Неймеген (нидерл. Nijmegen, МФА: [ˈnɛi̯ˌmeːɣə(n)], элегерәк Нимвеген (нем. Nimwegen) — Нидерландтың көнсығыш өлөшөндәге ҡала, провинцияһы Гелдерланд провинцияһында, Ваал йылғаһы (Рейндың дельта тармаҡтарының береһе) буйында урынлашҡан. Халыҡ һаны — 165,1 мең кеше (2012). Майҙаны — 57,53 км².

Неймеген
нидерл. Nijmegen
Флаг[d]Герб[d]
Flag of Nijmegen.svgCoat of arms of Nijmegen.svg
Рәсем
Һөнәр төрө фотограф
Рәсми атамаһы Nijmegen
Этнохороним Nijmegenaar һәм nimegano
Нигеҙләүсе Траян[d]
Рәсми тел Нидерланд теле
Дәүләт Flag of the Netherlands.svg Нидерландтар[1]
Административ үҙәге Q111748306?[2][3][…] һәм Q111691911?[2][3][4]
Административ үҙәк Nijmegen[d]
Административ-территориаль берәмек Гелдерланд[d][5]
Һыу ятҡылығы буйында урынлашҡан Вал[d] һәм Maas–Waal Canal[d]
Хөкүмәт башлығы Hubert Bruls[d]
Халыҡ һаны 177 359 кеше (1 ғинуар 2021)[6]
Ауыл биләмәһен үҙ эсенә ала Лент[d][7] һәм Nijmegen[d][7]
Процент водной поверхности 6,91 Процент
Диңгеҙ кимәленән бейеклек 29 метр
Сәғәт бүлкәте UTC+1:00[d]
Туғандаш ҡала Олбани (Нью-Йорк)[8][9], Ғазиантеп, Псков һәм Сучжоу[d]
Милке Stadion de Goffert[d] һәм Blocks[d]
Сиктәш Вихен[d], Бёнинген[d], Овербетюве[d], Лингевард[d], Убберген[d] һәм Хёмен[d]
Әүҙемлек урыны Nijmegen[d][10]
Диапазон IPv4 145.11.0.0/16[11]
Майҙаны 57,53 км²
Почта индексы 6500–6546 һәм 6663
Электронная почта gemeente@nijmegen.nl[12]
Рәсми сайт nijmegen.nl
Урынлашыу картаһы
Һәйкәлдәр исемлеге list of war memorials in Nijmegen[d], Q7477051?, Q2171985? һәм Q15878068?
Защитник авторских прав work available with Creative Commons license[d][13][14][…]
Собрание работ Regional Archives Nijmegen[d][16][13][…]
Беренсе яҙма телгә алыу I быуат
Число домохозяйств 92 743[18]
Урындағы телефон коды 0481 һәм 024
Категория для видов элемента Category:Views of Nijmegen[d]
Commons-logo.svg Неймеген Викимилектә

Тарихи белешмәҮҙгәртергә

Нидерландтың боронғо ҡалаһы, рим осоронда Batavodurum булараҡ билдәле, һуңыраҡ Noviomagus тип йөрөтөлә Беренсе тапҡыр Рейн йылғаһы һәм Ваал йылғалары үҙәнендә ҡәлғә төҙөү менән бәйле б. э. тиклемге I быуатта телгә алына. Ҡәлғә эргәһендә ҡәлғә исеме аҫтында ҙур булмаған Oppidum Batavorum ауылы барлыҡҡа килә. Артабан шул ауыл ҙурая һәм ҡалаға әйләнә.

МәҙәниәтҮҙгәртергә

Неймегенда Медицина университеты (1923 йыл), (1923), ыласын ихатаһы музейы һәм ҡала музейы эшләй, театр, концерт залы бар.

Неймегендағы иң боронғо бина — 16-ҡырлы баптистерий (изгеләндерелгән 799 йылда) һәм XII быуат сиркәүе емереклектәре. Был Бөйөк Карл резеденцияһынан Бөркөт ихатаһын (Valkhof) күрергә мөмкин. Император резиденцияһы булған бина викингтар тарфынан емерелә, уны яңынан Фридрих Барбаросса төҙөтә (1155 йылда). Француз революционерҙары 1796 йылда уны тулыһынса юҡҡа сығара.

 
Нимвеген. XVII быуат

Ҡала үҙәгендәге иң ҙур биналар — Изге Стефан ҙур сиркәүе (Kerk Grote) һәм ренессанс ратушаһы (1554) — улар Икенсе донъя һуғышынан һуң тергеҙелә. Иғтибарға лайыҡ башҡа биналар: латин мәктәбе(1544-45), үлсәм һәм үлсәүҙәр йорто (1612), хәҙерге заман кешеһе хаҡына урындағы сиркәү — изге Петр Канизий сиркәүе (1960).

Ҡала һәр йыл һайын үткәрелә торған Халыҡ-ара дүрт көнлөк йәйәү маршҡа старт биреү урыны булып тора(июлдең һәр өсөнсө шишәмбе көнөндә старт бирелә).

СпортҮҙгәртергә

Ҡалала профессиональ футбол клубы «НЕК» төпләнгән, был клуб Нидерланд чемпионаттарының юғары дивизионында сығыш яһай.

Туғанлашҡан ҡалаларыҮҙгәртергә

Неймегендең туғанлашҡан ҡалалары:

Билдәле кешеләреҮҙгәртергә

  • Деккерс, Дафне
  • Маргарита, принцесса Бурбон-Пармская (тыуған 1972)
  • Свирс, Исаак (1622—1673) — Нидерланд адмиралы, XVII быуат.
  • Эдвард «Эдди» Ван Хален — нидерланд сығышлы америка гитарасыһы, Александр Ван Халендың ҡустыһы
  • Амира Виллигхаген (тыуған 2004) — йырсы
  • Майя Хакворт (тыуған 1966) — йырсы

ГалереяҮҙгәртергә

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

  1. archINFORM (нем.) — 1994.
  2. 2,0 2,1 https://www.delpher.nl/nl/tijdschriften/view?identifier=MMKB10:001161003:00173 // Government gazette of the Netherlands — 1917.
  3. 3,0 3,1 https://www.delpher.nl/nl/tijdschriften/view?identifier=KBDC001:003021001:00384 // Government gazette of the Netherlands — 1951.
  4. 4,0 4,1 https://repository.overheid.nl/frbr/sgd/19871988/0000103024/1/pdf/SGD_19871988_0005120.pdf — 1987.
  5. https://gemeentegeschiedenis.nl
  6. Kerncijfers wijken en buurten 2021 — 2021.
  7. 7,0 7,1 Woonplaatsen in Nederland 2021
  8. http://en.sistercity.info/sister-cities/Albany%2C%20New%20York.html
  9. https://albanykid.com/sister-cities-albanys-caribbean-twin/
  10. https://www.collectiegelderland.nl/object/6d7eb86f-2d58-5b54-93b3-0a1c0eedc11f
  11. https://apps.db.ripe.net/search/lookup.html?source=ripe&key=145.11.0.0+-+145.11.255.255&type=inetnum
  12. https://almanak.overheid.nl/export/Gemeenten.csv
  13. 13,0 13,1 https://www.collectiegelderland.nl/object/29facd5b-a5bc-56cc-b88f-36b2774d23b5
  14. https://www.collectiegelderland.nl/object/2069b478-9a79-569f-b61d-d7badbf00743
  15. https://www.collectiegelderland.nl/object/7d4ce546-608d-51fa-9ac1-1715ff5cd1b1
  16. Audiovisuele Dienst Fotografie gemeente Nijmegen // (unspecified title)
  17. Gemeente Nijmegen, afd. Stedebouw // (unspecified title)
  18. (unspecified title)
  19. Партнерство Россия — Голландия // Project Russia-Holland, Partners in Trade : Газета. — 2008. — В. 7. — С. 18—19.

ҺылтанмаларҮҙгәртергә

  • nijmegen.nl — Неймегена рәсми сайты  (нид.)