Төп менюны асырға

Гагарин Юрий Алексеевич (9 март 1934 йыл27 март 1968 йыл). 1961 йылдың 12 апрелендә донъяла беренсе булып йыһан киңлегенә осҡан кеше. Сығышы менән крәҫтиән ғаиләһенән: атаһы — балта оҫтаһы, әсәһе — һөтсөлөк фермаһында эшләгән. Баскетбол уйнарға яраткан.

Гагарин Юрий Алексеевич

Gagarin Signature.svg
Иле:

Совет Социалистик Республикалар Союзы СССР

Һөнәре:

Осоусы-космонавт

Хәрби дәрәжәһе:
Полковник ВВС СССР
Экспедициялары:

«Восток-1» (12 апрель 1961)
Йыһанға осҡан 1-се кеше

Тыуған ваҡыты:

9 март 1934({{padleft:1934|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:9|2|0}})

Тыуған урыны:

Клушино ауылы,
Гжатск районы,
Көнбайыш өлкә, СССР

Вафат булыу датаһы:

27 март 1968({{padleft:1968|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:27|2|0}}) (34 йәш)

Вафат булыу урыны:

Киржач ҡалаһы янында, Владимир өлкәһе, СССР

Наградалары:

Совет:

Советтар Союзы Геройы
Ленин ордены 20 years of victory rib.png
«Сиҙәм ерҙәрҙе үҙләштергән өсөн» миҙалы
«40 лет Вооружённых Сил СССР» миҙалы
«50 лет Вооружённых Сил СССР» миҙалы
За безупречную службу 3 степени
СССР лётчик-космонавты

Хата: рәсем дөрөҫ түгел йәки юҡ

Сит ил:

Социалистик Хеҙмәт Геройы (Болгария Халыҡ Республикаһы)
Социалистик Хеҙмәт Геройы (Чехословак Социалистик Республикаһы)
Хеҙмәт Геройы (Вьетнам)
Георгий Димитров ордены
GDR Marks-order bar.png Алмазлы Байраҡ ордены (ВХР)
2-се дәрәжәләге Индонезия Йондоҙ ордены
I дәрәжәләге Грюнвальд Тәреһе ордены
«Нил мәрйене» ордены
Плайя-Хирон Милли ордены
Клемент Готвальд ордены

Бик күп маҡтаулы дәрәжәләр, сит ил наградалары

Йөкмәткеһе

БиографияһыҮҙгәртергә

Юрий Алексеевич Гагарин 1934 йылдың 9 мартында 1951 йылдың авгусында Һарытау индустриаль техникумына уҡырға инә һәм 1954 йылдың 25 октябренән Һарытау аэроклубында шөғөлләнә башлай. 1955 йылда Юрий Гагарин ҙур уңыштарға өлгәшә, уҡыуын яҡшы билдәләргә тамамлай, ЯК-18 самолётында беренсе тапҡыр үҙ аллы оса. Аэроклубта бөтәһе 196 тапҡыр һауаға күтәрелеп, осоу ваҡытын 42 сәғәт 23 минутҡа еткерә.

1955 йылдың 27 октябрендә әрме сафына саҡырыла һәм Чкалов (Ырымбур) ҡалаһына К. Е. Ворошилов исемендәге 1-се осоусылар хәрби-авиация училищеһына ебәрелә.

1957 йылда Валентина Ивановна Горячева менән ғаилә ҡоралар. Аҙаҡтан Ырымбур ҡалаһында, Валентинаның ғаиләһе йәшәгән өйҙә, Юрий һәм Валентина Гагариндарҙың музей-фатирҙары асыла.

1959 йылдың 9 декабрендә космонавтарға кандидаттар рәтенә индереүҙе һорап, ғариза яҙа. 1960 йылдың 3 мартында Хәрби-һауа көстәре баш командующийы бойороғо менән кандидаттар төркөмөнә ҡабул ителә. 25 марттан алып космонавтарҙы әҙерләү буйынса даими дәрестәр башлана. 1961 йылдың 12 апрелендә Байконур космодромынан осоусы-космонавт Юрий Гагарин «Восток» космик карабы бортында донъяла беренсе булып йыһанға старт ала. Был осоу өсөн Ю.Гагаринға Советтар Союзы Геройы исеме һәм ваҡытынан алда майор дәрәжәһе бирелә. Ә 1962 йылдан алып 12 апрель көнө — Космонавтика көнө тип иғлан ителә.

1961 йылдың 1 сентябрендә Юрий Гагарин Жуковский исемендәге Хәрби-һауа инженер академияһына уҡырға инә. 1968 йылда иһә диплом проектын яҡлай. Дәүләт экзаменацион комиссияһы уға «осоусы-инженер-космонавт» квалификацияһын бирә һәм академия адъюнктураһында уҡырға тәҡдим итә.

1968 йылдың 27 мартында Юрий Гагарин Владимир өлкәһе Киржач районы Новоселовка ауылы эргәһендә самолетта күнекмәләр эшләү ваҡытында хәрби осоусы В. С. Серегин менән һәләк була. Ҡыҙыл майҙанда Кремль диуары янында ерләнә.

ҺылтанмаларҮҙгәртергә

  • Космонавтика энциклопедияһы. Юрий Гагариндың биографияһы

ӘҙәбиәтҮҙгәртергә

На русском языке
  • Гагарин Юрий Алексеевич / А. П. Александров // Восьмеричный путь — Германцы. — М. : Большая Российская энциклопедия, 2006. — С. 237. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов; 2004—, т. 6). — ISBN 5-85270-335-4.
  • Артёмов В. В. Юрий Гагарин. Человек-легенда — М.: Олма Медиа Групп, 2011. — 272 б. — 6000 экз. — ISBN 978-5-373-03953-6.
  • Берег Вселенной / под ред. Болтенко А. С. — Киев: «Феникс», 2014. — ISBN 978-966-136-169-9.
  • Гагарин, Валентин Алексеевич Мой брат Юрий: Повесть: Об Ю.А. Гагарине / Лит. запись В. Сафонова — 2-е изд., доп. — М.: Московский рабочий, 1979. — 384 б.
  • Гагарин Ю. А. Дорога в космос — М.: Воениздат, 1978. — 370 б. — 100000 экз.
  • Гагарина А. Т. Слово о сыне / Запись Т. Копыловой — М.: Молодая гвардия, 1983. — 160 б.
  • Гагарина А. Т., Копылова Т. А. Юрий Гагарин. Глазами матери — Культурная Революция, 2011. — 368 б. — 2000 экз. — ISBN 978-5-250-06090-5.
  • Галлай М. Л. С человеком на борту — М.: Советский писатель, 1985.
  • Губарев Владимир Тайны Гагарина — Эксмо, 2011. — 320 б. — (Первые в космосе). — 4000 экз. — ISBN 978-5-699-48162-0.
  • Губарев Владимир Величайшая тайна Гагарина. Мифы и правда о Первом космонавте СССР — М.: Эксмо, Яуза, 2014. — 320 б. — (Юбилейные биографии). — 1500 экз. — ISBN 978-5-699-70593-1.
  • Данилкин Л. А. Юрий Гагарин — М.: Молодая гвардия, 2011. — (Жизнь замечательных людей). — 20000 экз. — ISBN 978-5-235-03440-2.
  • Докучаев Ю. Юрий Гагарин — М.: Детская литература, 1981. — 144 б.
  • Ковешников Юрий Уроки Юрия Гагарина — Л.: Лениздат, 1984. — 190 б. — (Библиотека молодого рабочего).
  • Надеждин Николай Юрий Гагарин — М.: Астрель, 2011. — 224 б. — (Секрет успеха). — 3000 экз. — ISBN 978-5-98986-523-9.
  • Надеждин Николай Юрий Гагарин — М.: Мир энциклопедий Аванта +, 2011. — 224 б. — (Секрет успеха). — 3000 экз. — ISBN 978-5-271-37687-0.
  • Он был первым — М.: Воениздат, 1984. — 432 б.
  • Осташев Аркадий Ильич Испытание ракетно-космической техники — дело моей жизни: события и факты — Изд. 2-е, испр. и доп. — Королёв, 2005. — 284 б.
  • Осташев А. И. Сергей Павлович Королёв — гений XX века: прижизненные личные воспоминания об академике С. П. Королёве — М.: Изд-во Московского гос. ун-та леса, 2010. — 128 б. — ISBN 978-5-8135-0510-2.
  • Порохня Виктор Дорога на Байконур. Рассказ о Юрии Гагарине — Казахстан, 1977. — 104 б.
  • Михаил Фёдорович Ребров Воспоминания ветерана ракетно-космической корпорации «Энергия», соратника С. П. Королёва, инженера-испытателя ракетно-космических комплексов, лауреата Ленинской и Государственной премий СССР Аркадия Ильича Осташева // Сергей Павлович Королев : Жизнь и необыкновенная судьба — М.: ОЛМА-ПРЕСС, 2002. — Б. 255—258. — 380 б. — (Архив). — ISBN 5-224-03679-8.
  • Ребров М. Ф. Советские космонавты. — 2-е изд., доп. и перераб. — М.: Воениздат, 1983. — 308 б.
  • Степанов Виктор Юрий Гагарин — «Молодая гвардия», 1987. — 336 б. — (Жизнь замечательных людей).
  • С. П. Королёв. Энциклопедия жизни и творчества / Под ред. Лопота Виталий Александрович. — РКК «Энергия» им. С. П. Королёва, 2014. — ISBN 978-5-906674-04-3.
  • Хайрюзов Валерий Юрий Гагарин. Колумб Вселенной — Вече, 2011. — 368 б. — 3000 экз. — ISBN 978-5-9533-4994-9.
  • Черток Борис Евсеевич Ракеты и люди — М.: Машиностроение, 1999. — ISBN 5-217-02942-0.
  • Швецова, Людмила Жизнь замечательных людей. Юрий Гагарин // «Кругозор» : Журнал. — 1984. — № 3. — С. обл.2—1.
  • Человек в космосе! Капитан первого звездолёта — наш, советский! // Комсомольская правда. — 1961. — № 88 (11028). — С. 1—4.

Шулай уҡ ҡарағыҙҮҙгәртергә