Сабыртмалы тиф

Сабыртмалы тиф — эпидемик сабыртмалы тиф, кешенең киҫкен инфекцион ауырыуы. Rickettsia Prowazekii тыуҙыра. Беренсел һәм рецидив (Брилл ауырыуы) сабыртмалы тифтан айырыла.

Сабыртмалы тиф
Epidemic typhus Burundi.jpg
Сабыртмалы тиф эпидемияһы менән ауырыусы кеше
МКБ-10 A7575.
OMIM 104300 104300
DiseasesDB 32208 32208
MedlinePlus 001350 001350
MeSH D014438 D014438

Ауырыу барышының осорҙарыҮҙгәртергә

Башланғыс (4—5 көн), көсәйеү (4—12 көн), һауыға башлау (2—4 аҙна). Сабыртмалы тиф йөрөтөүселәрҙең (кейем һәм баш беттәре)эсәктәренән сыҡҡан бүлендектең кеше тәнен тырнағанда уның лайлалы тиресәһенә эләгеүенән йоға. Тыуҙырыусылар ҡан тамырҙарының эндотелиаль күҙәнәктәрен (некроз, тромбоз үҫешә), нервы (менингоэнцефалит) һәм йөрәк‑ҡан тамырҙары системаларын зарарлай. Инкубация осоро 6—21 көн дауам итә.

Төп билдәләреҮҙгәртергә

Тән темпкратураһының 39—40°С тиклем күтәрелеүе, тән тиреһенә розеолёз-петехиаль сабыртма таралыуы, көслө баш ауыртыу, психомотор ҡуҙғыу һ.б. Диагностика өсөн клиник-эпидемиологик һәм лаборатория (серологик) тикшереү мәғлүмәттәре ҡулланыла. Дауалау медикаментоз (антибактериаль, кардиотроп, седатив һ.б. препараттар).

Ихтимал булған өҙлөгөүҙәрҮҙгәртергә

Пневмония, тромбоэмболия, миокардит һ.б.

ИҫкәртеүҮҙгәртергә

Педикулёзға ҡаршы көрәш.

ҺылтанмаларҮҙгәртергә

Сабыртмалы тиф // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.