Нобель премияһын алған ҡатын-ҡыҙҙар исемлеге

Wikimedia-Listn
Нобель премияһы ҡатын-ҡыҙ лауреаттары — йылдар буйынса

Был исемлеккә Нобель премияһына (шул иҫәптән иҡтисад буйынса Нобель иҫтәлеге премияһына) лайыҡ булған ҡатын-ҡыҙҙар ингән.

Нобель премияһы йыл һайын Швеция Король фәндәр академияһы һәм Норвегия Нобель комитеты тарафынан химия, физика, әҙәбиәт, тыныслыҡты нығытыу һәм физиология йәки медицина өлкәһенә ғәйәт ҙур өлөш индергән шәхестәргә тапшырыла[1]. Премиялар 1895 йылда Альфред Нобель ихтыяры менән булдырыла, ул премияның суммаһы Нобель фонды ҡарамағында булырға тейешлеген билдәләй. Тағы бер премия, Швеция дәүләт банкының иҡтисад фәндәре буйынса Нобель иҫтәлеге премияһы, 1968 йылда Швеция Үҙәк банкы тарафынан иҡтисад өлкәһе өсөн булдырыла[2]. Һәр премияны айырым комитет тапшыра; Швеция Король фәндәр академияһы — физика, химия һәм иҡтисад, Каролина институты — физиология йәки медицина, ә Норвегия Нобель комитеты тыныслыҡ премияларын бирә[3]. Һәр лауреат миҙал, диплом һәм аҡсалата бүләк ала, уның күләме йылдар дауамында үҙгәреп тора[2]. 1901 йылда беренсе Нобель премияһы лауреаттарына 150 782 швед кронаһы бирелә, ул 2007 йылдың декабрендә 7 731 004 швед кронаһына тиң була. 2008 йылда еңеүселәргә 10 000 000 швед кронаһы бүләк ителә[4]. Наградалар Стокгольмда йыл һайын 10 декабрҙә Нобелдең вафат булыу көнөндә ойошторолған тантанала тапшырыла.

2012 йыл башына Нобель премияһы һәм иҡтисад буйынса Нобель иҫтәлеге премияһы 549 тапҡыр бирелгән була: 23 тапҡыр — ойошмаларға, 830 тапҡыр — кешеләргә. Нобель премияһы лауреаты булған 826 кеше араһында (дүртеһе — икешәр тапҡыр) 43 ҡатын-ҡыҙ бар[5]. Беренсе ҡатын-ҡыҙ лауреат, Мария Кюри, премияға ике тапҡыр лайыҡ була: 1903 йылда физика буйынса (ире Пьер Кюри һәм Анри Беккерель менән берлектә) һәм 1911 йылда химия буйынса. Мария Кюриҙың ҡыҙы Ирен Жолио-Кюри ҙа 1935 йылда химия буйынса Нобель премияһына лайыҡ була. Наградланған ҡатын-ҡыҙҙар һаны йәһәтенән 2009 йыл рекордлы[6] — Нобель премияһын биш ҡатын-ҡыҙ, шул иҫәптән ҡатын-ҡыҙҙар араһында иҡтисад буйынса беренсе лауреат Элинор Остром ала[7]. 2014 йылда Нобелдең тыныслыҡ премияһы 17 йәшлек Малала Юсуфзайға бирелә, ул — премия тарихында иң йәш лауреат[8].

ЛауреаттарҮҙгәртергә

Йыл Фото Лауреат Премия бирелгәндә йәше Ил Категория Нигеҙләү
1903   Мария Склодовская-Кюри (1867—1934)

(Пьер Кюри һәм Анри Беккерель менән)

36   Франция Физика «Профессор Анри Беккерель тарафынан табылған радиация күренештәрен тикшергәндә асҡан экстраординар мөмкинлектәрҙе таныу билдәһе итеп»[9]
1905   Берта фон Зутнер (1843—1914) 62   Австро-Венгрия Тыныслыҡ премияһы Халыҡ-ара тыныслыҡ бюроһы ойошмаһының почётлы президенты, Берн, Швейцария; «Бөтһөн ҡорал!» романы авторы[10]
1909   Сельма Лагерлёф (1858—1940) 51   Швеция Әҙәбиәт «Әҫәрҙәренә хас юғары идеализм, сағыу күҙаллау һәм рухи үткерлекте таныу билдәһе итеп»"[11]
1911   Мария Склодовская-Кюри (1867—1934) 44   Франция Химия «Радий һәм полонийҙы асҡан өсөн»[12]
1926   Грация Деледда (1871—1936) 55   Италия короллеге Әҙәбиәт «Тыуған утрауындағы тормошто һығылмалы асыҡлыҡ менән һүрәтләгән һәм кеше проблемаларын тәрәнлек һәм аңлап сискән идеалистик илһамлы китаптары өсөн»[13]
1928   Сигрид Унсет (1882—1949) 46   Норвегия Әҙәбиәт «Башлыса урта быуаттар осоронда Төньяҡтың тормошон колоритлы һүрәтләгәне өсөн»[14]
1931   Джейн Аддамс (1860—1935)

(Николас Батлер менән)

71   АҠШ Тыныслыҡ премияһы Социолог; Women’s International League for Peace and Freedom ойошмаһы президенты[15]
1935   Ирен Жолио-Кюри (1897—1956)

(Фредерик Жолио-Кюри менән)

38   Франция Химия «Яңы радиоактив элементтарҙы синтезлаған өсөн»[16]
1938   Перл Бак (1892—1973) 46   АҠШ Әҙәбиәт «Ҡытайҙағы крәҫтиәндәр тормошон ысын мәғәнәһендә бай һәм эпик итеп һүрәтләгәне һәм биографик шедеврҙары өсөн»[17]
1945   Габриэла Мистраль (1889—1957) 56   Чили Әҙәбиәт «Ҡеүәтле эмоциялар менән илһамландырып, уның исемен бөтә Латин Америкаһының идеалистик ынтылыштарының символына әүерелдергән лирик поэзияһы өсөн»[18]
1946   Эмили Болч (1867—1961)

(Джон Мотт менән)

79   АҠШ Тыныслыҡ премияһы Элекке тарих һәм социология профессоры; Women’s International League for Peace and Freedom ойошмаһының халыҡ-ара почётлы президенты[19]
1947   Герти Тереза Кори (1896—1957)

(Карл Кори һәм Бернардо Усай менән)

51   АҠШ Физиология һәм медицина «Гликогендың каталитик конверсияһы курсын асҡан өсөн»[20]
1963   Мария Гёпперт-Майер (1906—1972)

(Ханс Йенсен һәм Юджин Вигнер менән)

57   АҠШ Физика «Ядро тышлығы структураһына ҡағылышлы асыштар өсөн»[21]
1964 Дороти Ходжкин (1910—1994) 54   Бөйөк Британия Химия «Мөһим биохимик матдәләр өсөн рентген ысулдарының ҡулланыла алыуын билдәләгән өсөн»[22]
1966   Нелли Закс (1891—1970)

(Шмуэл Агнон менән)

75   Швеция Әҙәбиәт «Израиль яҙмышына нигеҙләнгән таң ҡалдырғыс лирик һәм драматик әҫәрҙәр өсөн»[23]
1976   Бетти Уильямс (1943 йылғы)

(Мейрид Корриган менән)

32   Бөйөк Британия Тыныслыҡ премияһы Төньяҡ Ирландияла тыныслыҡ өсөн хәрәкәтте (ингл. Northern Ireland Peace Movement; һуңыраҡ атамаһы — Тыныс кешеләр берләшмәһе, ингл. Community of Peace People) нигеҙләүселәр[24]
  Мейрид Корриган (1944 йылғы)

(Бетти Уильямс менән)

33   Бөйөк Британия
1977   Розалин Сасмен Ялоу (1921—2011)

(Роже Гиймен һәм Эндрю Шалли менән)

56   АҠШ Физиология һәм медицина «Пептид гормондарына радиоиммун анализ өсөн»"[25]
1979   Тереза Әсә (1910—1997) 69   Һиндостан Тыныслыҡ премияһы «Мөхәббәт Миссионеры ҡәрҙәштәре» лидеры, Калькутта[26]
1982   Альва Мюрдаль (1902—1986)

(Альфонсо Роблес менән)

80   Швеция Тыныслыҡ премияһы Элекке министр, дипломат, яҙыусы[27]
1983   Барбара Мак-Клинток (1902—1992) 81   АҠШ Физиология һәм медицина «Мобиль генетик элементтарҙы асҡан өсөн»[28]
1986   Рита Леви-Монтальчини (1909—2012)

(Стэнли Коэн менән)

77   Италия Физиология һәм медицина «Нервылар үҫеүе факторын асҡан өсөн»[29]
1988   Гертруда Элайон (1918—1999)

(Джеймс Блэк һәм Джордж Хитчингс менән)

70   АҠШ Физиология һәм медицина «Дарыу ҡулланыуҙың мөһим принциптарын асҡан өсөн»[30]
1991   Надин Гордимер (1923 йылғы) 68   КАР Әҙәбиәт «Таң ҡалғыс яҙма эпосы өсөн — Альфред Нобель һүҙенсә — бөтә кешелеккә бик ҙур файҙаһы өсөн»[31]
  Аун Сан Су Чжи (1945 йылғы) 46   Мьянма Тыныслыҡ премияһы «Демократия һәм кеше хоҡуҡтары өсөн көрәше өсөн»[32]
1992   Ригоберта Менчу (1959 йылғы) 33   Гватемала Тыныслыҡ премияһы «Социаль ғәҙеллек һәм ерле халыҡтар хоҡуҡтарын хөрмәт итеүгә нигеҙләнгән этно-мәҙәни татыулашыу мәнфәғәтендәге эшен таныу хөрмәтенә»[33]
1993   Тони Моррисон (1931 йылғы) 62   АҠШ Әҙәбиәт «Романдарының алыҫҡа ҡараусы һәм поэтик булыуы, Америка ысынбарлығының мөһим аспекттарын раҫлауы өсөн»[34]
1995   Христиана Нюслайн-Фольхард (1942 йылғы)

(Эдвард Льюис һәм Эрик Вишаус менән)

53   Германия Физиология һәм медицина «Иртә яралғы үҫешенә генетик контролде тормошҡа ашырыуға ҡағылышлы асыштары өсөн»[35]
1996   Вислава Шимборская (1923—2012) 73   Польша Әҙәбиәт «Ирониялы теүәллек менән тарихи һәм биологик контексты кеше ысынбарлығы фрагменттарында донъяға сығарған шиғриәт өсөн»[36]
1997   Джоди Уильямс (1950 йылғы)

(Пехотаға ҡаршы миналарҙы тыйыу өсөн халыҡ-ара хәрәкәт менән)

47   АҠШ Тыныслыҡ премияһы «Пехотаға ҡаршы миналарҙы тыйыу һәм зарарһыҙландырыу буйынса эштәре өсөн»[37]
2003   Ширин Эбади (1947 йылғы) 56   Иран Тыныслыҡ премияһы «Демократия һәм кеше хоҡуҡтары, айырыуса Иранда ҡатын-ҡыҙҙар һәм балалар хоҡуҡтары өсөн көрәшкә индергән өлөшө өсөн»[38]
2004   Эльфрида Елинек (1946 йылғы) 64   Австрия Әҙәбиәт «Романдарында һәм драмаларында уға ғына хас тел аһәңе менән социаль клишеларҙың абсурдлығын һәм мәжбүр итеүсән хакимлығын фашлаусы музыкаль күп тауышлылыҡ өсөн»[39]
  Вангари Маатаи (1940—2011) 58   Кения Тыныслыҡ премияһы «Тотороҡло үҫешкә, демократия һәм тыныслыҡҡа индергән өлөшө өсөн»[40]
  Линда Бак (1947 йылғы)

(Ричард Эксел менән)

57   АҠШ Физиология һәм медицина «Асыштары: одорант рецепторы һәм еҫ һиҙеү системаһын ойоштороу»[41]
2007   Дорис Лессинг (1919—2013) 88   Бөйөк Британия Әҙәбиәт «Бүлгеләнгән цивилизацияны скептицизм, ҡомар һәм күрәҙәсел ҡөҙрәт менән тикшереүгә дусар иткән ҡатын-ҡыҙ тәжрибәһен хикәйәләүсегә»[42]
2008   Франсуаза Барре-Синусси (1947 йылғы)

(Харальд цур Хаузен һәм Люк Монтанье менән)

61   Франция Физиология һәм медицина «Кеше иммунодефициты вирусын асҡан өсөн»[43]
2009   Элизабет Блэкбёрн (1948 йылғы)

(Кэрол Грейдер һәм Джек Шостак менән)

56   Австралия,
  АҠШ
Физиология һәм медицина «Хромосомаларҙың теломерҙар менән һаҡланыу механизмдарын һәм теломераза ферментын асҡан өсөн»[44]
  Кэрол Грейдер (1961 йылғы)

(Элизабет Блэкбёрн һәм Джек Шостак менән)

48   АҠШ
  Ада Йонат (1939 йылғы)

(Венкатраман Рамакришнан һәм Томас Стейц менән)

61   Израиль Химия «Рибосома структураһын һәм функцияларын тикшергән өсөн»[45]
  Герта Мюллер (1953 йылғы) 56   Румыния
  Германия
Әҙәбиәт «Поэзияла һәм прозала фәҡирҙәрҙе эскерһеҙ һүрәтләгәне өсөн»[46]
  Элинор Остром (1933—2012)

(Оливер Уильямсон менән)

76   АҠШ Иҡтисад «Иҡтисади ойоштороу өлкәһендәге тикшеренеүҙәре өсөн»[47]
2011   Элен Джонсон-Серлиф (1938 йылғы)

(Лейма Гбови һәм Тавакуль Карман менән)

73   Либерия Тыныслыҡ премияһы «Ҡатын-ҡыҙҙар хоҡуҡтары һәм хәүефһеҙлеге өсөн көрәштә һәм тыныслыҡ урынлаштырыуҙа ҡатнашҡан өсөн»[48]
  Лейма Гбови (1972 йылғы)

(Тавакуль Карман һәм Элен Джонсон-Серлиф менән)

39   Либерия
  Тавакуль Карман (1979 йылғы)

(Лейма Гбови һәм Элен Джонсон-Серлиф менән)

32   Йемен
2013   Элис Манро (1931 йылғы) 82   Канада Әҙәбиәт «Хәҙерге заман хикәйә оҫтаһына»[49]
2014   Малала Юсуфзай (1997 йылғы) (Кайлаш Сатьярти менән) 17   Пакистан Тыныслыҡ премияһы «Балаларҙы һәм йәштәрҙе баҫыуға ҡаршы һәм бөтә балаларҙың белем алыуға хоҡуғы өсөн көрәшкәне өсөн»[50]
  Мэй-Бритт Мозер (1963 йылғы) (Джон О’Киф һәм Эдвард Мозер менән) 51   Норвегия Физиология һәм медицина «Аралыҡта ориентирлашырға мөмкинлек биргән мейе күҙәнәктәре системаһын асҡан өсөн»[51]
2015   Ту Юю (1930 йылғы) (Уильям Кэмпбелл һәм Сатоси Омура менән)) 84   ҠХР Физиология һәм медицина «Малярияны дауалауҙың яңы ысулдары өлкәһендәге асыштары өсөн»[52]
  Светлана Алексиевич (1948 йылғы) 67   Беларусь Әҙәбиәт «Күп тауышлы ижады — беҙҙең замандағы ыҙаланыуҙарға һәм ҡаһарманлыҡҡа һәйкәл өсөн»[53]
2018 Донна Стрикленд (1959 йылғы) (Артур Эшкин һәм Жерар Муру менән) 59   Канада Физика «За их метод получения высокоинтенсивных, сверхкоротких оптических импульсов»[54]
Фрэнсис Арнольд (1956 йылғы) (Грег Уинтер һәм Джордж Смит менән) 62   АҠШ Химия «Ферменттарҙың йүнәлтелгән эволюцияһы өсөн»[55]
Надя Мурад (1993 йылғы) (Дени Муквеге менән) 25   Ираҡ Тыныслыҡ премияһы «За их попытку прекратить использование сексуального насилия в качестве оружия в войнах и вооружённых конфликтах»[56]

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

  1. Alfred Nobel – he Man Behind the Nobel Prize. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  2. 2,0 2,1 The Nobel Prize. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  3. The Nobel Prize Awarders. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  4. Денежный эквивалент Нобелевской премии. Справка
  5. Nobel Laureates Facts. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 3 февраль 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  6. РИА Новости, 2.10.2009: Среди Нобелевских лауреатов 2009 года рекордно много женщин
  7. «Российская газета», 12.10.2009: Впервые нобелевским лауреатом по экономике стала женщина
  8. Malala Yousafzai becomes youngest-ever Nobel Prize winner (10 October 2014). 10 октябрь 2014 тикшерелгән.
  9. Nobel Peace Physics 1903. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  10. Nobel Peace Prize 1905. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  11. Nobel Prize in Literature 1909. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  12. The Nobel Prize in Chemistry 1911. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  13. Nobel Prize in Literature 1926. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  14. Nobel Prize in Literature 1928. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  15. Nobel Peace Prize 1931. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  16. The Nobel Prize in Chemistry 1935. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  17. Nobel Prize in Literature 1938. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  18. Nobel Prize in Literature 1945. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  19. Nobel Peace Prize 1946. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  20. Nobel Prize in Physiology or Medicine 1947. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  21. The Nobel Prize in Physics 1963. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  22. The Nobel Prize in Chemistry 1964. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  23. Nobel Prize in Literature 1966. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  24. Nobel Peace Prize 1976. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  25. Nobel Prize in Physiology or Medicine 1977. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  26. Nobel Peace Prize 1979. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  27. Nobel Peace Prize 1982. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  28. Nobel Prize in Physiology or Medicine 1983. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  29. Nobel Prize in Physiology or Medicine 1986. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  30. Nobel Prize in Physiology or Medicine 1988. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  31. Nobel Prize in Literature 1991. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  32. Nobel Peace Prize 1991. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  33. Nobel Peace Prize 1992. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  34. Nobel Prize in Literature 1993. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  35. Nobel Prize in Physiology or Medicine 1995. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  36. Nobel Prize in Literature 1996. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  37. Nobel Peace Prize 1997. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  38. Nobel Peace Prize 2003. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  39. Nobel Prize in Literature 2004. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  40. Nobel Peace Prize 2004. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  41. Nobel Prize in Physiology or Medicine 2004. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  42. Nobel Prize in Literature 2007. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  43. Nobel Prize in Physiology or Medicine 2008. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 14 ғинуар 2012 тикшерелгән.
  44. Nobel Prize in Physiology or Medicine 2009. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 5 октябрь 2009 тикшерелгән.
  45. Nobel Prize in Chemistry 2009. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 6 октябрь 2009 тикшерелгән.
  46. Nobel Prize in Literature 2009. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 8 октябрь 2009 тикшерелгән.
  47. Nobel Prize in Economics 2009. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 12 октябрь 2009 тикшерелгән.
  48. Nobel Peace Prize 2011. Нобелевский фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2012. 8 октябрь 2011 тикшерелгән.
  49. The Nobel Prize in Literature 2013. Нобелевский фонд. 4 ноябрь 2013 тикшерелгән.
  50. The Nobel Peace Prize 2014. www.nobelprize.org. 8 октябрь 2015 тикшерелгән.
  51. The 2014 Nobel Prize in Physiology or Medicine. Press Release. Нобелевский комитет (6 октября 2014). 6 октября 2014 тикшерелгән.
  52. Youyou Tu - Facts. Nobel Media AB (2015). 25 ғинуар 2016 тикшерелгән.
  53. The Nobel Prize in Literature 2015. www.nobelprize.org. 8 октябрь 2015 тикшерелгән.
  54. Donna Strickland - Facts. Nobel Media AB (2018). 2 октябрь 2018 тикшерелгән.
  55. The Nobel Prize in Chemistry 2018. www.nobelprize.org. 5 октябрь 2018 тикшерелгән.
  56. The Nobel Peace Prize 2018. www.nobelprize.org. 8 октябрь 2018 тикшерелгән.

ҺылтанмаларҮҙгәртергә