Төп менюны асырға

Африка́ берләшмәһе (ҡыҫҡартылғаны АБ) — халыҡ-ара, хөкүмәт-ара ойошма, Африканың 54 дәүләтен берләштерә. Элекке Африка берҙәмлеге ойошмаһының дауамсыһы. 2002 йылдың 9 июлендә нигеҙләнә.а[2].Ойошма эсендә ҡабул ителгән мөһим ҡарарҙар, Африка берләшмәһе ассамблеяһында — дәүләт башлыҡтарын һәм дәүләт хөкүмәттәре йыйылған осорҙа, (ойошма ағзалары йылына бер тапҡыр йыйыла) ҡабул ителә. Африка берләшмәһе һәм Африка берләшмәһе комиссияһы сәркәтибәте Эфиопияның баш ҡалаһы Аддис-Абебала урынлашҡан. (ингл. African Union Authority)[3].

Африка берләшмәһе
ғәр. الاتحاد الأفريقي
франц. Union africaine
ингл. African Union
исп. Unión Africana
порт. União Africana
суахили Umoja wa Afrika

African Union (orthographic projection).svg

Ағзалыҡ:

55 государства-члена[1]

Штаб-квартира:

Эфиопия Аддис-Абеба, Эфиопия
Көньяҡ Африка Республикаһы Мидрэнд, ЮАР

Ойошма төрө:

Халыҡ-ара ойошма

Рәсми телдәр:

Ғәрәп теле, Француз теле, инглиз, испан, португал, суахили

Етәкселәр
Африка берләшмәһе рәйесе

Мавритания Мохаммед ульд Абдель Азиз

Панафрика парламенты рәйесе

Нигерия Бетель Ннаемека Амади

Африка берләшмәһе комиссияһы рәйесе

Көньяҡ Африка Республикаһы Нкосазана Дламини-Зума

Ойошоу
Барлыҡҡа килеүе ( Берҙәм африка ойошмаһы булараҡ (БАО))

25 май 1963 йыл

Барлыҡҡа килеүе (Африка берләшмәһе булараҡ (АБ))

9 июль 2002 йыл

au.int
Commons-logo.svg Африка берләшмәһе Викимилектә

Африка Союзы (ҡыҫҡса АС) — илле өс Африка илен берләштергән халыҡ-ара ойошма. Африка Берҙәмлек Ойошмаһы (Organization of African Unity (OAU)) һәм Африка Иҡтисади Йәмғиәте (African Economic Community (AEC)) урынына 2002 йылдың июлендә Дурбанда ойошторолған.

АС киләсәктә берләштерелгән валюта, дөйөм оборона ҡораллы көстәре һәм башҡа дәүләт институттарын булдырырға нийәтләй, шул иҫәптән АС етәксе кабинетында. Ойошманың маҡсаты: ҡитғала демократияны һаҡлау, кеше хоҡуҡтарын һаҡлау, иҡтисадты тотороҡло үҫтереү, африка халыҡтары араһындағы конфликтты юҡҡа сығарыу һәм һөҙөмтәле дөйөм баҙар булдырыу.

Башҡа биттәрҮҙгәртергә

Башҡа веб-биттәрҮҙгәртергә

Дәүләт-ағзаларҮҙгәртергә

     Ағзалыҡ туҡтатып торолған      Ағзалыҡ туҡтатылған

Флаг
Дөйөм аталған исемдәре
Инеү ваҡыты
Халыҡ һаны
Майҙаны (км²)
Столица
Иҫкәрмәләр
  Алжир 25 май 1963 йыл &&&&&&&033769669.&&&&&033 769 669 &&&&&&&&02381741.&&&&&02 381 741 Алжир
  Ангола 11 февраль 1975 йыл &&&&&&&016941000.&&&&&016 941 000 &&&&&&&&01246700.&&&&&01 246 700 Луанда
  Бенин 25 май 1963 йыл &&&&&&&&06769914.&&&&&06 769 914 &&&&&&&&&0112622.&&&&&0112 622 Порто-Ново
  Ботсвана 31 октябрь 1966 йыл &&&&&&&&01639833.&&&&&01 639 833 &&&&&&&&&0600370.&&&&&0600 370 Габороне
  Буркина-Фасо 25 май 1963 йыл &&&&&&&013228000.&&&&&013 228 000 &&&&&&&&&0274000.&&&&&0274 000 Уагадугу
  Бурунди 25 май 1963 йыл &&&&&&&&03589434.&&&&&03 589 434 &&&&&&&&&&027830.&&&&&027 830 Бужумбура
  Габон 25 май 1963 йыл &&&&&&&&01454867.&&&&&01 454 867 &&&&&&&&&0267745.&&&&&0267 745 Либревиль
  Гамбия октябрь 1965 йыл &&&&&&&&01700000.&&&&&01 700 000 &&&&&&&&&&010380.&&&&&010 380 Банжул
  Гана 25 май 1963 йыл &&&&&&&023000000.&&&&&023 000 000 &&&&&&&&&0238535.&&&&&0238 535 Аккра
  Гвинея 25 май 1963 йыл &&&&&&&010211437.&&&&&010 211 437 &&&&&&&&&0245857.&&&&&0245 857 Конакри
  Гвинея-Бисау 19 ноябрь 1973 йыл &&&&&&&&01586000.&&&&&01 586 000 &&&&&&&&&&036544.&&&&&036 544 Бисау
Ҡалып:Флагификация/ДРК Демократическая Республика Конго 25 май 1963 йыл &&&&&&&062600000.&&&&&062 600 000 &&&&&&&&02344858.&&&&&02 344 858 Киншаса
  Джибути 27 июнь 1977 йыл &&&&&&&&&0496374.&&&&&0496 374 &&&&&&&&&&023200.&&&&&023 200 Джибути
  Египет[4] 25 май 1963 йыл &&&&&&&075500662.&&&&&075 500 662 &&&&&&&&01002450.&&&&&01 002 450 Каир
  Замбия 16 декабрь 1964 йыл &&&&&&&011668000.&&&&&011 668 000 &&&&&&&&&0752618.&&&&&0752 618 Лусака
  Көнбайыш Сахара[5] 22 февраль 1982 йыл &&&&&&&&&0267405.&&&&&0267 405 &&&&&&&&&0266000.&&&&&0266 000 Эль-Аюн (формально), Бир-Лелу (фактически)
  Зимбабве июнь 1980 йыл &&&&&&&013349000.&&&&&013 349 000 &&&&&&&&&0390757.&&&&&0390 757 Хараре
  Кабо-Верде 18 июль 1975 йыл &&&&&&&&&0503000.&&&&&0503 000 &&&&&&&&&&&04033.&&&&&04033 Прая
  Камерун 25 май 1963 йыл &&&&&&&017795000.&&&&&017 795 000 &&&&&&&&&0475442.&&&&&0475 442 Яунде
  Кения 13 декабрь 1963 йыл &&&&&&&037953840.&&&&&037 953 840 &&&&&&&&&0580367.&&&&&0580 367 Найроби
  Коморы 18 июль 1975 йыл &&&&&&&&&0798000.&&&&&0798 000 &&&&&&&&&&&02235.&&&&&02235 Морони
Ҡалып:Флагификация/Конго Конго 25 май 1963 йыл &&&&&&&&03999000.&&&&&03 999 000 &&&&&&&&&0342000.&&&&&0342 000 Браззавиль
  Кот-д'Ивуар 25 май 1963 йыл &&&&&&&018373060.&&&&&018 373 060 &&&&&&&&&0322460.&&&&&0322 460 Ямусукро
  Лесото 31 октябрь 1966 йыл &&&&&&&&01795000.&&&&&01 795 000 &&&&&&&&&&030355.&&&&&030 355 Масеру
  Либерия 25 май 1963 йыл &&&&&&&&03489072.&&&&&03 489 072 &&&&&&&&&0111369.&&&&&0111 369 Монровия
  Ливия 25 май 1963 йыл &&&&&&&&06173579.&&&&&06 173 579 &&&&&&&&01759541.&&&&&01 759 541 Триполи
  Маврикий август 1968 йыл &&&&&&&&01264866.&&&&&01 264 866 &&&&&&&&&&&02040.&&&&&02040 Порт-Луи
  Мавритания 25 май 1963 йыл &&&&&&&&03069000.&&&&&03 069 000 &&&&&&&&01030700.&&&&&01 030 700 Нуакшот
  Мадагаскар 25 май 1963 йыл &&&&&&&020042551.&&&&&020 042 551 &&&&&&&&&0587041.&&&&&0587 041 Антананариву
  Малави 13 июль 1964 йыл &&&&&&&013931831.&&&&&013 931 831 &&&&&&&&&0118484.&&&&&0118 484 Лилонгве
  Мали 25 май 1963 йыл &&&&&&&011995402.&&&&&011 995 402 &&&&&&&&01240192.&&&&&01 240 192 Бамако
  Марокко 25 май 1963 йыл &&&&&&&031352000.&&&&&031 352 000 &&&&&&&&&0446550.&&&&&0446 550 Рабат
  Мозамбик 18 июль 1975 йыл &&&&&&&021397000.&&&&&021 397 000 &&&&&&&&&0801590.&&&&&0801 590 Мапуту
  Намибия июнь 1990 йыл &&&&&&&&02088669.&&&&&02 088 669 &&&&&&&&&0825418.&&&&&0825 418 Виндхук
  Нигер 25 май 1963 йыл &&&&&&&013272679.&&&&&013 272 679 &&&&&&&&01267000.&&&&&01 267 000 Ниамей
  Нигерия 25 май 1963 йыл &&&&&&0154729000.&&&&&0154 729 000 &&&&&&&&&0923768.&&&&&0923 768 Абуджа
  Руанда 25 май 1963 йыл &&&&&&&010186063.&&&&&010 186 063 &&&&&&&&&&026798.&&&&&026 798 Кигали
  Сан-Томе и Принсипи 18 июль 1975 йыл &&&&&&&&&0157000.&&&&&0157 000 &&&&&&&&&&&&0964.&&&&&0964 Сан-Томе
  Свазиленд 24 сентябрь 1968 йыл &&&&&&&&01141000.&&&&&01 141 000 &&&&&&&&&&017364.&&&&&017 364 Мбабане
Ҡалып:Флагификация/Сейшелы Сейшелдәр 29 июнь 1976 йыл &&&&&&&&&&082247.&&&&&082 247 &&&&&&&&&&&&0451.&&&&&0451 Виктория
  Сенегал 25 май 1963 йыл &&&&&&&011658000.&&&&&011 658 000 &&&&&&&&&0196723.&&&&&0196 723 Дакар
  Сомали 25 май 1963 йыл &&&&&&&&09558666.&&&&&09 558 666 &&&&&&&&&0637661.&&&&&0637 661 Могадишо
  Судан 25 май 1963 йыл &&&&&&&030894000.&&&&&030 894 000 &&&&&&&&01886068.&&&&&01 886 068 Хартум
  Сьерра-Леоне 25 май 1963 йыл &&&&&&&&06294774.&&&&&06 294 774 &&&&&&&&&&071740.&&&&&071 740 Фритаун
  Танзания 16 ғинуар 1964 йыл &&&&&&&040000000.&&&&&040 000 000 &&&&&&&&&0945203.&&&&&0945 203 Додома
  Того 25 май 1963 йыл &&&&&&&&06585000.&&&&&06 585 000 &&&&&&&&&&056785.&&&&&056 785 Ломе
  Тунис 25 май 1963 йыл &&&&&&&010327800.&&&&&010 327 800 &&&&&&&&&0163610.&&&&&0163 610 Тунис
  Уганда 25 мая 1963 йыла &&&&&&&030900000.&&&&&030 900 000 &&&&&&&&&0241038.&&&&&0241 038 Кампала
  Үҙәк африка Республикаһы 25 май 1963 йыл &&&&&&&&04216666.&&&&&04 216 666 &&&&&&&&&0622984.&&&&&0622 984 Банги
  Чад 25 май 1963 йыл &&&&&&&010780600.&&&&&010 780 600 &&&&&&&&01284000.&&&&&01 284 000 Нджамена
  Экваториаль Гвинея 12 октябрь 1968 йыл &&&&&&&&&0504000.&&&&&0504 000 &&&&&&&&&&028051.&&&&&028 051 Малабо
  Эритрея 24 май 1993 йыл &&&&&&&&04401009.&&&&&04 401 009 &&&&&&&&&0117600.&&&&&0117 600 Асмэра
  Эфиопия 25 май 1963 йыл &&&&&&&085254090.&&&&&085 254 090 &&&&&&&&01104300.&&&&&01 104 300 Аддис-Абеба
  Көньяҡ Африка Республикаһы 6 июнь 1994 йыл &&&&&&&047900000.&&&&&047 900 000 &&&&&&&&01221037.&&&&&01 221 037 Претория
  Южный Судан 28 июль 2011 йыл &&&&&&&&08260490.&&&&&08 260 490 &&&&&&&&&0619745.&&&&&0619 745 Джуба
Дөйөм - &&&&&&0929543549.&&&&&0929 543 549 &&&&&&&029888364.&&&&&029 888 364 -

Күҙәтеүсе статусы алған илдәрҮҙгәртергә

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

  1. African Union. Member States
  2. Launch of the African Union, 9 July 2002: Address by the chairperson of the AU, President Thabo Mbeki  (инг.). African Union. Тәүге сығанаҡтан архивланған 4 март 2012. 21 ғинуар 2010 тикшерелгән.
  3. AU summit extended amid divisions  (инг.). BBC (4 February 2009). Тәүге сығанаҡтан архивланған 4 март 2012. 21 ғинуар 2010 тикшерелгән.
  4. Африканский Союз приостановил членство Египта
  5. В Африканский союз входит Сахарская Арабская Демократическая Республика (САДР), претендующая на всю территорию Западной Сахары. САДР признана 54 государствами мира, на момент приёма признавалась большинством членов Африканского союза, но контролирует лишь часть территории Западной Сахары, в то время как бо́льшая часть территории находится под контролем Марокко.
  6. Eritrea: Nation Appoints AU Envoy in Ethiopia (2011-01-20). 9 май 2011 тикшерелгән.
  7. Азербайджан получил статус наблюдателя в Африканском Союзе (ФОТО) | Политика | Trend
  8. Грузия стала наблюдателем в Африканском союзе — Новости — GeorgiaTimes.info
  9. Армения назначила своего представителя в Африканском Союзе | Новости Армении — NEWS.am

ҺылтанмаларҮҙгәртергә