Төп менюны асырға

Алма́сғәр. ألماس‎, ’almās, бор. грек. ἀδάμας — «еңелмәҫ») — иң ҡаты минерал, тәбиғи углеродтың кристаллик төҙөлөшлө төрҙәренең береһе. Ғәҙәттә, алмаз кристалдары төҫһөҙ, һирәк осраҡтарҙа -- һары, ҡоңғорт, йәшел, ҡара һ.б. төҫтәрҙә була. Ҡатылығы 10, тығыҙлыгы 3,5г/см3, ыуалыусан. Кислоталарға бирешмәй. Тәбиғи алмаздарҙың үлсәме микроскопик бөртөктәрҙән массалары йөҙәр һәм меңәр каратка еткән (1 карат = 0,2 г) сағыштырмаса эре кристалдарға тиклем була; 100 караттан эрерәк алмаз кристалдары һирәк осорай. Тәбиғи алмаздар ювелир (Ер шарында сығарылғандарының 25% -ы) һәм техник төрҙәргә бүленә. Сәнәғәттә синтезланған техник алмаздар күләме тәбиғи табылғандан күпкә артыҡ. Төрлө приборҙар, ҡоралдар, абразив порошок һәм пасталар, бриллиант һ.б. эшләп сығарыуҙа ҡулланыла.

Алмас
Rough diamond.jpg
Тау тоҡомондағы алмаз
Формула C
Ҡатнашмалары N
Сингония Кубик
Төҫө Төҫһөҙ, көрән, зәңгәр, күк, йәшел, ҡаҙыл, алһыу, ҡара
Һыҙат төҫө Юҡ
Ялтырауығы Алмас ялтырыуығы
Үтә күренеүсәнлеге Үтә күренеүсән
Ҡатылығы 10
Йәбешеүсәнлеге {111} буйынса камил
Тығыҙлығы 3,47—3,55 г/см³
Һыныу күрһәткесе 2,417—2,419

Алмаc төҙөлөшө

ӘҙәбиәтҮҙгәртергә

  • Перспективы алмазоносности юго-восточной части Волго-Уральской антеклизы // Разведка и охрана недр. 1999. № 2.

СығанаҡтарҮҙгәртергә