Ғәҙелбай (рус. Гадельбаево) — Башҡортостандың Баймаҡ районындағы ауыл. йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны кеше[1]. Почта индексы — 453673, ОКАТО коды — 80206816002.

Ғәҙелбай
Дәүләт Flag of Russia.svg Рәсәй
Административ-территориаль берәмек 1-се Этҡол ауыл советы
Почта индексы 453673

ТарихыҮҙгәртергә

Тораҡ пункты 1812 йылда барлыҡҡа килгән. Ауыл атамаһы Кинйәбулат ауылынан тәүге күсеп килеүсе Ғәҙелбай Ейәнғуловтың (1776 йылғы) исеменән алынған. Барыһы 19 ғаилә күсеп килгән[2]. Ауылдың икенсе атамаһы Ширмай Ибраҡов исеме менән бәйле. Ширмай Ҡарағужа (хәҙер был ауыл юҡ) ауылында йәшәгән. Ауыл халҡы малсылыҡ, игенселек, һунар һәм умартасылыҡ менән шөғөлләнгән.

1930 йылда «Кубань» колхозы ойошторолған. Артабан ауыл «Урал», Карл Маркс исемендәге, аҙаҡҡы ваҡыт «Алға» колхоздаыр составында була[3].

Халыҡ һаныҮҙгәртергә

Башҡорттар-100% Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)

Иҫәп алыу йылы һәм көнө Бөтә халыҡ Ир-егеттәр Ҡатын-ҡыҙҙар Ир-егеттәр өлөшө (%) Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)
1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)
1920 йыл 26 август
1926 йыл 17 декабрь
1939 йыл 17 ғинуар
1959 йыл 15 ғинуар
1970 йыл 15 ғинуар
1979 йыл 17 ғинуар
1989 йыл 12 ғинуар
2002 йыл 9 октябрь
2010 йыл 14 октябрь 309 158 151 51,1 48,9

Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ.

1939 йыл — бар булған халыҡ һаны.
1989, 2002, 2010 йылдарҙа — даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны

Географик урыныҮҙгәртергә

Һаҡмар йылғаһының ҡушылдығы Батҡаҡлы янында урынлашҡан[4].

  • Район үҙәгенә тиклем (Баймаҡ): 8 км
  • Ауыл советы үҙәгенә тиклем (1-се Эткол): 3 км
  • Яҡындағы тимер юл станцияһы (Сибай): 73 км

Билдәле шәхестәреҮҙгәртергә

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

  1. Башҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы
  2. http://ufagen.ru/places/baymakskiy/gadelbaevo.html Гадельбаево (Ширмаево)
  3. Баймакский край. Краеведческое и энциклопедическое издание. Уфа: «Китап», 2002. 332 с.
  4. Сельские советы
  5. Сельские советы
  6. Историко-краеведческий портал Ургаза.ру. Алфавитный список список знатных и известных лиц. Адигамов Юнир Саматович (рус.) (Тикшерелеү көнө: 22 сентябрь 2019)

ӘҙәбиәтҮҙгәртергә

ҺылтанмаларҮҙгәртергә