Төп менюны асырға

Орджоникидзе районы — Өфөләге ете райондың береһе. Ҡаланың төньяҡ-көнбайышында урынлашҡан. Ҡала Советынан Инорсҡа тиклем һуҙылған. 2016 йылда Өфө райондары сиктәрен билдәләгәндә бер аҙ үҙгәртелгән.

Орджоникидзе районы
Нигеҙләү датаһы 25 февраль 1952
Хөрмәтенә аталған Серго Орджоникидзе
Дәүләт Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1937–1954).svg Рәсәй
Административ-территориаль берәмек Өфө
Урынлашыу картаһы

Майҙаны — 146 км².

ТарихыҮҙгәртергә

Әлеге район биләмәһендә Черниковка, Аничково, Бонье һәм башҡа ауылдар була. Һуңғараҡ биләмә Өфө өйәҙенең Богородский олоҫона ҡараған.

Өфө янына моторҙар һәм котлотурбинный заводтар төҙөлөүгә бәйле БашЦИК-тың Кесе Президиумы 1931 йылдың 23 декабрендә Черниковка ҡасаба советын ойоштора.

1936 йылда был биләмәләр Өфө ҡалаһы составына индерелә. Ҡасаба Советы Черниковка район советына әйләндерелә. Биләмә үҙәге Моторныйҙа булып, Өфө ҡала советына буйһона. Яңы район Сталин районы тип атала.

1941 йылда ул көслө промышленность районына әүерелә һәм районды эреләтеү тураһында һүҙ алып барыла, әммә һуғыш ҡамасаулай.

Күп эшселәре булған эре сәнәғәт предприятиелары булыуы һәм ҡаланан 15-20 саҡрым алыҫлыҡта урынлашыуы арҡаһында ҡала советына район етәкселеге менән эшләүе ауырлаша. Шуға ла РСФСР Юғары Советы Президиумы указы (1944, 5 декабрь) менән Өфө ҡалаһының Сталин районын республика ҡарамағындағы (БАССР) Черниковск ҡалаһына үҙгәртеү тураһында ҡарар ҡабул ителә.

Һуғыштарн һуң ҡала сәнәғәт буйынса ла, халыҡ һаны буйынса ла үҫешә. Уны райондарға бүлеү зарурлығы тыуа.

РСФСР Юғары Советы Президиумы указы (1952, 25 февраль) менән Черниковск ҡалаһы өс районға бүленә: Сталин, Калинин һәм Орджоникидже райондары. Һуңғыһы бигерәк тә йылдам үҫешә башлай, сөнки тап бында нефтехимия, нефть эшкәртеү предприятиелары төҙөлә.

Районда хеҙмәтсәндәрҙең депутаттар советы булдырыла. Унда 1952 йылдың 27 апрелендә һайланған 118 депутат инә. Райисполком составында 11 кеше иҫәпләнә.

Был осорҙа Черниковск сиктәре бик ныҡ киңәйә һәм Өфө ҡалаһы сиктәренә яҡыная. Шул арҡала был ике ҡаланы берләштереү маҡсатҡа ярашлы булыуы асыҡлана.

БАССР Юғары Советы Президиумы указы (1956, 24 июль) менән Өфө һәм Черниковск ҡалалары бер ҡала — Өфө ҡалаһына берләштерелә. Орджоникидзевский райсовет г. Черниковск Өфө ҡалаһының Орджоникидзе райсоветына әйләнә.

Райсовет һәм район башҡарма комитеты ҡоролошо 1992 йылдың 19 июленә тиклем эшләй. Халыҡ депутаттарының район советы башҡарма комитетының мөҙҙәте сыҡҡас, Өфө ҡалаһы Орджоникидже район администрацияһына үҙгәртелә. Өфө ҡала мэрының Постановлениеһы (1992,19 июнь) менән Орджоникидже районының хәкимиәте башлығы итеп Сергей Петрович Барышев тәғәйенләнә.

ХалҡыҮҙгәртергә

Халыҡ иҫәбе
1959[1]1970[2]1979[3]1989[4]2002[5]2003[6]2004[6]
125 068170 694117 463217 760175 551175 732176 570
2005[6]2006[6]2007[6]2008[6]2009[7]2010[8]2013[9]
177 544178 096177 864177 696177 377168 615171 913
2014[10]2015[11]
168 860168 956

Билдәле шәхестәрҮҙгәртергә

Район бөгөнҮҙгәртергә

ИҡтисадыҮҙгәртергә

 
17-се Балалар клиник дауаханаһы

Орджоникидзе районы — нефть эшкәртеү һәм нефтехимия предприятиелары, химия, энергетика, машиналар төҙөү, ағас эшкәртеү, еңел промышленность һәм төҙөлөш индустрияһы тупланған район. Райондың промышленность производствоһы Өфө ҡалаһындағы дөйөм күләмдең 44 процентын тәшкил итә.

Райондың эре сәнәғәт предприятиелары:

  • Нефть эшкәртеү заводтары;
  • ААЙ «Өфөхимпром» (ОАО «Уфахимпром» (әле ябылған);
  • Троллейбус заводы — «Башкирский троллейбусный завод»,
  • «Свет» Өфө электр лампалары заводы
  • «Башэлектроремонт» компанияһы,
  • ААЙ (ОАО) « „Чародейка“ Өфө косметика фирмаһы»,
  • ААЙ (ОАО) «Өфө спорт изделиелары фабрикаһы»,
  • № 1, № 3,№ 4 йылылыҡ электроцентралдәре,
  • ААЙ (ОАО) «1-се һанлы Өфө железобетон заводы»
  • «Ағиҙел ДОК-ы»,
  • ААЙ (ОАО) «Трест № 21»,
  • ААЙ (ОАО) «Башнефтезаводстрой»,
  • ААЙ (ОАО) «Нефтехимремстрой»,
  • ЯСЙ (ООО) «Спецсервис-ремонт»,
  • ААЙ (ОАО) «Востокнефтезаводмонтаж»,
  • ААЙ (ОАО) «Элеваторспецстрой».

ФәнҮҙгәртергә

Район — нефть эшкәртеү, нефтехимия, микробиология, үҫемлектәрҙе һаҡлауҙың химик ысулдары һәм сәнәғәт төҙөлөшө өлкәһендәге процесстарҙы эшләп сығарыу һәм проектлау буйынса эре фәнни үҙәк булып тора. Барлығы 15 фәнни-тикшеренеү, проект институты һәм предприятиеһы иҫәпләнә. Ҡала советының да Орджоникидже районына ҡарауын айырым әйтеп үтергә кәрәк.

Социаль сфераҮҙгәртергә

Шулай уҡ ҡарағыҙҮҙгәртергә

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

  1. Всесоюзная перепись населения 1959 года. Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу  (рус.). Демоскоп Weekly. Тәүге сығанаҡтан архивланған 28 апрель 2013. 25 сентябрь 2013 тикшерелгән.
  2. Всесоюзная перепись населения 1970 года Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.  (рус.). Демоскоп Weekly. Тәүге сығанаҡтан архивланған 28 апрель 2013. 25 сентябрь 2013 тикшерелгән.
  3. Всесоюзная перепись населения 1979 года Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.  (рус.). Демоскоп Weekly. Тәүге сығанаҡтан архивланған 28 апрель 2013. 25 сентябрь 2013 тикшерелгән.
  4. Всесоюзная перепись населения 1989 года. Численность городского населения. Тәүге сығанаҡтан архивланған 22 август 2011.
  5. Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более. Тәүге сығанаҡтан архивланған 3 февраль 2012.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 Подготовка к проведению всероссийской переписи населения на территории городского округа г. Уфа
  7. Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, посёлкам городского типа и районам на 1 января 2009 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 ғинуар 2014. 2 ғинуар 2014 тикшерелгән.
  8. Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. Тәүге сығанаҡтан архивланған 20 август 2014. 20 август 2014 тикшерелгән.
  9. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов). Тәүге сығанаҡтан архивланған 16 ноябрь 2013. 16 ноябрь 2013 тикшерелгән.
  10. Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 август 2014. 2 август 2014 тикшерелгән.
  11. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 6 август 2015. 6 август 2015 тикшерелгән.
  12. Башҡорт энциклопедияһы —Пегов Виктор Николаевич (Тикшерелгән 31 октябрь 2018)
  13. Ушел из жизни известный живописец Виктор Пегов. Министерство культуры Республики Башкортостан. Официальный сайт. 23 Октября 2018 года (Тикшерелгән 31 октябрь 2018)

ҺылтанмаларҮҙгәртергә