алтай
  43. Закон Республики Алтай «О языках». Глава I, статья 4
  44. Статья 1. Конституция Республики Башкортостан
  45. Статья 67. Конституция Республики Бурятия
  46. 46,0 46,1 46,2 46,3 Statut Autonomne Pokrajine Vojvodine
  47. 47,0 47,1 47,2 47,3 47,4 47,5 Službena upotreba jezika i pisama u AP Vojvodini
  48. 48,0 48,1 48,2 Статья 16. Уложение Гагаузии (Гагауз Ери)
  49. Статья 15. Конституция республики Марий Эл
  50. 50,0 50,1 Good Friday Agreement 1998 Ҡалып:Webarchive
  51. Статья 17. Степное Уложение (Конституция) Республики Калмыкия
  52. Статья 4. Конституция Республики Каракалпакстан
  53. Статья 76. Конституция Кабардино-Балкарской Республики
  54. Статья 67. Конституция Республики Коми
  55. 55,0 55,1 Статья 13. Конституции Республики Мордовия. Тәүге сығанаҡтан архивланған 8 февраль 2012. 17 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  56. Статья 8. Конституция Республики Татарстан
  57. Статья 5. Конституция Республики Тыва
  58. Статья 8. Конституция Удмуртской Республики
  59. Статья 69. Конституция Республики Хакасия
  60. Статья 10. Конституция Чеченской Республики
  61. Статья 8. Конституция Чувашской Республики
  62. Статья 46. Конституция (Основной закон) Республики Саха (Якутия)
  63. Языковая головоломка Европы, Еженедельник «Настоящее время» (Махачкала) (01 ноября 2010). 24 ғинуар 2012 тикшерелгән.

ҺылтанмаларҮҙгәртергә