Төп менюны асырға
Питер Брейгель. Балалар уйыны, 1560

Уйын — күңелгә ҡыуаныс, йыуаныс бирә торған шөғөл. Уйын категория:күңел асыу, буш ваҡытты үткәреү, эске көсөргәнелешлекте бөтөрөү һәм ҡайһы бер өлкәлә һәләтте үҫтереү өсөн үткәрелә[1]. Уйын —рухи донъяны ҡәнәғәтләндереү, күңел асыу[2], эске көсөргәнешлекте сисеү, һәм шулай уҡ оҫталыҡты һәм етеҙлекте камиллаштырыуға йүнәлтелгән кешеләрҙең эшмәкәрлеге. Шулай уҡ уйын тип кешеләрҙең буш ваҡытта уҙҙәренә бер ниндәйҙә маҡсат ҡуйылмай, шатлыҡ килтерә торған шөғөлөн әйтәләр[3].

Барлыҡҡа килеү тарихыҮҙгәртергә

 
Уйнаусы бесәй балаһы

Уйындың барлыҡҡа килеүе тураһында бәхәс туҡталмай. Уйын һәм хеҙмәт, уйын һәм культ ритуалдары — ҡайһыһы тәүҙә килеп сыҡҡан, был турала дөйөм фекер юҡ. Хайуандар донъяһындағы уйын, ҡауышҡан осорҙағы атаның орғасты әүрәтеү өсөн яһаған төрлө ҡыланышы, уйындың биологик механизмы бик тәрән ятыуын күрһәтә.

Уйын уҡытыу, тормоштағы хәл-ваҡиғаларға күнекмә, һәләтте үҫтереү формаһында барлыҡҡа килгән.

Бына аңлап Платон (Б.Э.Т 427 — 347 й.): «Ниндәй эштә булһала, кеше атаҡлы булыу өсөн бала саҡтан күнегергә тейеш… Мәҫәлән, кем игенсе йәки йорт төҙөүсе булырға теләй, улар ер эшкертеп, йорт төҙөп уйнарға тейеш. Мин был турала ҡабат-ҡабат һөйләйем» тип әйткән[4]..

Уйындар квалификацияһыҮҙгәртергә

Икәүҙән-икәүҮҙгәртергә

  • өҫтәл уйындары
  • газон уйындары

Команда уйындарыҮҙгәртергә

  • зал уйындары
  • пляж уйындары
  • Ҡышҡы уйындар
  • Һыу уйындары

Логика уйындарыҮҙгәртергә

Кәрт уйындарыҮҙгәртергә

Махсус фигуралар һәм махсус таҡталағы уйындарҮҙгәртергә

Ҡағыҙҙа уйнай торған уйындарҮҙгәртергә

Телден уйналған уйындарҮҙгәртергә

Интеллектуаль уйындарҮҙгәртергә

  • Что? Где? Когда? (Нимә? Ҡайҙа? Ҡасан?)
  • Брейн-ринг
  • Пентагон
  • Нигеҙ буйы
    • Унлыҡ
  • Данетка
  • Мафия

Башҡа уйындарҮҙгәртергә

  • Кости
  • Домино
  • Стройка


Мауыҡтырғыс уйындарҮҙгәртергә

Балалар уйындарыҮҙгәртергә

Командные

Бысаҡ уйындары

Өлкәндәр өсөнҮҙгәртергә

Уранда ориентирлашыу


ҡомарлы уйындар (казино)Үҙгәртергә

Уйын автоматтары

Ҡомарлы уйындар (урамда уйнай торған)Үҙгәртергә

Компютер уйындарыҮҙгәртергә

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

  1. В.Д. Шадриков 2.3. Готовность детей к обучению // ПСИХОЛОГИЯ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ И СПОСОБНОСТИ ЧЕЛОВЕКА — М.: Логос, 1996. — Б. 129. — 320 б. — ISBN 5-88439-015-7.
  2. [ Игра (вид деятельности)] — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә
  3. Общая психология. Учебно-методическое пособие / Под общ. ред. М. В. Гамезо. — М.: Ось-89, 2008 — 352с.
  4. Кураев Г.А., Пожарская Е.Н. ЛЕКЦИЯ 6. ДОШКОЛЬНЫЙ ВОЗРАСТ (ОТ 3 ДО 7 ЛЕТ)  (рус.). — Возрастная психология: Курс лекций. Тәүге сығанаҡтан архивланған 13 май 2013. 12 май 2013 тикшерелгән.

ӘҙәбиәтҮҙгәртергә