Төп менюны асырға

Барҙы районы (рус. Бардымский район) — Пермь крайы районы. Районда Тол, Барҙы йылғалары аға. Пермь крайының башҡорттар күпләп йәшәгән районы.

Барҙы районы
Бардымский район
Герб (аңлатма)
Герб
Флаг (аңлатма)
Флаг
Ил

Рәсәй Рәсәй

Урынлашҡан урыны

Пермь крайы

Берләштерә

12 ауыл биләмәһе

Административ үҙәк

Барҙы ауылы

Барлыҡҡа килеүе

4 ноябрь 1926[1]

Хакимиәт башлығы

Ибраев Сергей Миннихан улы

Рәсми телдәр

урыҫ теле

Халҡы (2010)

27 794[2] кеше

Милли состав

башҡорттар — 59,5 %,
татарҙар — 32,3 %,
урыҫтар — 7,2 %

Майҙаны

2382 км²

Барҙы районы на карте

Барҙы районы, карта

Ваҡыт бүлкәте

MSK+2 (UTC+6)

Почта индексы

618150

Автомобиль номерҙары коды

59, 81, 159

Административ үҙәге — Барҙы ауылы.

ТарихҮҙгәртергә

Район биләмәһендә борондан ғәйнә ҡәбиләһе башҡорттары йәшәгән.

1926 йылдаң 4 ноябҙа Урал өлкәһе территорияһында ойошторола, 1938 йылда алып Пермь өлкәһе, 2005 йылдан — Пермь крайы составында.

ГеографияҮҙгәртергә

Майҙаны — 2382,3 км².

ХалҡыҮҙгәртергә

Халыҡ иҫәбе
2000[3]2002[4]2005[3]2006[5]2007[5]2008[3]2009[3]
28 60227 90427 58427 50027 50027 52927 663
2010[6]2011[3]2012[7]2013[8]2014[9]2015[10]2016[11]
25 53825 58825 43125 24925 17224 70025 291

Халҡы — 27,8 мең кеше (2010), шул иҫәптән башҡорттар (59,5 %), уларҙың төп өлөшө Пермь башҡорттарына ҡарай. Башҡорттар тупланып йәшәгән иң ҙур ауылдар (2002): Аҡбаш, Аҡлыш, Елпачиха, Күҙемйәр, 1-се Ҡыҙылъяр, Солтанай, Танып, Тонтортамаҡ, Төнгүк һәм башҡалар.

Халыҡ иҫәбе буйынса милли составы:

Йыл башҡорттар татарҙар урыҫтар Барлығы
кеше
1989 85,1 % 4,9 % 8,3 % 29 320
2002 59,5 % 32,3 % 7,2 % 27 904

Иҫәп алыуҙар буйынса башҡорт һәм татар халыҡтары һанының нисбәте:[12]

Йыл башҡорттар
кеше.
башҡорттар
%
татарҙар
кеше.
татарҙар
%
Барлығы
кеше.
1926 29 145 87,7 % 3 415 10,2 % 33 223
1959 28 248 88,6 % 3 625 11,3 % 31 873
1979 27 799 94,7 % 1 556 5,3 % 29 355
1989 24 951 94,5 % 1 459 5,5 % 26 410
2002 16 606 64,8 % 9 025 35,2 % 25 631

Барҙы ауылы «Ғәйнә иле» милли-мәҙәни үҙәге (2006 йылда алып), халыҡ театры, «Дуҫлыҡ» өлгөлө бейеү ансамбле эшләй.

Райондың административ ҡоролошоҮҙгәртергә

Барҙы районының 12 ауыл биләмәһендә 63 торлаҡ пункты иҫәпләнә[1]:

Тораҡ пункттарАдминистратив үҙәкТораҡ
пункттар
һаны
ХалҡыМайҙаны,
км2
1Барҙы ауыл биләмәһе Барҙы ауылы 4 10 053[11]
2Березники ауыл биләмәһе Березники ауылы 5 1386[11]
3Бисер ауыл биләмәһе Бисер ауылы 4 1619[11]
4Бөрөжлө ауыл биләмәһе Бөрөжлө ауылы 3 739[11]
5Елпачиха ауыл биләмәһе Елпачиха ауылы 4 1901[11]
6Ҡыҙылъяр ауыл биләмәһе 1-се Ҡыҙылъяр ауылы 3 2274[11]
7Яңы Башап ауыл биләмәһе Яңы Башап ауылы 5 412[11]
8Печмень ауыл биләмәһе Печмень ауылы 7 1535[11]
9Сәрәш ауыл биләмәһе Сәрәш ауылы 7 2462[11]
10Төнгүк ауыл биләмәһе Төнгүк ауылы 6 1276[11]
11Фиҙеркә ауыл биләмәһе Фиҙеркә ауылы 4 1156[11]
12Шермейка ауыл биләмәһе Шермейка ауылы 9 478[11]


Тораҡ пункттар

Тораҡ пункттың исеме төшөрмәһендә муниципаль ҡарамағанлығы күрһәтелгән

Барҙы[13] 8826[6]
Сәрәш[14] 1446[6]
Бисер[15] 1373[6]
1-се Ҡыҙылъяр[16] 1354[6]
Елпачиха[17] 1341[6]
2-се Ҡыҙылъяр[16] 678[6]
Төнгүк[18] 669[6]
Танып[14] 560[6]
Аҡбаш[19] 540[6]
Күчтәнтей[20] 496[6]
Березники[21] 464[6]
Ишем[21] 455[6]
Печмень[20] 440[6]
Күҙемйәр[21] 433[6]
Аҡлыш[18] 432[6]
Солтанай[14] 411[6]
Сөжән[22] 375[6]
Бөрөжлө[22] 374[6]
Фиҙеркә[19] 371[6]
Мостовая[13] 337[6]
Яңы Башап[23] 330[6]
Уймыж[19] 299[6]
Ҡарман[20] 290[6]
Тонтортүз[17] 277[6]
1-се Барҙыбаш[15] 261[6]
Шермейка[24] 253[6]
Искер[17] 209[6]
Ҡоҙаш[21] 185[6]
Шабарка[24] 175[6]
Шликбаш[18] 144[6]
Зиязилга[20] 144[6]
Түбән Искилде[20] 138[6]
Иҫке Чат[13] 131[6]
Яңы Казанка[18] 128[6]
Канюки[17] 116[6]
Асюл[20] 110[6]
Батырбай[22] 105[6]
Башаптүз[14] 99[6]
Чалкау[13] 85[6]
Очҡул[15] 78[6]
Юғары Башап[23] 74[6]
Йөкшөр[19] 62[6]
Шликтүз[23] 47[6]
Никольск[23] 46[6]
Иҫке Башап[18] 46[6]
Антуфьево[24] 45[6]
2-се Барҙыбаш[15] 45[6]
Чувашай[21] 38[6]
Яңы Чат[18] 37[6]
Щипа[24] 26[6]
Әмир[20] 23[6]
Наратҡы[14] 22[6]
Толҡанны[23] 22[6]
Низовское[24] 21[6]
Зайцево[24] 18[6]
Караул[24] 15[6]
Игәт[14] 7[6]
Шермеинск[24] 6[6]
Искирский[24] 3[6]
Усаҡлы[14] 3[6]
Үтәй[16] 0[6]

Билдәле шәхестәрҮҙгәртергә

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

  1. 1,0 1,1 Бардымский муниципальный район в энциклопедии «Пермский край»
  2. Численность населения Российской Федерации по городам, поселкам городского типа и районам на 1 января 2010 года
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Статистический ежегодник Пермского края.2013
  4. Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более. Тәүге сығанаҡтан архивланған 3 февраль 2012.
  5. 5,0 5,1 Оценка численности постоянного населения Пермского края в разрезе муниципальных образований на 1 января 2006 (погрешность 150 человек) и 2007 (погрешность 50 человек) годов. Тәүге сығанаҡтан архивланған 25 ғинуар 2015. 25 ғинуар 2015 тикшерелгән.
  6. 6,00 6,01 6,02 6,03 6,04 6,05 6,06 6,07 6,08 6,09 6,10 6,11 6,12 6,13 6,14 6,15 6,16 6,17 6,18 6,19 6,20 6,21 6,22 6,23 6,24 6,25 6,26 6,27 6,28 6,29 6,30 6,31 6,32 6,33 6,34 6,35 6,36 6,37 6,38 6,39 6,40 6,41 6,42 6,43 6,44 6,45 6,46 6,47 6,48 6,49 6,50 6,51 6,52 6,53 6,54 6,55 6,56 6,57 6,58 6,59 6,60 6,61 ВПН-2010. Численность и размещение населения Пермского края. Тәүге сығанаҡтан архивланған 10 сентябрь 2014. 10 сентябрь 2014 тикшерелгән.
  7. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 31 май 2014. 31 май 2014 тикшерелгән.
  8. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов). Тәүге сығанаҡтан архивланған 16 ноябрь 2013. 16 ноябрь 2013 тикшерелгән.
  9. Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 август 2014. 2 август 2014 тикшерелгән.
  10. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 6 август 2015. 6 август 2015 тикшерелгән.
  11. 11,00 11,01 11,02 11,03 11,04 11,05 11,06 11,07 11,08 11,09 11,10 11,11 11,12 Численность постоянного населения Пермского края по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года и в среднем за 2015 год. Тәүге сығанаҡтан архивланған 30 март 2016. 30 март 2016 тикшерелгән.
  12. А. В. Черных. «Народы Пермского края. Культура и этнография» — Пермь: Издательство «Пушка», 2007
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 Барҙы ауыл биләмәһенә керә
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 14,5 14,6 Сәрәш ауыл биләмәһенә керә
  15. 15,0 15,1 15,2 15,3 Бисер ауыл биләмәһенә керә
  16. 16,0 16,1 16,2 Ҡыҙылъяр ауыл биләмәһенә керә
  17. 17,0 17,1 17,2 17,3 Елпачиха ауыл биләмәһенә керә
  18. 18,0 18,1 18,2 18,3 18,4 18,5 Төнгүк ауыл биләмәһенә керә
  19. 19,0 19,1 19,2 19,3 Фиҙеркә ауыл биләмәһенә керә
  20. 20,0 20,1 20,2 20,3 20,4 20,5 20,6 Печмень ауыл биләмәһенә керә
  21. 21,0 21,1 21,2 21,3 21,4 Березники ауыл биләмәһенә керә
  22. 22,0 22,1 22,2 Бөрөжлө ауыл биләмәһенә керә
  23. 23,0 23,1 23,2 23,3 23,4 Яңы Башап ауыл биләмәһенә керә
  24. 24,0 24,1 24,2 24,3 24,4 24,5 24,6 24,7 24,8 Шермейка ауыл биләмәһенә керә
  25. Батыркай Иткинин
  26. 26,0 26,1 Мы — гайнинские башкиры
  27. Башҡорт энциклопедияһы

ҺылтанмаларҮҙгәртергә