Ельцин Борис Николаевич

Бори́с Никола́евич Е́льцин (1 февраль 1931 йыл — 23 апрель 2007 йыл) — СССР-ҙың хужалыҡ һәм партия, Рәсәйҙең дәүләт эшмәкәре, Рәсәй Федерацияһының беренсе Президенты. Был вазифаға 2 тапҡыр һайлана: (12.06.1991, 3.07.1996).

Борис Николаевич Ельцин
рус. Бори́с Никола́евич Е́льцин
Борис Николаевич Ельцин
Флаг
Флаг
Рәсәй Президенты
Флаг
Флаг
10.07.1991 — 31.12.1999
Хөкүмәт башлығы: Иван Степанович Силаев
Олег Иванович Лобов (ваҡытлыса)
Борис Николаевич Ельцин
Егор Тимурович Гайдар (ваҡытлыса
Черномырдин Виктор Степанович
Кириенко, Сергей Владиленович
Черномырдин Виктор Степанович(ваҡытлыса)
Евгений Максимович Примаков
Сергей Вадимович Степашин
Владимир Владимирович Путин
Дауамсы: Владимир Владимирович Путин
Флаг
Флаг
Рәсәй Федерацияһы Премьер-министры, Хөкүмәт башлығы һымаҡ
6.11.1991 — 15.06.1992
Алдан килеүсе: Иван Степанович Силаев
Олег Иванович Лобов (ваҡытлыса)
Дауамсы: Егор Тимурович Гайдар (ваҡытлыса )
Виктор Степанович Черномырдин
Флаг
Флаг
РСФСР-ҙын Юғары Советы Рәйесе
29.05.1990 — 10.07.1991
Алдан килеүсе: Николай Матвеевич Грибачёв
Дауамсы: Руслан Имранович Хасбулатов
 
Дине: Рус православ сиркәүе һәм православие дине
Тыуған: 1 февраль 1931({{padleft:1931|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:1|2|0}})
Урал өлкәһенең Бутка ауылы йәки Басмановское ауылы [1],хәҙерге Талица районы, Свердловск өлкәһе, РСФСР, СССР
Үлгән: 23 апрель 2007({{padleft:2007|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:23|2|0}}) (76 йәш)
Мәскәү, Рәсәй
Ерләнгән: Новодевичье зыяраты, Мәскәү
Атаһы: Николай Игнатьевич Ельцин
Әсәһе: Клавдия Васильевна Старыгина
Ҡатыны: Наина Иосифовна Гирина
Балалары: ҡыҙҙар: Окулова Елена Борисовна һәм Юмашева Татьяна Борисовна
Партия: КПСС (19611990)
Белеме: С. М. Киров ис. Урал политехник институты
Профессияһы: инженер-төҙөүсе, Сәнәғәт һәм гражданлыҡ төҙөлөшө
 
Автограф:
 
Наградалары:
I дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены
I дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены
Ленин ордены Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены «Почёт Билдәһе» ордены
Ҡалып:Ҡаҙандын 1000 йыллыҡ иҫтәлегенә Ҡалып:В. И. Ленин тыуыуна 100 йыллыҡ иҫтәлегенә
Медаль «60 лет Вооружённых Сил СССР»
Медаль «60 лет Вооружённых Сил СССР»
Почётлы легион Оло Тәре ордены кавалеры
Орден Князя Ярослава Мудрого І степени
Орден Князя Ярослава Мудрого І степени
Большой крест, декорированный большой лентой Ордена За заслуги перед Итальянской Республикой
Большой крест, декорированный большой лентой Ордена За заслуги перед Итальянской Республикой
Ҡалып:Орден Трёх звёзд Изге Өмөт орденының махсус класлы (КАР)
Ҡалып:Кавалер Большого креста ордена Креста Витязя Ҡалып:Медаль памяти 13 января (Литва)

Хата: 2 юлдың аҙағындағы һылтанма дөрөҫ түгел.

Ҡалып:Орден Франциска Скорины Ҡалып:Орден За личное мужество (ПМР)
Ҡалып:Почётный гражданин Свердловской области Ҡалып:Орден Дмитрия Донского 1 степени ВДНХ алтын миҙалы

Биографияһы

үҙгәртергә
 
Борис Ельцин (һул яҡтан икенсе) баласаҡ дуҫтары менән

Борис Николаевич Ельцин 1931 йылдын 1 февралендә РСФСР-ҙын Урал өлкәһе Бутка районы административ үҙәге Бутка ауылында (хәҙерге Свердловск өлкәһенең Талица районы Бутка ауылы) тыуҙы.

1950—1955 йылдарҙа Урал политехник институтында инженер-төҙөлөш факультеты студенты.

1955—1963 йылдарҙа «Уралтяжтрубстрой» һәм «Южгорстрой» трестарында, мастер, участок начальниһы, эш етештереүсе (прораб, производитель работ).

1963 −1968 йылдарҙа Свердловск йорттар төҙөү комбинатында эшләй. 1963—1966 йылдарҙа баш инженер, 1966 −1968 йылдарҙа директор.

1968—1976 КПСС-тың Сверлдловск өлкә комитетында төҙөлөш бүлеге начальнигы.

1976 йылдан башлап КПСС‑тың Свердловск өлкә комитетының 1‑се секретары.

1985—1986 йылдарҙа КПСС ҮК секретары, бер үк ваҡытта 1985 йылдан алып КПСС‑тың Мәскәү ҡала комитетында 1‑се секретарь.

1987 йылдан башлап СССР‑ҙың Дәүләт төҙөлөш комитеты рәйесенең 1‑се урынбаҫары — СССР министры,

1990—1991 йылдарҙа РСФСР Юғары Советы рәйесе.

1991—1999 йылдарҙа Рәсәй Президенты.

2000 йылдан алып Рәсәйҙең беренсе Президенты Б. Н. Ельцин фондына етәкселек итә.

2007 йылда вафат булды. Новодевичье зыяратында ерләнгән.

Башҡортостан Республикаһы Суверенитеты,Рәсәйҙен демократик һәм федератив үсешендә Борис Ельцин роле

үҙгәртергә

Рәсәйҙә демократик һәм федератив принциптар тергеҙеү өсөн Борис Ельцин күп көс һалған.

Урал яҡтарынан кеше булараҡ, ул милли проблемаларҙы яҡшы аңлаған. 1990 йылдын 6 августа, Мортаза Рәхимов менән осрашыуҙан һуң ул Өфөлә үҙенең танылған һүҙҙәрҙе әйтә: «күпме йотоп ебәреү көсө булғанса, суверенитетты алығыҙ».

Борис Николаевич осоронда Федератив договорға һәм Башҡортостан Республикаһының уға ҡушымтаһына, «Рәсәй Федерацияһы дәүләт власы органдары менән Башҡортостан Республикаһы дәүләт власы органдары араһында хакимиәт даирәһе сиктәрен билдәләү һәм үҙ-ара вәкәләттәр бүлешеү тураһында» килешеүгә ҡул ҡуйыла.

Ельцин 1990 һәм 1996 йылдарҙа Башҡортостанға килә һәм Өфө, Ағиҙел, Нефтекама һәм Стәрлетамаҡ ҡалаларында була.

Файл:Dmitri Medvedev in front of the Boris Yeltsin memorial in Yekaterinburg, Russia - 20110201.jpg
Екатеринбургта Борис Ельцин һәйкәле асылған көн. Дмитрий Меведев. 2011 йыл.

Бүләктәр

үҙгәртергә

СССР һәм РСФСР Юғары Советтары депутаты. СССР-ҙың Ленин (1981), ике тапҡыр Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1971, 1974), «Почёт Билдәһе» (1966) ордендары, Рәсәйҙең 1‑се дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» (2001) ордены, шулай уҡ сит дәүләттәрҙең һәм сиркәү ордендары менән бүләкләнгән.

Иҫкәрмәләр

үҙгәртергә

Һылтанмалар

үҙгәртергә

Ельцин фондының сайтында рәсми биография

үҙгәртергә

Видеоматериалдар

үҙгәртергә