Төп менюны асырға

Аме́рика — Төньяҡ Америка һәм Көньяҡ Америка ҡитғаларын һәм уларға яҡын ятҡан утрауҙарҙы (шул иҫәптән Гренландияны) берләштереүсе донъя киҫәге[3].

Америка
Көнбайыш ярымшар картаһында Америка
Көнбайыш ярымшар картаһында Америка
Территория42,549,000 км2 км²
Халҡы953.7 млн. (июль 2013) [1] кеше
ЭтнохоронимАмерикандар[2]; км²
35дәүләтте керетеп
Бойөндороҡло дәүләттәр23
Телдәриспан, инглиз, португал, француз, кечуа, гаити креол, гуарани, аймара, юта-ацтек, нидерланд һ. б.
Сәғәт бүлкәтеUTC-10 на UTC
Commons-logo.svg Americas Викимилектә
Америка донъя картаһында

Был донъя киҫәген шулай уҡ «Яңы Донъя» (рус. «Новый Свет») тип атайҙар[4]. Америка атамаһы итальян сәйәхәтсеһе Америго Веспуччи исеменән алынған.

Ғәҙәттә был донъя киҫәген Төньяҡ Америкаға (Төньяҡ Америка ҡитғаһы илдәре һәм уға яҡын утрауҙары), Латин Америкаһына (испан, португал һәм француз телле дәүләттәр), Көньяҡ Америкаға (Көньяҡ Америка ҡитғаһы илдәре һәм уға яҡын утрауҙары), Үҙәк Америкаға (Үҙәк Америка илдәре) һәм Кариб бассейнына (Кариб диңгеҙе бассейнында урынлашҡан дәүләттәр һәм колониялар)[5].

Американың сәйәси картаһы

Йөкмәткеһе

Геологик тарихҮҙгәртергә

Башта Көньяҡ (көнбайыш Гондвана) һәм Төньяҡ Америка (көнбайыш Лавразия) төрлө ҡитға булып торғандар, улар 8 миллион йыл элек Панама тирәһендә ҡушылғандар[6].

Төньяҡ АмерикаҮҙгәртергә

Төньяҡ Американың буйһонған территорияларыҮҙгәртергә

  •   Бермудтар (Бөйөк Британияның биләмәләре)
  •   Гренландия (Данияның киң автономияһы)
  •   Сен-Пьер һәм Микелон (Францияның биләмәләре)

Үҙәк АмерикаҮҙгәртергә

Кариб бассейныҮҙгәртергә

Кариб бассейнының колониялары һәм буйһонған территорияларыҮҙгәртергә

Көньяҡ АмерикаҮҙгәртергә

Көньяҡ Американың буйһонған территорияларыҮҙгәртергә

Шулай уҡ ҡарағыҙҮҙгәртергә

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

  1. The World Factbook. Central Intelligence Agency (2013). 30 сентября 2013 тикшерелгән.
  2. "New Worlder". Oxford English Dictionary. Oxford University Press. 2nd ed. 1989.
  3. Америка // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона — СПб., 1908—1913.
  4. Америка // Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 4 томах — СПб., 1907—1909.
  5. Америка // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (рус.)
  6. Сумчатые животные Южной Америки

ӘҙәбиәтҮҙгәртергә

ҺылтанмаларҮҙгәртергә