Ғазиантеп (рус. Газиантеп, төр. Gaziantep) — Төркиәнең көньяғындағы ҡала, Ғазиантеп провинцияһының административ үҙәге.

Ғазиантеп
төр. Gaziantep
Рәсем
Дәүләт Flag of Turkey.svg Төркиә
Административ үҙәге Ғәзиантеп[d]
Административ-территориаль берәмек Ғәзиантеп[d], Aleppo Sanjak[d] һәм Aintab Sanjak[d]
Халыҡ һаны 2 028 563 кеше (2018)
Диңгеҙ кимәленән бейеклек 850 метр
Сәғәт бүлкәте UTC+3:00[d]
Туғандаш ҡала Әл-Күвәйт, Дуйсбург, Флоренция, Алеппо[d], Дубай, Керманшах[d], Сёдертелье[d], Неймеген, Людвигсхафен-ам-Райн[d], Вибо-Валентия[d], Харьков, Ирбид[d], Карлстад[d][1] һәм Северная Никосия[d]
Майҙан 7642 км²
Почта индексы 27 000
Рәсми сайт gaziantep.bel.tr​ (төр.)
Бында төшөрөлгән фильмдар категорияһы Category:Films shot in Gaziantep[d]
Commons-logo.svg Ғазиантеп Викимилектә

Ҡалала 1 560 023 кеше йәшәй, был һан буйынса ул илдә алтынсы урында тора.

ТарихыҮҙгәртергә

Ҡала антик Тавр Антиохияһы булған (Antiochia ad Taurum) тип фаразлана. Урта быуаттарҙа Антеп (әрм. Այնթապ/Айнтап, курд. Dîlok) атамаһы нығынған.

1921 йылдың 8 февралендә Төркиәнең Бөйөк милли мәжлесе «француз оккупанттары менән көрәштә ҡала халҡының ҡаҙаныштары» өсөн ҡала атамаһына «ғази» («еңеүсе»)титулын өҫтәп Ғазиантеп тип йөрөтә башлағандар [2].

Ғазиантеп деликатестары менән билдәле төбәк. Ҡала Көньяҡ-Көнсығыш һәм Көнсығыш Төркиәнең иҡтисади үҙәге булып тора. Ғазиантептағы эре сәнәғәт предприятиелары һаны, тотош төрөк сәнәғәтенең дүрт процентын тәшкил итә, шул уҡ ваҡытта ваҡ тармаҡтарҙа был һан алты процентҡа етә. Бынан тыш, Ғазиантеп ойошторолған эре сәнәғәт зоналарына эйә, экспорт һәм импортт буйынса беренсе урынды биләй [3]. Ҡала йәшел зәйтүн майы нигеҙендә һабын етештереү үҙәге булып тора.

Ғазиантепта туризм индустрияһы яҡшы үҫешә. Келәм етештереү буйынса донъя йөҙөндә алдынғы урындар биләй, ҡалала йөҙҙән ашыу келәм етештереү ҡоролмаһы бар. Фисташка үҫтереү үҙәге булараҡ билдәле

ГеографияһыҮҙгәртергә

Ҡала Тавр һыртының көньяҡ итәгенжә, Евфраттан 40 км көнбайыштараҡ урынлашҡан.

КлиматыҮҙгәртергә

Ғазиантеп климаты Урта диңгеҙҙекенә яҡын, әммә континенталь йәһәттән күпкә ҡырҡараҡ. Урта диңгеҙ климатынан айырмалы, ҡыш һалҡынсараҡ һәм йәй эҫерәк. Ямғырлы ҡыш, ҡар һәм рашҡы яуыусан, ваҡытлыса ҡар ҡатламы барлыҡҡа килеүе мөмкин.


Ҡала климаты
Күрһәткес Ғин Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Йыл
Абсолют максимум, °C 19,0 21,0 27,4 34,0 37,8 39,6 44,0 42,0 40,8 34,4 27,3 25,2 44,0
Уртаса максимум, °C 8,0 9,6 14,3 19,9 25,7 31,5 35,6 35,6 31,4 24,4 16,2 10,0 21,45
Уртаса температура, °C 3,1 4,4 8,4 13,3 18,7 24,1 27,8 27,5 22,9 16,4 9,3 4,8 15,1
Уртаса минимум, °C −0,8 0,1 3,2 7,5 12,0 17,1 21,0 21,0 16,3 10,5 4,5 1,0 9,45
Абсолют минимум, °C −16,8 −15,6 −11 −2,5 3,2 7,1 11,8 12,7 6,4 −1,3 −7 −13,4 −16,8
Яуым-төшөм нормаһы, мм 90,2 83,3 74,5 56,1 29,3 7,9 6,3 6,6 7,8 38,7 68,3 93,6 562,6
Сығанаҡ: Dmi.gov.tr

[4]

Иҫтәлекле урындарыҮҙгәртергә

Ҡалала боронғо Зевгма ҡалаһынан килтерелгән мозаика музейы. Ул 2011 йылдың 9 сентябрендә асылған. Музей нигеҙен археологик ҡаҙыныуҙар ваҡытында Зевгма ҡалаһында табылған артефакттар, башлыса мозаика, тәшкил итә. Уларҙы Биреджик плотинаһы төҙөгән саҡта һыу аҫтында ҡалмаһын өсөн күсереп алғандар.

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

ӘҙәбиәтҮҙгәртергә

  • Mehmet Önal: Mosaics of Zeugma. A Turizm Yayınları, Istanbul 2002. ISBN 975719994-X

ҺылтанмаларҮҙгәртергә