Прохоров Александр Михайлович

Александр Михайлович Прохоров (11 июль 1916 йыл — 8 ғинуар 2002 йыл) — СССР һәм Рәсәй физигы, хәҙерге замандың физикаһының мөһим йүнәлешенә — квант электроникаһына нигеҙ һалыусыларҙың береһе, 1964 йылда физика буйынса Нобель премияһы лауреаты (Николай Басов һәм Таунс Чарлз менән берлектә), лазер технологияларын уйлап табыусыларҙың береһе. СССР Фәндәр академияһы академигы (1966).

Прохоров Александр Михайлович
рус. Александр Прохоров
Рәсем
Зат ир-ат
Гражданлыҡ  СССР
 Рәсәй
Тыуған көнө 11 июль 1916({{padleft:1916|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:11|2|0}})[1][2][3][…]
Тыуған урыны Атертон (Квинсленд)[d]
Вафат булған көнө 8 ғинуар 2002({{padleft:2002|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:8|2|0}})[1][2][3][…] (85 йәш)
Вафат булған урыны Мәскәү, Рәсәй
Ерләнгән урыны Новодевичье зыяраты[d]
Хәләл ефете Галина Алексеевна Шелепина[d]
Һөнәр төрө физик, университет уҡытыусыһы, мөхәррир
Эшмәкәрлек төрө Физика[4], квантовая электроника[d], лазер[4] һәм мазер[d][4]
Эш урыны Мәскәү физика-техник институты[d]
М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты
Рәсәй Фәндәр академияһының П. Н. Лебедев исемендәге физика институты[d]
Институт общей физики имени А. М. Прохорова РАН[d]
Д. В. Скобельцын исемендәге ядро тикшеренеүҙәре институты[d]
Laser Physics[d]
Биләгән вазифаһы баш мөхәррир[d]
Уҡыу йорто Физический факультет Санкт-Петербургского государственного университета[d]
Рәсәй Фәндәр академияһының П. Н. Лебедев исемендәге физика институты[d]
Санкт-Петербург дәүләт университеты
Ғилми исеме список действительных членов АН СССР[d], РФА академигы[d], профессор[d], академик АН СССР[d], 1966 йыл һәм 1991 йыл
Ғилми дәрәжә физика-математика фәндәре докторы[d] (1952)
Ғилми етәксе Владимир Васильевич Мигулин[d] һәм Рытов Сергей Михайлович
Аспиранттар Басов Николай Геннадиевич, Карлов, Николай Васильевич[d], Мартиросян, Радик Мартиросович[d], Корниенко, Леонид Сергеевич[d] һәм Евгений Павлович Велихов[d]
Уҡыусылар Евгений Павлович Велихов[d], Дианов, Евгений Михайлович[d], Карлов, Николай Васильевич[d], Осико, Вячеслав Васильевич[d], Басов Николай Геннадиевич һәм Пашинин, Павел Павлович[d]
Сәйәси фирҡә ағзаһы Советтар Союзы Коммунистар партияһы
Һуғыш/алыш Икенсе бөтә донъя һуғышы
Ойошма ағзаһы ГДР фәндәр академяһы[d], Леопольд Академияһы, Рәсәй Фәндәр академияһы, СССР Фәндәр академияһы[d][5], Америка сәнғәт һәм фәндәр академияһы[d], СССР Фәндәр академияһы[d][5] һәм Венгрия фәндәр академияһы[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Вики-проект Проект:Математика[d]
Число Эрдёша 6
 Прохоров Александр Михайлович Викимилектә

Биографияһы

үҙгәртергә

Австралияның Атертон ҡалаһында батша режимы эҙәрлекләүенән ҡасҡан урыҫ эшсе-революционеры Михаил Иванович Прохоров (1880—1942) һәм Мария ИвановнаМихайлова (1887—1943) ғаиләһендә тыуа. Урыҫ[6][7]. 1923 йылда ғаилә тыуған иленә ҡайта. Ағзалары 1930 — 1944 йылдарҙа ВЛКСМ ағзаһы. 1939 йылда Ленинград дәүләт университетының физика факультеты отличие менән тамамлап, СССР Фәндәр академияһының Физика институты аспирантураһына уҡырға инә. Бөйөк Ватан һуғышы башланғас, фронтҡа китә, пехотала, разведкала һуғыша, наградлана. 1944 йылда ауыр яраланғандан һуң демобилизациялана һәм ғилми эшенә ҡайта. Физика-математика фәндәре кандидаты (1947). 1950 йылдан ВКП(б) ағзаһы[8][9], 1952 йылда докторлыҡ диссертацияһы яҡлай.

19461982 йылдарҙа ФИАН-да эшләй, 1954 йылдан тирбәлеүҙәр лабораторияһын етәкләй, 1968 йылдан директор урынбаҫары була. 1982 йылда СССР Фәндәр академияһының Дөйөм физика институты директоры итеп тәғәйенләнә директоры итеп тәғәйенләнә, 1998 йылға тиклем уның етәксеһе, ә һуңынан почетлы директоры була. Мәскәү дәүләт университетының Ядро физикаһы ғилми-тикшеренеү институтының радиоспектроскопия лабораторияһы етәксеһе (1954—1961). Бер үк ваҡытта МДУ-ла (1959 йылдан — профессор вазифаһында; 1980—1988 йылдарҙа физика факультетының оптика һәм спектроскопия кафедраһы мөдире) һәм Мәскәү физика-техник институтында уҡыта, унда 1971 йылдан — кафедра мөдире.

Иҫкәрмәләр

үҙгәртергә

Һылтанмалар

үҙгәртергә