Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы

(БМО битенән йүнәлтелде)

Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы, БМО (ингл. United Nations, рус. Организация Объединённых Наций — донъяла тыныслыҡ һәм именлекте һаҡлауҙы, дәүләттәр араһында күп яҡлы бәйләнештәрҙе үҫтереүҙе үҙ эшмәкәрлегенең маҡсаты итеп ҡуйған халыҡ-ара ойошма. БМО ҡарарҙары Ойошма системаһына ҡараған махсус маҡсатлы агентлыҡтар, бәйле ойошмалар, шуралар һәм ағза илдәрҙең структуралары арҡылы тормошҡа ашырыла.

Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы
United Nations
الأمم المتحدة
Organización de las Naciones Unidas
联合国
Организация Объединённых Наций
Organisation des Nations unies

United Nations Members.svg

     Дәүләтләр — БМО әгъзалары
Ағзалары:

193 ил-ағза

Штаб-квартира:

Америка Ҡушма Штаттары Нью-Йорк
Өстәмә офислар:

Ойошма төрө:

международная организация

Рәсми телдәр:

инглиз, гарәп, испан, ҡытай, урыҫ, француз

Етәкселәр
Генераль сәркәтиб

Корея Республикаһы флагы Пан Ги Мун

Генераль Ассамблея рәйесе

Швейцария Йозеф Дайс

Ойошоу
БМО уставына ҡул ҡуйыу

26 июнь 1945 йыл

Уставның эшли башлавы

24 октябрь 1945 йыл

UN.org

Йөкмәткеһе

ТарихҮҙгәртергә

Ойошма эшмәкәрлеге һәм структураһы Икенсе донъя һуғышы ваҡытында Гитлерға ҡаршы коалиция булдырған илдәр тарафынан төҙөлгән. «Берләшкән Милләттәр» исеме беренсе тапҡыр 1942 йылдың 1 ғинуарында ҡул ҡуйылған «Берләшкән Милләттәр Декларацияһы»нда телгә алына.

БМО уставы 1945 йылда Сан-Франциско конференцияһында раҫлана, шул уҡ йылдың 26 июнендә 51 дәүләт вәкиле тарафынан ҡул ҡуйыла. Уставтың үҙ көсөнә инеү датаһы — 24 октябрь Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы көнө тип билгеләнә.

СтруктураҮҙгәртергә

  • Генераль Ассамблея
  • Генераль секретарь
  • БМО-ның Именлек Советы
  • Секретариат
  • БМО-ның Халыҡ-ара суды
  • Махсус ойошмалар

Генераль секретарьҮҙгәртергә

БМО-ның Генераль секретары ойошманың Именлек Советы тәҡдиме буйынса Генераль Ассамблея тарафынан яңынан һайланыу мөмкинлеге менән 5 йылға тәғәйенләнә.

Исем Фото Ил Вазифаны үтәй башлау ваҡыты Тамамлау ваҡыты
Глэдвин Джебб
(ингл. Gladwyn Jebb, 1st Baron Gladwyn}})
  Бөйөк Британия
(Көнбайыш Европа)
24 октябрь 1945 йыл 1 февраль 1946 йыл
1 Трюгве Хальвдан Ли
  Норвегия
(Көнбайыш Европа)
2 февраль 1946 йыл 10 ноябрь 1952 йыл
2 Даг Хаммаршельд
Швеция
(Көнбайыш Европа)
10 апрель 1953 йыл 18 сентябрь 1961 йыл
3 У Тан
  Бирма
(Азия)
30 ноябрь 1961 йыл 1 ғинуар 1972 йыл
4 Курт Вальдхайм
  Австрия
(Көнбайыш Европа)
1 ғинуар 1972 йыл 1 ғинуар 1982 йыл
5 Хавьер Перес де Куэльяр
(исп. Javier Pérez de Cuéllar Guerra)
  Перу
(Көньяҡ Америка)
1 ғинуар 1982 йыл 1 ғинуар 1992 йыл
6 Бутрос Бутрос-Гали
  Мысыр
(Африка)
1 ғинуар 1992 йыл 1 ғинуар 1997 йыл
7 Кофи Аннан
  Гана
(Африка)
1 ғинуар 1997 йыл 1 ғинуар 2007 йыл
8 Пан Ги Мун
  Көньяҡ Корея
(Азия)
1 ғинуар 2007 йыл 1 ғинуар 2017 йыл

Беренсе срогы бөтөр алдынан
(2011 йылдың 21 июнендә)
вәкәләтлектәре тағы 5 йылға оҙайтылды

Ағза дәүләттәрҮҙгәртергә

2011 йылдың 14 июленә БМО-ға 193 дәүләт керә[1].

ТелдәрҮҙгәртергә

БМО-ла эште ойоштороу өсөн рәсми һәм эш телдәре раҫланған. Ойошманың һәр органы өсөн ошо телдәрҙе ҡулланыу тәртибе эшләнгән.

Ойошманың барлыҡ документтары БМО-ның рәсми телдәрендә төҙөлә.

Халыҡ-ара ойошманың рәсми телдәре булған түбәндәге алты телдең махсус көнө билдәләнә:

ГалереяҮҙгәртергә

Шулай уҡ ҡарағыҙҮҙгәртергә

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

ҺылтамаларҮҙгәртергә