Төп менюны асырға

Мөбәрәков Арыҫлан Ҡотләхмәт улы

театр һәм кино актёры
Арыҫлан Мөбәрәков

Мөбәрәков Арыҫлан Ҡотләхмәт улы (ысын исеме — Ҡотләхмәтов Арыҫлан Мөбәрәк улы; 15 декабрь 1908 йыл5 май 1977 йыл — башҡорт совет театр һәм кино актёры, режиссёр һәм драматург, йәмәғәт эшмәкәре. 1948 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы, 1941 йылдан —ВКП(б)/КПСС ағзаһы. СССР-ҙың халыҡ (1955), РСФСР-ҙың (1944) һәм БАССР-ҙың (1940) атҡаҙанған артисы. Башҡорт АССР-ының 1—5 саҡырылыш Юғары Советы депутаты. БАССР‑ҙың Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1989, үлгәндән һуң). Ленин (1949), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1968) һәм «Почёт Билдәһе» (1944) ордендары кавалеры.

Мөбәрәков Арыҫлан Ҡотләхмәт улы
Рәсем
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of Russia.svg Рәсәй империяһы
Flag of the Soviet Union (dark version).svg СССР
Тыуған көнө 2 (15) декабрь 1908
Тыуған урыны Рәсәй империяһы, Верхнеурал өйәҙе, Өфө губернаһы, Асы ауылы[1]
Вафат булған көнө 5 май 1977({{padleft:1977|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:5|2|0}}) (68 йәш)
Вафат булған урыны СССР, Башҡорт АССР-ы, РСФСР, Өфө
Ерләнгән урыны Өфө мосолман зыяраты
Һөнәр төрө театр актёры, кино актёры, театр режиссёры, драматург
Эш биреүсе Башҡорт дәүләт академия драма театры
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Уҡыу йорто Өфө сәнғәт училищеһы
Сәйәси фирҡә ағзаһы Советтар Союзы Коммунистар партияһы

БиографияһыҮҙгәртергә

Арыҫлан Ҡотләхмәт улы Мөбәрәков 1908 йылдың 15 декабрендә Ырымбур губернаһы Верхнеурал өйәҙе[2] Асы ауылында тыуған.

1934 йылдан ғүмеренең аҙағына тиклем ул Башҡорт дәүләт академия драма театрында актёр, режиссёр, художество етәксеһе һәм директор булып эшләй. Оҫта 20-нән артыҡ спектакль ҡуя, улар араһында: Н. Островскийҙың «Ҡорос нисек сыныҡты», Б. Бикбайҙың «Ҡарлуғас», М. Фәйзиҙең «Аҫылйәр», Ғ. Әхмәтшиндың «Тальян гармун», Н. Нәжмиҙең «Яҙғы йыр», М. Кәримдең «Яңғыҙ ҡайын» һәм башҡалар.

Арыҫлан Мөбәрәковтың иң билдәле актерлыҡ эштәре — драма һәм кинофильмдарҙа, шул иҫәптән Степан Злобин сценарийы буйынса режиссер Яков Протазановтың «Салауат Юлаев» фильмындағы Салауат Юлаев роле.

Үҙ таланты менән ул Башҡортостан рухи яҡтан, үҙенең күренекле артистары менән көслө булыуын күрһәтте. Бөтә ғүмерен Башҡортостан Республикаһында театр сәнғәтен үҫтереүгә арнаған мәшһүр шәхесебеҙҙең исемен мәңгеләштереү маҡсатында актерҙың тыуған ауылы Асыла Арыҫлан Мөбәрәков музейы эшләй, Өфөнөң иң матур урамдарының береһенә уның исеме бирелгән, быйыл, ҡасандыр артист йәшәгән Ленин урамындағы 2-се йортта таҡтаташ асылды. Сибай башҡорт дәүләт драма театры Арыҫлан Мөбәрәков исемен йөрөтә, шулай уҡ театрҙа иҫтәлекле таҡтаташ ҡуйылған.

ГалереяҮҙгәртергә

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

  1. Башҡорт энциклопедияһыБашкирская энциклопедия, 2005. — 4344 с. — ISBN 978-5-88185-053-1
  2. хәҙер Башҡортостан Республикаһының Белорет районы

СығанаҡтарҮҙгәртергә

Фильмдар, видеоҮҙгәртергә

  •   Видео фильм "Салават Юлаев". Я. Протазанов, 1941 (полная версия)
  •   Видео Артист из народа - Арслан Мубаряков
  •   Видео Ҡыҙы Гөлли Мөбәрәкова тураһында фильм
  •   Видео "Ай тотолған төндә". Гөлли Мөбәрәкова - төп ролдә