Ва́дсё (норв.Vadsø, фин.Vesisaari, с.-саамск. Čáhcesuolu) — Норвегияла ҡала һәм коммуна, Финнмарк фюлькаһының үҙәге. Халыҡ һаны — 6 186 кеше. Ҡала Варангер ярымутрауының көньяҡ ярында урынлашҡан. Вадсёла дәүләт әһәмиәтендәге аэропорт һәм диңгеҙ порты урынлашҡан.

Вадсё
ФлагГерб
Vadsø flag.pngVadsø komm.svg
Рәсем
Нигеҙләү датаһы 1838
Этнохороним vadsøværing[1] һәм vadsøværing[1]
Рәсми тел букмол[d]
Дәүләт Flag of Norway.svg Норвегия
Административ үҙәк Vadsø[d]
Административ-территориаль берәмек Тромс и Финнмарк[d]
Хөкүмәт башлығы вазифаһы mayor of Vadsø[d]
Хөкүмәт башлығы Wenche Pedersen[d][2]
Халыҡ һаны 5788 кеше (1 ғинуар 2020)[3]
Сәғәт бүлкәте UTC+1:00[d]
Туғандаш ҡала Мурманск
Сиктәш Ботсфьорд[d], Вардё, Тана (коммуна), Нессебю[d], Берлевог[d] һәм Сёр-Варангер
Алыштырған Nord-Varanger[d][4]
Ҡулланылған тел букмол[d]
Майҙан 1257,85 км² (1 ғинуар 2020)[5]
Рәсми сайт Lua хатаһы: expandTemplate: template "ref-nb" does not exist.
Урынлашыу картаһы
Число домохозяйств 2738[6]
Категория карт на Викискладе Category:Maps of Vadsø[d]
Commons-logo.svg Вадсё Викимилектә

Ҡалала дәүләт теле- һәм NRK радиоканалы филиалы эшләй, шулай уҡ үҙенең Varangerradio радиостанцияһы бар. Көн һайын ҡалала Finnmarkena гәзите һәм аҙналыҡ Varangeren гәзите баҫылып сыға.

ТарихыҮҙгәртергә

1500 йылда хәҙерге ҡала урынындағы ултыраҡ яҡындағы утрауҙарҙа урынлашҡан балыҡсылар ауылынан һәм сиркәүҙән торған. Һуңыраҡ ауыл материкҡа күскән.

Ҡала статусы биләмәгә 1833 йылда бирелә, шунан һуң Финляндиянан һәм төньяҡ Швециянан күскенселәр килеп төпләнә. Фин теле күптәрҙең теленә әйләнә, ул тиҫтәләгән йылдар һаҡлана. Хәҙерге ваҡытта ҡайһы бер ғаиләләрҙә фин теле һаман да ҡулланыла.

Икенсе донъя һуғышы ваҡытында ҡаланы оккупациялаусы фашист ғәскәрҙәре позицияһын Советтар Союзы авиацияһы утҡа тота, был һөжүмдән Вадсё зыян күрә. Шуға ҡарамаҫтан, Финмарктағы күп урындарҙан айырмалы рәүештә,ҡала үҙәгендә XIX быуаттың ағас йорттары һаҡланған.

МәҙәниәтеҮҙгәртергә

Вадсёла йыл һайын джаз фестивале — Varangerfestivalen үтә, унда бөтә донъянан башҡарыусылар йыйыла. Ә 2004 йылдан крабтарға арналған ҡалала һәм донъяла берҙән-бер фестиваль — Polar Kongekrabbefestivalen spectacle уҙғарыла. Ҡалала үҙенең джаз клубы, шулай уҡ оркестрҙары һәм халыҡ хор коллективтары бар. Заманса музыка башҡарыусылары араһынан Daap, Whateverland, Ursus Maritimus, Ed[og]Lys төркөмдәрен һ.б. атарға мөмкин.

ГалереяһыҮҙгәртергә

Туғандаш ҡалаларҮҙгәртергә

Илдәр Ҡала
  Дания Хольстебро
  Финляндия Карккила
  Финляндия Кемиярви
  Рәсәй Мурманск (1973)[7]
  Швеция Укселёсунд

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә