Чуйков Василий Иванович

Василий Иванович Чуйков (12 февраль (31 ғинуар) 1900 йыл — 18 март 1982,) — совет хәрби етәксеһе. Советтар Союзы Маршалы (1955). Ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы (1944, 1945).

Чуйков Василий Иванович
рус. Василий Иванович Чуйков
Рәсем
Заты ир-ат[1]
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Хеҙмәт итеүе СССР
Псевдоним General Şturm[2][3]
Тыуған көнө 31 ғинуар (12 февраль) 1900[1] или 12 февраль 1900({{padleft:1900|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:12|2|0}})[4][5][…]
Тыуған урыны Мәскәү өлкәһе, Серебряные Пруды[d][7]
Вафат булған көнө 18 март 1982({{padleft:1982|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})[8][9][…] (82 йәш)
Вафат булған урыны СССР, Мәскәү ҡалаһы[4]
Ерләнгән урыны Мамаев курган[d]
Изображение могилы
Һөнәр төрө сәйәсмән, Офицер, мемуарист, яҙыусы
Биләгән вазифаһы СССР Юғары Советы депутаты[d]
Ойошма йәки клуб ағзаһы КПСС Үҙәк комитеты[d]
Уҡыу йорто М. В. Фрунзе исемендәге Хәрби академия
Специальный факультет Военной академии РККА имени М. В. Фрунзе[d]
Сәйәси фирҡә ағзаһы Советтар Союзы Коммунистар партияһы
Ҡултамға
Ҡатнашыусы ВКП(б)-ның XVIII съезы[d], КПСС-тың XIX съезы[d], КПСС-тың ХХ съезы[d], КПСС-тың XXII съезы[d] һәм КПСС-тың XXI съезы[d]
Хәрби звание Советтар Союзы Маршалы, комбриг[d], комдив[d], Комкор[d], генерал-лейтенант[d], генерал-полковник[d] һәм генерал армии[d]
Командалыҡ иткән 9-я армия[d]
Һуғыш/алыш Бөйөк Ватан һуғышы, Рәсәйҙә Граждандар һуғышы, Совет - Финляндия һуғышы (1939—1940), Японо-китайская война[d] һәм Бөйөк Ватан һуғышы[d]
Ғәскәр төрө Эшсе-крәҫтиән Ҡыҙыл армияһы
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Commons-logo.svg Чуйков Василий Иванович Викимилектә

Германияла совет ғәскәрҙәре төркөмөнөң Баш командующийы (19491953), Киев хәрби округы (19531960) командующийы, СССР-ҙың Ҡоро ер ғәскәрҙәре баш командующийы — СССР Оборона министры урынбаҫары (19601964), СССР Граждандар оборонаһы ғәскәрҙәре начальнигы (19611972). КПСС Үҙәк Комитеты ағзаһы (19611982).

1942 — 1946 йылдарҙа — Сталинград алышында айырылып торған 62-се армия (8-се гвардия армияһы) командующийы.

БиографияһыҮҙгәртергә

1900 йылдың 12 февралендә Тула өлкәһенең (хәҙер Мәскәү өлкәһе) Серебряные Пруды ауылында (хәҙер ҡасаба) күп балалы крәҫтиән ғаиләһендә (8 ағаһы (Петр, Андрей, Иван, Илья Федор) һәм апаһы була) тыуа. Урыҫ[10]. Атаһы — Иван Ионович Чуйков (3.03.1865 — 27.06.1958), православие динле крәҫтиән. Әсәһе — Елизавета Федоровна Чуйков (ҡыҙ фамилияһы — Карякина 5.09.1865 — 29.03.1958), православие динле крәҫтиән.

Сиркәү-мәхәллә мәктәбендә (1907—1911) дүрт класс тамамлай һәм 12 йәшендә Петроградҡа эшкә китә, тибенге оҫтаханаһында эшләй башлай. 1917 йылда Кронштадтта минерҙар отрядында юнга булып хеҙмәт итә[11]. 1919 йылдан РКП(б) ағзаһы.

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

  1. 1,0 1,1 Немецкая национальная библиотека, Берлинская государственная библиотека, Баварская государственная библиотека и др. Record #118666266 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  2. http://www.istoki-rb.ru/archive.php?article=412
  3. http://www.rusfact.ru/node/6555
  4. 4,0 4,1 4,2 Czech National Authority Database
  5. Bibliothèque nationale de France BNF танытҡысы: асыҡ мәғлүмәт платформаһы — 2011.
  6. TracesOfWar
  7. Чуйков Василий Иванович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  8. Encyclopædia Britannica
  9. Брокгауз энциклопедияһы
  10. Биография В. И. Чуйкова на сайте «Герои страны».
  11. «Ташкент» — Ячейка стрелковая / [под общ. ред. А. А. Гречко]. — М. : Военное изд-во М-ва обороны СССР, 1976. — С. 486. — (Совет хәрби энциклопедияһы : [в 8 т.]; vol. 1976—1980, вып. 8).

ӘҙәбиәтҮҙгәртергә

  • «Ташкент» — Ячейка стрелковая / [под общ. ред. А. А. Гречко]. — М. : Военное изд-во М-ва обороны СССР, 1976. — 690 с. — (Совет хәрби энциклопедияһы : [в 8 т.]; vol. 1976—1980, вып. 8).
  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 б. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.
  • Ҡалып:Книга:ВОВ. Энциклопедия
  • Егоршин В. А. «Фельдмаршалы и маршалы». М., 2000.
  • Маршалы Советского Союза: личные дела рассказывают. М., 1996.
  • Соловьев Д. Ю. Все генералы Сталина. — М., 2019. — ISBN 9785532106444. — С.97—99.
  • Сталинградская эпопея. М.: Наука, 1968.
  • Коллектив составителей и редакторов Военный совет при народном комиссаре обороны СССР. 1938, 1940 гг.: Документы и материалы. — М.: РОССПЭН, 2006. — 336 б. — 1000 экз. — ISBN 5-8243-0694-X.
  • Ларин М. Ю., Хватов А. В. Неизвестные войны России — М.: ООО «Дом Славянской книги», 2012. — 480 б.
  • Якупов Н.М., Весну принесли на знамёнах — Одесса: «Маяк», 1984. — Б. 91—96.
  • Чуйков Вас. Ив.//Коллектив авторов. Главный редактор А. М. Прохоров.Советский энциклопедический словарь.2-е издание.- М.:Советская энциклопедия,1983- С.1493.
  • Чуйков Василий Иванович//Коллектив авторов. Председатель Главной редакционной комиссии Н. В. Огарков.Военный энциклопедический словарь.- М.:Военное издательство,1983- С.812
  • Чуйков Василий Иванович//Советская военная энциклопедия в 8 томах. — М.: Воениздат,1976-1980,том 8,С.486.

ҺылтанмаларҮҙгәртергә