Вәхитов Ғәҙел Ғәләүетдин улы

Вәхитов Ғәҙел Ғәләүетдин улы (31 декабрь 1928(19281231) — 8 август 2014) — Рәсәй ғалимы, йәмәғәт эшмәкәре, уйлап табыусы. Техник фәндәр докторы (1965), профессор (1967). СССР Министрҙар Советы премияһы (1981) һәм Ҡаҙағстан Дәүләт премияһы (1984), И. М. Губкин исемендәге премия (1969, 1981) лауреаты.

Вәхитов Ғәҙел Ғәләүетдин улы
Заты ир-ат
Тыуған көнө 31 октябрь 1928({{padleft:1928|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:31|2|0}})
Тыуған урыны СССР, РСФСР, Башҡорт АССР-ы, Стәрлетамаҡ кантоны, Стәрлетамаҡ
Вафат булған көнө 8 август 2014({{padleft:2014|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:8|2|0}}) (85 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй, Мәскәү ҡалаһы
Изображение могилы
Туған тел рус теле
Һөнәр төрө ғалим
Уҡыу йорто Өфө дәүләт нефть техник университеты
Ғилми дәрәжә техник фәндәр докторы[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Ленин ордены Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены Золотая медаль ВДНХ Премия Совета Министров СССР

БиографияһыҮҙгәртергә

Ғәҙел Вәхитов 1928 йылдың 31 декабрендә Башҡорт АССР-ының Стәрлетамаҡ ҡалаһында тыуған.

1951 йылда Өфө нефть институтын отличие менән тамамлай. ӨНИ тамамлағандан һуң (1951) 1953 йылға тиклем Ишембайҙа эшләй. «Ишембайнефть» нефть промыслаһы идаралығының Кинйәбулат промыслаһы тау инженеры, БАССР-ҙың Ишембай нефть техникумында уҡытыусы (1951—1953).

1953 йылдан Мәскәүҙә.

1953—1956 йылдарҙа Бөтә Союз нефть һәм газ ғилми тикшеренеү институтының аспиранты һәм ғилми хеҙмәткәре.

1956—1971 йылдарҙа Татарстан нефть эшкәртеү сәнәғәтенең Фәнни-тикшеренеү һәм проект институтында фәнни эштәр буйынса директор урынбаҫары, директоры.

1971—1986 йылдарҙа Бөтә Союз нефть һәм газ ғилми тикшеренеү институтының директоры.

1986—1990 йылдарҙа «Нефтеотдача» Бөтә Союз тармаҡ‑ара ғилми‑техник комплексының генераль директор урынбаҫары.

1990 йылдан «Вьетсовпетро» уртаҡ совет-вьетнам предприятиеһында нефть һәм газ ресурстарын үҙләштереү мәсьәләләре буйынса ғилми‑тикшеренеү һәм проект‑тикшеренеү институтының фәнни эштәр буйынса директор урынбаҫары.

1995—2003 йылдарҙа ««Лукойл» нефть компанияһы Ғилми‑инженерҙар үҙәге» ЯСЙ-ның нефть ятҡылыҡтарында нефть сығарыу һәм ҡатламдарҙың нефть биреүсәнлеген арттырыу бүлеге начальнигы булып эшләй

2003 йылдан — И. М. Губкин исемендәге Рәсәй дәүләт нефть һәм газ университеты профессоры.

Рәсәй, Ҡаҙағстан, Алжир, Вьетнам, Ираҡ нефть ятҡылыҡтарын эшкәртеүҙә ҡатнаша.

Техник фәндәр докторы (1965), профессор (1967).

1967—1971 йылдарҙа Татар АССР-ының Юғары Советы депутаты, Татар АССР-ының Юғары Советы рәйесе урынбаҫары. 1980 йылдан алып 1989 йылға тиклем — фән һәм техника өлкәһендә Ленин һәм Дәүләт премиялары буйынса Комитет ағзаһы.

 
Вәхитовтың ҡәбере

Мәскәүҙә мосолман зыяратында ерләнгән.

Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәреҮҙгәртергә

  • 1965 — Татар АССР-ының атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре,
  • 1969 — И. М. Губкин исемендәге премия лауреаты,
  • 1981 — И. М. Губкин исемендәге премия лауреаты,
  • 1981 — СССР Министрҙар Советы Премияһы лауреаты,
  • 1984 — Ҡаҙаҡ ССР-ының Дәүләт премияһы.

Ойошмаларҙа ағзалыҡтарыҮҙгәртергә

  • «Халыҡ-ара информатизация академияһы» йәмәғәт ойошмаһы ағзаһы,
  • 1997 — Рәсәй тәбиғи фәндәр академияһы ағзаһы (РАЕН),
  • 1998 — Халыҡ-ара фән һәм сәнғәт академияһы ағзаһы (МАНИ),
  • 1999 — Татарстан Республикаһы фәндәр академияһының почетлы ағзаһы.

БиблиографияҮҙгәртергә

300-ҙән ашыу фәнни мәҡәлә, 15 монография, авторлыҡ таныҡлығы һәм патенты булған 80 уйлап табыу авторы. Уның етәкселегендә 38 кандидатлыҡ һәм докторлыҡ диссертациялары яҡланған.

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

ҺылтанмаларҮҙгәртергә