Төп менюны асырға

Америка Ҡушма Штаттары

(АҠШ битенән йүнәлтелде)

Америка Ҡушма Штаттары (ингл. The United States of America, USA) — Төньяҡ Америкала урынлашҡан дәүләт. Майҙаны буйынса донъяла дүртенсе (9 518 900 км²), халыҡ һаны буйынса өсөнсө (304 млн кеше) урында тора. Баш ҡалаһы — Вашингтон.

Америка Ҡушма Штаттары
United States of America
Flag of the United States.svg Great Seal of the United States (obverse).svg
Флаг ҙур мисәте
Девиз: «In God We Trust» (с 1956)
башҡ. «Хоҙайға инанабыҙ»
«E Pluribus Unum» (лат., традицион)
ингл. «Out of Many, One», башҡ. «Күптән берлек»»
Государственный гимн АҠШ
United States (orthographic projection).svg
Үҙаллылыҡ датаһы 4 июль 1776 йылБөйөк Британия)
Рәсми тел инглиз теле (де-факто);
(Инглиз теленең америка варианты)[1]
Баш ҡала Вашингтон
Эре ҡалалар Нью-Йорк, Лос-Анджелес, Чикаго, Хьюстон, Филадельфия, Финикс, Сан-Антонио, Сан-Диего, Даллас
Идара итеү төрө Президент республикаһы
Президент
Вице-президент
Дональд Трамп
Майк Пенс
Территория
• Бөтәһе
• % һыу өҫтө
4
9 518 900[2] км²
6,76
Халыҡ
• Һаны (2010)
• Халыҡ тығыҙлығы

313 232 044[3] чел. (3)
32 чел./км²
ЭТП
  • Бөтәһе (2009)
  • Бер кешегә

14,256 трлн[4] долл. (1)
46 381[4] долл.
ИЧР (2011) 0,910[5] (бик юғары) (4 урын)
Этнохороним америкалы, америкалылар
Валюта АҠШ доллары (USD,код 840)
Интернет-домены .us, .mil, .gov
Код ISO US
МОК коды USA
Телефон коды +1
Сәғәт бүлкәте −5…−10
  1. Де-юре рәсми тел юҡ. Көньяҡ штаттарҙың ҡайһы берҙәрендә өҫтәмә тел булып испан теле (де-факто), Луизианалафранцуз теле ҡулланыла, Гавайҙарҙа — рәсми тел — гавай теле: Справочник ЦРУ. Тәүге сығанаҡтан архивланған 28 июнь 2012. (инг.)
  2. Бойондороҡло территорияларҙы иҫәпләмәйенсә.
  3. U.S. POPClock Projection  (инг.). Тәүге сығанаҡтан архивланған 28 июнь 2012.
  4. 4,0 4,1 United States. International Monetary Fund. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 август 2011. 21 апрель 2010 тикшерелгән.
  5. Human Development Index and its components

Америка Ҡушма Штаттары төньяҡта Канада, көньяҡта Мексика менән сиктәш. Көнбайыш яры Тымыҡ океан, көнсығыш яры Атлантик океан менән йыуыла. Административ яҡтан ил 50 штатҡа һәм 1 федераль округҡа (Колумбия) бүленә.

АҠШ-ла юридик рәүештә рәсми тел юҡ.

АҠШ ҙур иҡтисад ҡеүәте, иң ҙур армия менән донъяла тәьҫир итеү үҙәге булып тора. Башҡа илдәргә мәҙәни, фән, йәмғиәт, сәйәсәт яҡтан ҙур йоғонто яһай.

Йөкмәткеһе

Дәүләт ҡоролошоҮҙгәртергә

АҠШ Конституцияһына ярашлы дәүләт власы суд, башҡарма һәм закондар сығарыу йүнәлештәренә бүленә.

Башҡарма властьҮҙгәртергә

Ҡарағыҙ: АҠШ федераль башҡарма департаменттар
Ҡарағыҙ: Америка Ҡушма Штаттары Хөкүмәте
Ҡарағыҙ: АҠШ Президенты
АҠШ Президенты — ил башлығы һәм иң юғары вазифалы кешеһе.

Суд власыҮҙгәртергә

Ҡарағыҙ: АҠШ Юғары суды

Закондар сығарыу власыҮҙгәртергә

Ҡарағыҙ: АҠШ Конгрессы
Парламенты — АҠШ Конгрессы.

ТарихҮҙгәртергә

 
Штатларҙың АҠШ-ҡа инеү динамикаһы

Административ бүленешеҮҙгәртергә

Америка Ҡушма Штаттары штаттарға, штаттар округтарға бүленәләр.

АҠШ ҡалаларыҮҙгәртергә

АҠШ-тын иң эре компанияларыҮҙгәртергә

Халыҡ һаныҮҙгәртергә

АҠШ-ның виза сәйәсәтеҮҙгәртергә

АҠШ-ның виза сәйәсәте донъяла иң ҡаты булып һанала.

 
     АҠШ     180 көнгә тиклем визаһыҙ     ESTA сайт аша, 14 USD түләп 90 көнгә визаны алырға мөмкин.     виза ESTA аша алына, ләкин биометрия паспорт кәрәк     визаһыҙ

Канада граждандары АҠШ-а 180 көнгә визаһыҙ инергә мөмкин:

Ошо илдәрҙен граждандар ESTA сайт аша, 14 USD түләп 90 көнгә визаны алырға мөмкин:

Ошо граждандарға виза ESTA аша алына, ләкин биометрия паспорт кәрәк

Рәсәйҙәге АҠШ илселегеҮҙгәртергә

 
Илселектең Мәскәү ҡалаһыныңНовинский бульварындағы иҫке йорто

АҠШ-тың Рәсәйҙәге илселеге (ингл. Embassy of the United States in Russian Federation) — АҠШ дипломатия миссияларының береһе.

1978-1983 йылдарҙа илселектә СССР-ҙан китеү хоҙуғын көтөп Себер пятидесятниктары йәшәгән.

ИлселәрҮҙгәртергә

СССР

РФ

ҺылтанмаларҮҙгәртергә