Ҡарағалпаҡ теле (ҡарағалп. Qaraqalpaq tili, Қарақалпақ тили) — төрки, ҡыпсаҡ төркөмөнә ингән ҡарағалпаҡтарҙың теле. Ул үзбәк теле менән бер рәттән Үзбәкстан составындағы Ҡарағалпаҡстан Республикаһының рәсми теле.

Ҡарағалпаҡ теле
ҡарағалп. Qaraqalpaq tili
ҡарағалп. Қарақалпақ тили‎ (Qaraqalpaq tili)
Дәүләт Flag of Uzbekistan.svg Үзбәкстан
Тел төрҙәре агглютинатив телдәр, Сингармонизм[d] һәм SOV теле[d]
Яҙыу Латин алфавиты һәм Кирил алфавиты
Телдә һөйләшеүселәр 583 410 кеше (2010)[1]
Состояние языка в каталоге Ethnologue 5 Developing[d][2]
Карта распространения
Барлыҡҡа килгән Ҡарағалпаҡстан Республикаһы, Ҡараҡалпаҡтар, Бохара өлкәһе[d], Навоийская область[d] һәм Хәрәзем өлкәһе
ISOCAT коды 737
Викимедиа проекттарында тел коды kaa
Commons-logo.svg Ҡарағалпаҡ теле Викимилектә

ФонетикаҮҙгәртергә

Һуҙынҡы өндәрҮҙгәртергә

Ҡарағалпаҡ телендә сингармонизм законы ҡулланыла.

Һуҙынҡы өн Ҡайһы һуҙынҡыларҙан һуң килә ала
a a, ɯ
æ e, i
e e, i
i e, i
o a, o, u, ɯ
œ e, i, œ, y
u a, o, u
y e, œ, y
ɯ a, ɯ

ИмләҮҙгәртергә

ЯҙмаҮҙгәртергә

1928 йылға тиклем ҡарағалпаҡ телендә яҙыу өсөн ғәрәп алфавиты ҡулланылған. 1928 һәм 1940 йылдар араһында латин алфавиты (Яңалиф) ҡулланылған, 1940 йылда кирил алфавиты ҡабул ителгән. 1991 йылда, Үзбәкстан үҙ аллы дәүләт булғандан һуң, яңынан латин алфавиты ҡулланыла башлай.

Имлә сағыштырыу таблицаһыҮҙгәртергә

Латин имләһе
(Яңалиф, 1926-1940)
Кирил әлифбаһы Хәҙерге латин
әлифбаһы
ХАФӘ транскрипцияһы     Латин имләһе
(Яңалиф, 1926-1940)
Кирил әлифбаһы Хәҙерге латин
әлифбаһы
ХАФӘ транскрипцияһы     Латин имләһе
(Яңалиф, 1926-1940)
Кирил әлифбаһы Хәҙерге латин
әлифбаһы
ХАФӘ транскрипцияһы
Aa Аа Aa a     Qq Ққ Qq q     Ff Фф Ff f
Әә Әә A’a' æ Ll Лл Ll l Xx Хх Xx x
Bb Бб Bb b Mm Мм Mm m Hh Ҳҳ Hh h
Vv Вв Vv v Nn Нн Nn n Цц ts ʦ
Gg Гг Gg g N̡n̡ Ңң N’n' ŋ Çç Чч ch ʧ
Ƣƣ Ғғ G’g' ɣ Oo Оо Oo o Şş Шш SHsh ʃ
Dd Дд Dd d Өө Өө O’o' œ Щщ sh ʃ
Ee Ее Ee e Pp Пп Pp p Ъъ    
Ёё yo jo Rr Рр Rr r Ьь Ыы ɯ
Жж Jj ʒ Ss Сс Ss s Ьь    
Zz Зз Zz z Tt Тт Tt t Ээ Ee e
Ii Ии İi i Uu Уу Uu u Юю yu ju
Jj Йй Yy j Yy Үү U’u' y Яя ya ja
Kk Кк Kk k Ŭŭ Ўў Ww w      


 
Нуҡус ҡалаһында фотосалондың алтаҡтаһы. Хәҙерге латин әлифбаһы ҡулланылған. 2006 й.

ҺылтанмаларҮҙгәртергә

  1. Ethnologue — 19 — Dallas, Texas: SIL International, 2016.
  2. Ethnologue — 19 — Dallas, Texas: SIL International, 2016.