Ҡалып:Комплексная наука

Палинология
Өйрәнеү объекты пыль[d], Һеркә һәм спора[d]
Commons-logo.svg Палинология Викимилектә
Иген пыльцевой ҡарағай микроскоп аҫтында

Палинология — ботаника, геология, палеогеография, палеоботаника сиктәрендәге фән, һеркә бөртөктәрен һәм үҫемлек, бәшмәк һәм бактерияларҙың саң-һеркәләрен өйрәнә[1].

ФәндәреҮҙгәртергә

Күп тикшеренеүселәр палинологияны һеркәләр һәм саң-һеркәләр, уларҙы күсереү һәм ҡулланыу тураһында үҙ аллы фән итеп билдәләй. Үҫемлектең һеркәләрен микроскоп аҫтында өйрәнеү тураһында тәүге мәғлүмәттәр XVII быуаттың икенсе яртыһынан ҡарай. Инглиз ботанигы Неемия Грю (ингл. Nehemiah Grew)саң-һеркә һәм һеркәне һүрәтләй, уңышлы үрсеүе өсөн үҫемлектәрҙең тап һеркә менән аталаныуы кәрәк тип иҫбатлай.

«Палинология» термины 1944 йылда инглиз палеоботаниктары Д. Х. Хайд, Д. Уильямс һәм швед геологы Эрнст Антевс тарафынан тәҡдим ителә[2].

Палинология бүлектәреҮҙгәртергә

  • Палиноморфология — палинологияның төп бүлеге. Саң-һеркә һәм һеркәләрҙең формаһын, төҙөлөшөн һәм үҫешен (орлоҡло үҫемлектәрҙең ата гаметофиттарын), уларҙың тышлығын (экзоспория ), йәғни экзина һәм периспорий, йәғни «перила») өйрәнә. Был тышлыҡтар йыш ҡына һеркәләрҙе һәм саң-һеркәләрҙе билдәләү өсөн мөһим хас морфологик билдәләргә эйә булып тора.
  • Палинотаксономия сағыштырмаса-палиноморфологик тикшеренеүҙәрҙе үҫемлектәрҙе төркөмләү һәм системаға һалыу өсөн ҡуллана.
  • Мелиттопалинология бал составындағы һитәне(перга) һәм һеркәләрҙе өйрәнә.
  • Медицинала палинология аллергияның ҡайһы бер төрҙәренең барлыҡҡа килеү сәбәптәрен асыҡлай
  • Суд эштәре палинологияһы спора һәм һеркә анализын криминалистикала ҡуллана.

Башҡа фәндәр менән бәйләнешеҮҙгәртергә

Палинологияның һеркә һәм спораларҙың таралыу, күмелеп ҡалыу (фоссилизация) юлдарын, тәү сиратта торф һәм ултырма тоҡомдарҙы өйрәнеүе палеоботаник, геоморфологик һәм геологик (стратиграфик) мәсьәләләрҙе хәл итеү өсөн бик мөһим.

Бынан тыш, археология өсөн палинология мәғлүмәттәренең әһәмиәте бигерәк тә ҙур.

Палинология ысулдарыҮҙгәртергә

  • Геологияла спора һәм һеркә анализы.

Халыҡ-ара хеҙмәттәшлекҮҙгәртергә

Халыҡ-ара палинологик конференциялар һәм конгрестар (МПК)[3] үтә:

  1. 1962 —   Тусон
  2. 1966 —   Утрехт
  3. 1971 —   Новосибирск
  4. 1976 —   Лакхнау
  5. 1980 —   Кембридж
  6. 1984 —   Калгари
  7. 1988 —   Брисбен
  8. 1992 —   Экс-ан-Прованс
  9. 1996 —   Хьюстон
  10. 2000 —   Нанкин
  11. 2004 —   Гранада
  12. 2008
  13. 2012
  14. 2016
  15. 2020

Билдәле палинологтарҮҙгәртергә

Рәсәйҙә:

  • Гричук Владимир Поликарпович (1907—1999)
  • Громов Валериан Иннокентьевич (1896—1978)
  • Заклинская Елена Дмитриевна (1910—1989)
  • Нейштадт Марк Ильич (1903—1985)
  • Самойлович Софья Рудольфовна
  • һәм башҡа ғалимдар[4].

ИҫкәрмәҮҙгәртергә

  1. Нейштадт М. И. Палинология как наука и её состояние в СССР // Проблемы палинологии. М.: Наука, 1973. С. 16-23.
  2. Hyde, H.A.; D.A. Williams The Right Word. (und) // Pollen Analysis Circular. — 1944. — Т. 8. — С. 6. Архивировано из первоисточника 18 июнь 2007.
  3. International Palynological Congresses. Тәүге сығанаҡтан архивланған 13 декабрь 2017. 16 декабрь 2016 тикшерелгән.
  4. Палинологи России: биографо-библиографический справочник / составитель М. В. Ошуркова. — Санкт-Петербург: Издательство ВСЕГЕИ, 2013. — 464 с. Тираж 350 экз. ISBN 978-5-93761-193-2

ӘҙәбиәтҮҙгәртергә

ҺылтанмаларҮҙгәртергә