Төп менюны асырға

Мәтинов Шаһишәриф Миҙәтғәли улы

Рәсәй империяһының I Дәүләт Думаһы депутаты, Орск өйәҙенең Земский управаһы ағзаһы, Орск өйәҙенең мәғрифәт эштәре идарасыһы, Вәлиди Әхмәт-Зәки Әхмәтшаһ улының хөкүмәтендә мөфтөй

Шаһишәриф Миҙәтғәли улы Мәтинов (яҙылыу варианттары — Шагишариф Медетгалиевич, башҡ. Матинов Шаһишәриф Миҙхәтғәле улы, 1854 йылфевраль 1919 йыл) — башҡорт йәмәғәт эшмәкәре, Ырымбур губернаһынан Рәсәй империяһы Дәүләт Думаһы депутаты. Конституцион демократ, мосолман халыҡ партияһы вәкиле, Түбәнге Новгородта Макарьевка йәрминкәһе һәм Пермь губернаһының Ирбит йәрминкәһе ахуны, Орск өйәҙе ахуны, Орск өйәҙенең Земский управаһы ағзаһы, Орск өйәҙенең мәғрифәт эштәре идарасыһы, Вәлиди Әхмәт-Зәки Әхмәтшаһ улының хөкүмәтендә мөфтөй[1][2][3][4]

Мәтинов Шаһишәриф Миҙәтғәли улы
Рәсем
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of Russia.svg Рәсәй империяһы
Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1937).svg РСФСР
Тыуған көнө 1854
Тыуған урыны Рәсәй империяһы, Ырымбур губернаһы
Вафат булған көнө 1919
Вафат булған урыны Рәсәй, Баймаҡ районы, Темәс
Үлем сәбәбе Сабыртмалы тиф
Һөнәр төрө сәйәсмән
Биләгән вазифаһы Рәсәй империяһының Дәүләт думаһы ағзаһы[d]
Уҡыу йорто Мәҙрәсә

БиографияһыҮҙгәртергә

Ырымбур губернаһы Орск волосында хәлле башҡорт ғаиләһендә тыуа. Башланғыс белемде Муллаҡай мәҙрәсәһендә ала. Ҡаҙан губернаһының Ҡышҡар мәҙрәсәһен тамамлай. Темәс ауылында урыҫ-башҡорт мәктәбендә уҡытыусы булып эшләй.

1884 йылда Өфөлә өйәҙ ахуны исеменә аттестация үтә. 1890 йылда Макарьевка йәрминкәһенә (Түбәнге Новгород) ахун итеп тәғәйенләнә.

1891 йылда Пермь губернаһының Ирбит йәрминкәһенә күсә. Ырымбур губернаһынан Рәсәй империяһының I Дәүләт Думаһы депутаты. 1913 йылда — Орск өйәҙенең Земский управаһы ағзаһы.

1917 йылдың февраленә тиклем — Орск өйәҙенең мәғрифәт эштәре идарасыһы. Шаһишәриф Миҙәтғәли улы ошо поста эшләгән сағында башҡорт ауылдарында мәктәптәр астырыуға өлгөшә, уларҙы уҡытыусы кадрҙары менән тәьмин итә, мохтаждарға стипендия түләүҙе юллап ала.

1917 йылдан һуң Вәлиди Әхмәт-Зәки Әхмәтшаһ улы яғына сыға һәм Башҡортостан автономияһы өсөн көрәшкә рухландырыусыларҙың береһе була. 1918 йылда — Башҡорт Хөкүмәте эргәһендәге Диниә Назараты мөфтөйө.

1919 йылдың февралендә ағыуланыуҙан үлә.

ӘҙәбиәтҮҙгәртергә

  • Мусульманские депутаты Государственной думы России. 1906—1917 гг. Сборник документов и материалов / Сост. Л. А. Ямаева. — Уфа, 1998, с. 296.

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

  1. Государственная дума Российской империи 1906—1917 годы: Биография Матинова, Шагишарива Мидатгалиевича (недоступная ссылка)
  2. Бойович М. М. Наши депутаты. Государственная дума 1-го созыва. Москва. 1906. Издание т-ва Сытина И. Д.
  3. Государственная дума Российской империи 1906—1917 годы: Биография Матинова, Шагишарива Мидатгалиевича (недоступная ссылка)
  4. Бойович М. М. Наши депутаты. Государственная дума 1-го созыва. Москва. 1906. Издание т-ва Сытина И. Д.

ҺылтанмаларҮҙгәртергә