Вязовый (Силәбе өлкәһе)

Рәсәйҙең Силәбе өлкәһе Ҡытаутамаҡ ҡала округына ҡараған ҡасаба

Вязо́вый (Ҡарамалы) — Рәсәйҙең Силәбе өлкәһе Ҡытаутамаҡ ҡала округына ҡараған ҡасаба (1928—2004 йылдарҙа — ҡала тибындағы ҡасаба). Ҡасаба составына Көньяҡ Урал тимер юлының Вязовая үҙәк станцияһы ла инә.

Вязовый
Дәүләт Flag of Russia.svg Рәсәй[1]
Административ-территориаль берәмек Ҡытаутамаҡ ҡала округы[2], Ҡатау-Ивановск районы, Өфө өйәҙе һәм Өфө кантоны
Халыҡ һаны 1700 кеше (2010)[3]
Диңгеҙ кимәленән бейеклек 426 метр
Почта индексы 456060

ГеографияһыҮҙгәртергә

Силәбенән 300 саҡрым көнбайышта урынлашҡан.

Йүрүҙән йылғаһының уң ярында урынлашҡан.

ТопонимыҮҙгәртергә

«Вязовый» атамаһы ҡасаба биләмәләре эргәһенән аҡҡан йылға исеменең, «Ҡарамалы» башҡорт гидронимының туранан-тура тәржемәһе булып тора. Был турала урындағы крайҙы өйрәнеүсе һуғыш ветераны Яҡуп Мөхәммәт улы Шәмсетдинов та үҙенең «Ырыуым — Түбәләҫ» мәҡәләһендә яҙа

Ҡарамалы йылғаһы, Вязовая станцияһы Көҙәй башҡорттары биләмәләренең сиге булып тора

[4].

Ә Силәбе топонимисы ғалим Шувалов үҙенең һүҙлегендә был атамаларҙы фәҡәт урыҫ теле менән генә бәйләп аңлата:Вязовая, Вязовый, Вязовка — Силәбе өлкәһенең төрлө районындағы күп йылға, тау, утрауҙарға бирелгән атама. Ҡайһы бер атамалар ҡарамалыҡтарға (вяз) бәйләп бирелгән, ҡайһыныһы вяз — «батҡыл», «һаҙлыҡ» мәғәнәһен ала[5].

Вязовая, өйкөм урман. Тәбиғәт ҡомартҡыһы. Йүрүҙән йылғаһы буйында торған элекке Петропавловка ауылына илткән ағас ташый торған юлдың эргәһендәге Олимпий кордонынан көньяҡҡа 6 километр алыҫлыҡта урынлашҡан. Ағаслыҡ сағыштырмаса бәләкәй һәм тау ҡарамаһы йәки йыла ҡыуаҡлыҡтарынан һәм ағастарынан ғибәрәт. [6].

Шувалов был ойконимдың көҙәй башҡорттарының Йүрүҙәнгә ҡойған Ҡарамалы йылғаһы атамаһынан күсеү тарихын телгә алмаған.

ХалҡыҮҙгәртергә

Халыҡ иҫәбе
1959[7]1970[8]1979[9]1989[10]2002[11]2010[12]
575334223934249321161700

ИҡтисадыҮҙгәртергә

Тимер юл транспорты предприятиелары.

Ҡасабала йәшәгән билдәле кешеләрҮҙгәртергә

  • Советтар Союзы Геройы Иван Александрович Кукарин.
  • «Индустрия» совхозының беренсе директоры Гладышев Николай Кузьмич.

Шулай уҡ ҡарағыҙҮҙгәртергә

СығанаҡтарҮҙгәртергә

  • Шувалов Н. И. Вязовая // От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь. — 2-е изд., переработанное и дополненное. — Челябинск: Южно-Уральское книжное издательство, 1989. — 160 с. — ISBN ISBN 5-7688-0157-7
  • Шәмсетдинов Я.М. Ырыуым — Түбәләҫ // Ағиҙел, 2002, 2-се һан, 172-178 бб.

ҺылтанмаларҮҙгәртергә

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

  1. GEOnet Names Server — 2018.
  2. Дөйөм Рәсәй муниципаль берәмектәр территориялары классификаторы (ОКТМО)
  3. http://www.webcitation.org/6NLnfKMH0
  4. Шәмсетдинов Я.М. Ырыуым — Түбәләҫ // Ағиҙел, 2002, 2-се һан, 172-178 бб
  5. Вязовая, Вязовый, Вязовка — название целого ряда речек, гор, островов в разных районах области; Вязовая, железнодорожная станция, Катав-Ивановский район. Одни именования — по вязовым рощам тех мест, другие от народного географического термина вяз — «топь, болото»Шувалов Н. И. Вязовая // От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь. — 2-е изд., переработанное и дополненное. — Челябинск: Южно-Уральское книжное издательство, 1989. — 160 с. — ISBN ISBN 5-7688-0157-7
  6. Вязовая, роща. Памятник природы. Находится в 6-ти км к югу от бывшего Олимпьева кордона возле старой лесовозной дороги, которая идёт в бывшую деревню Петропавловку на реке Юрюзани. Роща сравнительно небольшая и состоит из зарослей и отдельных деревьев горного вяза (ильма). За это ее и назвали Вязовой Шувалов Н. И. Вязовая // От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь. — 2-е изд., переработанное и дополненное. — Челябинск: Южно-Уральское книжное издательство, 1989. — 160 с. — ISBN ISBN 5-7688-0157-7
  7. Всесоюзная перепись населения 1959 года. Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу  (рус.). Демоскоп Weekly. Тәүге сығанаҡтан архивланған 28 апрель 2013. 25 сентябрь 2013 тикшерелгән.
  8. Всесоюзная перепись населения 1970 года Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.  (рус.). Демоскоп Weekly. Тәүге сығанаҡтан архивланған 28 апрель 2013. 25 сентябрь 2013 тикшерелгән.
  9. Всесоюзная перепись населения 1979 года Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.  (рус.). Демоскоп Weekly. Тәүге сығанаҡтан архивланған 28 апрель 2013. 25 сентябрь 2013 тикшерелгән.
  10. Всесоюзная перепись населения 1989 года. Численность городского населения. Тәүге сығанаҡтан архивланған 22 август 2011.
  11. Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более. Тәүге сығанаҡтан архивланған 3 февраль 2012.
  12. Тома официальной публикации итогов Всероссийской переписи населения 2010 года по Челябинской области. Том 1. «Численность и размещение населения Челябинской области». Таблица 11. Челябинскстат. Тәүге сығанаҡтан архивланған 13 февраль 2014. 13 февраль 2014 тикшерелгән.