Мәрүәт (от нем. Perlmutter (мәрүәт) — «ынйы әсәһе») — сөсө һәм диңгеҙ һыуҙарында йәшәгән моллюск ҡабырсаҡтарының эске ҡатламы, органик һәм органик булмаған тәбиғи композит. Ынйы менән мәрүәт бер үк тиерлек матдәләрҙән тора.

Наутилустың йәйғорло мәрүәте
Ҡабырсаҡтың эске яғындағы ялтыр ҡатлам - мәрүәт

СығарыуҮҙгәртергә

Мәрүәтле ҡабырсаҡтарҙы иң күп сығарған урындар: Фарсы ҡултығы, Ҡыҙыл диңгеҙ, Цейлон, Япония, Борнео һәм Филиппин, Тымыҡ океандың ҡайһы бер тропик утрауҙары. Йыш ҡына бул ҡабырсаҡтар ынйы өсөн аҫралған моллюскыларҙан ҡала.

Мәрүәт ҡайһы бер сөсө һыу моллюскыларынан да алына, атап әйткәндә, ғәҙәти мәрүәтле ҡабырсаҡ файҙаланыла[1][2].

ТасуирламаҮҙгәртергә

Мәрүәт алты мөйөшлө арагонит пластинкаларынан тора ( Кальций карбонаты CaCO кристалдары)3), дәүмәлдәре - киңлеге 10-20 микрон, ҡалынлығы ярты микрон (0,5) в толщину, улар параллель ҡатлам булып урынлашҡан.

 

 
Электрон микроскопия

Кристалл үҙәге аша үткән яҡтылыҡ икенсе кристалдарҙа сағыла, йәйғор эффекты барлыҡҡа килә.

ҠулланылышыҮҙгәртергә

Мәрүәт борондан көнкүрештәге төрлө нәмәләрҙе инкрустациялау һәм биҙәүестәр эшләү өсөн ҡулланыла.

Мәрүәт шулай уҡ төймә, музыка ҡоралдары баҫмаҡтары, ювелир әйберҙәре, декоратив сәнғәттә — мәҫәлән, Федоскино миниатюраһы эшләүҙә ҡулланыла.

Алыҫ Көнсығыш сәнғәтендә — Японияла, Ҡытайҙа, Кореяла, Вьетнамда — мәрүәт юғары урында тора, уның менән ширмаларҙы, шкатулкаларҙы, елпеүестәрҙе, тараҡтарҙы, төрлө панноларҙы биҙәйҙәр.

Беҙҙең көндәрҙә мәрүәт косметология сәнәғәтендә, музыка ҡоралдарын биҙәүҙә (атап әйткәндә, электрогитаралар) ҡулланыла.

ГалереяҮҙгәртергә

Шулай уҡ ҡараҮҙгәртергә

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

ҺылтанмаларҮҙгәртергә

Викиһүҙлектә «перламутр» мәҡәләһе бар