Америка Ҡушма Штаттары

Төньяҡ Америкала урынлашҡан федератив дәүләт
(АҠШ битенән йүнәлтелде)

Америка Ҡушма Штаттары (ингл. United States of America), ҡыҫҡаса АҠШ (ингл. USA), йәки Ҡушма Штаттар (ингл. United States, U.S., ябай телдәАмерика) — Төньяҡ Америкала урынлашҡан дәүләт. Майҙаны буйынса донъяла дүртенсе (9 518 900 км²), халыҡ һаны буйынса өсөнсө (304 млн кеше) урында тора. Баш ҡалаһы — Вашингтон.

Америка Ҡушма Штаттары
United States of America
Флаг ҙур мисәте {{{name}}}
Девиз: «In God We Trust» (1956 йылдан)
«Хоҙайға инанабыҙ»
«E Pluribus Unum» (лат., традицион)
ингл. «Out of Many, One», башҡ. «Күптән берлек»»
Гимн: «The Star-Spangled Banner»
Үҙаллылыҡ датаһы 4 июль 1776 йылБөйөк Британия)
Рәсми тел инглиз теле (де-факто);
(Инглиз теленең америка варианты)[1]
Баш ҡала Вашингтон
Эре ҡалалар Нью-Йорк, Лос-Анджелес, Чикаго, Хьюстон, Филадельфия, Финикс, Сан-Антонио, Сан-Диего, Даллас
Идара итеү төрө Президент республикаһы
Президент
Вице-президент
Джозеф Байден
Камала Деви Харрис
Территория
• Бөтәһе
• % һыу өҫтө
4
9 518 900[2] км²
6,76
Халыҡ
• Һаны (2010)
• Халыҡ тығыҙлығы

313 232 044[3] чел. (3)
32 чел./км²
ЭТП
  • Бөтәһе (2009)
  • Бер кешегә

14,256 трлн[4] долл. (1)
46 381[4] долл.
КПҮИ (2011) 0,910[5] (бик юғары) (4 урын)
Этнохороним америкалы, америкалылар
Валюта АҠШ доллары (USD,код 840)
Интернет-домены .us, .mil, .gov
Код ISO US
МОК коды USA
Телефон коды +1
Сәғәт бүлкәте −5…−10
  1. Де-юре рәсми тел юҡ. Көньяҡ штаттарҙың ҡайһы берҙәрендә өҫтәмә тел булып испан теле (де-факто), Луизианалафранцуз теле ҡулланыла, Гавайҙарҙа — рәсми тел — гавай теле: Справочник ЦРУ. Архивировано 28 июнь 2012 года. 2018 йыл 26 декабрь архивланған. (инг.)
  2. Бойондороҡло территорияларҙы иҫәпләмәйенсә.
  3. U.S. POPClock Projection (ингл.). Архивировано 28 июнь 2012 года. 2018 йыл 26 декабрь архивланған.
  4. 4,0 4,1 United States. International Monetary Fund. Дата обращения: 21 апрель 2010. Архивировано 21 август 2011 года.
  5. Human Development Index and its components 2010 йыл 21 ноябрь архивланған.

Америка Ҡушма Штаттары төньяҡта Канада, көньяҡта Мексика менән сиктәш. Көнбайыш яры Тымыҡ океан, көнсығыш яры Атлантик океан менән йыуыла. Административ яҡтан ил 50 штатҡа һәм 1 федераль округҡа (Колумбия) бүленә.

АҠШ-ла юридик рәүештә рәсми тел юҡ.

АҠШ ҙур иҡтисад ҡеүәте, иң ҙур армия менән донъяла тәьҫир итеү үҙәге булып тора. Башҡа илдәргә мәҙәни, фән, йәмғиәт, сәйәсәт яҡтан ҙур йоғонто яһай.

Дәүләт ҡоролошо

үҙгәртергә

АҠШ Конституцияһына ярашлы дәүләт власы суд, башҡарма һәм закондар сығарыу йүнәлештәренә бүленә.

Башҡарма власть

үҙгәртергә

Ҡарағыҙ: АҠШ федераль башҡарма департаменттар
Ҡарағыҙ: Америка Ҡушма Штаттары Хөкүмәте
Ҡарағыҙ: АҠШ Президенты
АҠШ Президенты — ил башлығы һәм иң юғары вазифалы кешеһе.

Суд власы

үҙгәртергә

Ҡарағыҙ: АҠШ Юғары суды

Закондар сығарыу власы

үҙгәртергә

Ҡарағыҙ: АҠШ Конгрессы
Парламенты — АҠШ Конгрессы.

 
Штатларҙың АҠШ-ҡа инеү динамикаһы

Административ бүленеше

үҙгәртергә

Америка Ҡушма Штаттары штаттарға, штаттар округтарға бүленәләр.

АҠШ ҡалалары

үҙгәртергә

АҠШ-тың иң эре компаниялары

үҙгәртергә

Халыҡ һаны

үҙгәртергә

АҠШ-тың виза сәйәсәте

үҙгәртергә

АҠШ-ның виза сәйәсәте донъяла иң ҡаты булып һанала.

 
     АҠШ     180 көнгә тиклем визаһыҙ     ESTA сайт аша, 14 USD түләп 90 көнгә визаны алырға мөмкин.     виза ESTA аша алына, ләкин биометрия паспорт кәрәк     визаһыҙ

Канада граждандары АҠШ-а 180 көнгә визаһыҙ инергә мөмкин:

Ошо илдәрҙен граждандар ESTA сайт аша, 14 USD түләп 90 көнгә визаны алырға мөмкин:

Ошо граждандарға виза ESTA аша алына, ләкин биометрия паспорт кәрәк

Рәсәйҙәге АҠШ илселеге

үҙгәртергә
 
Илселектең Мәскәү ҡалаһыныңНовинский бульварындағы иҫке йорто

АҠШ-тың Рәсәйҙәге илселеге (ингл. Embassy of the United States in Russian Federation) — АҠШ дипломатия миссияларының береһе.

1978—1983 йылдарҙа илселектә, СССР-ҙан китеү хоҡуғын көтөп, Себер пятидесятниктары йәшәгән.

СССР

РФ

Иҫкәрмәләр

үҙгәртергә
  1. 1,0 1,1  ;

Һылтанмалар

үҙгәртергә