Ласк Эмануил (нем. Emanuel Lasker, урыҫ сығанаҡтарында ҡайһы берҙә исеме Эмануэль һәм Эммануил тип яҙыла; 24 декабрь 1868 йыл — 11 ғинуар 1941 йыл) — немец шахматсыһы һәм математигы, позицион мәктәп вәкиле, шахмат буйынса икенсе донъя чемпионы (1894 йылда Стейництан яулап ала һәм 1921йылда Капабланканан еңелә). Ласкер донъя чемпионы исемен 27 йыл һаҡлай, был шахмат өсөн рекордлы ҡаҙаныш булып тора. Чемпион исемен юғалтҡандан һуң да ул 68 йәшенә тиклем юғары кимәлдә сығыш яһауын дауам итә.

Эмануил Ласкер
нем. Emanuel Lasker
Рәсем
Заты ир-ат[1][2][3]
Гражданлығы Flag of Germany (1867–1919).svg Герман империяһы[d][4]
Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg Веймар Республикаһы
Спортта ил өсөн сығыш яһай Flag of Germany (1867–1919).svg Герман империяһы[d]
Тыуған көнө 24 декабрь 1868({{padleft:1868|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:24|2|0}})[3][5][…]
Тыуған урыны Польша, Западно-Поморское воеводство[d], Мыслибуржский повят[d], Барлинек[d], Барлинек[d][5]
Вафат булған көнө 11 ғинуар 1941({{padleft:1941|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:11|2|0}})[3][5][…] (72 йәш)
Вафат булған урыны Америка Ҡушма Штаттары, Нью-Йорк, Нью-Йорк[2]
Ерләнгән урыны Q64174103?[7]
Бер туғандары Ласкер, Бертольд[d]
Һөнәр төрө математик, шахматсы, бриджист, фәлсәфәсе, шахматный композитор
Эшмәкәрлек төрө Алгебра
Эш биреүсе Тулейнский университет[d]
Уҡыу йорто Гейдельбергский университет[d]
Ғилми дәрәжә фән докторы[d][2]
Докторская диссертация Uber Reihen auf der Convergenzgrenze[d][8]
Ғилми етәксе Макс Нётер[d][9]
Спорт төрө Шахмат
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Commons-logo.svg Эмануил Ласкер Викимилектә

Ласк универсаль уйын стиленә эйә була, әммә уның иң көслө яғы позицияны тойоу һәм эндшпиль була. Бик күп биографтар һәм тикшеренеүселәр Ласкерҙы шахматҡа психологик ҡарашты асыусы тип атай: Ласкер йыш ҡына аныҡ дәғүәсе өсөн уйынды уңайһыҙ яҡҡа бороу маҡсатында үҙ позицияһын хөртәйтергә әҙер булған. Был ҡараш хәҙер ҙә киң таралған, шулай ҙа эксперттарҙың бер өлөшө уны хаталы тип һанай һәм Ласкерҙың ошо алым менән уңыш ҡаҙаныуын уның шахматты тәрән аңлауы, партияны дауам итеүҙең ыңғай һәм кире яҡтарын баһалай белеъе менән аңлата.

Шахмат карьераһы дауамында Ласкер күп тапҡырҙар математика һәм фәлсәфә менән шөғөлләнер өсөн сығыштарын туҡтатып торған. 1901 йылда ул математика буйынса докторлыҡ диссертацияһы яҡлай, ә математикала төп ҡаҙанышы булып үҙенең һәм Эмми Нетер исеме менән аталған теорема була. Бынан тыш, Ласкер бер нисә фәлсәфәүи эш һәм әҙәби әҫәр баҫтыра.

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

  1. VIAF — 2012.
  2. 2,0 2,1 2,2 Немецкая национальная библиотека, Берлинская государственная библиотека, Баварская государственная библиотека и др. Record #118569872 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  3. 3,0 3,1 3,2 Bibliothèque nationale de France BNF танытҡысы: асыҡ мәғлүмәт платформаһы — 2011.
  4. LIBRIS — 2012.
  5. 5,0 5,1 5,2 Архив по истории математики Мактьютор
  6. 6,0 6,1 Encyclopædia Britannica
  7. Find a Grave — 1995.
  8. Математическая генеалогия — 1997.
  9. Математическая генеалогия — 1997.

ӘҙәбиәтҮҙгәртергә

ҺылтанмаларҮҙгәртергә