Төп менюны асырға

Наседкин Василий Федорович (1 [13] ғинуар 1895[1], Веровка ауылы, Өфө губернаһы[2] — 15 март 1938[3], Мәскәү) — рус совет шағиры.

Наседкин Василий Фёдорович
Рәсем
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg СССР
Тыуған көнө 13 ғинуар 1895({{padleft:1895|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})
Тыуған урыны Рәсәй империяһы, Өфө губернаһы
Вафат булған көнө 15 март 1938({{padleft:1938|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:15|2|0}}) (43 йәш)
Вафат булған урыны СССР, Мәскәү ҡалаһы
Ерләнгән урыны Коммунарка атыу полигоны
Яҙма әҫәрҙәр теле рус теле
Һөнәр төрө автор, яҙыусы, шағир
Уҡыу йорто Высший литературно-художественный институт[d]
Сәйәси фирҡә ағзаһы Советтар Союзы Коммунистар партияһы
{{{Исеме}}}
Жанр:

стихотворение

Әҫәрҙәре Lib.ru сайтында

БиографияһыҮҙгәртергә

Крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. 1909—1913 йылдарҙа  Стәрлетамаҡ уҡытыусылар семинарияһында уҡыған, уны тамамлағас 1913 йылда Мәскәү университетының  физика-математика факультетына уҡырға инә. 1914 йылда РСДРП (б) ағзаһы була[4];  Шанявский университетына күсә, унда  С. Есенин менән таныша. 

1915 йылда үҙ ирке менән армияға бара,  Беренсе донъя һуғышында  ҡатнаша;  контузия ала, немецтарға әсирлеккә эләгә, унан ҡаса ала[5]. Һуңынан Алексеевка юнкерҙар училищеһында уҡый, шунда уҡ пропаганда эше алып бара.  1917 йылда Мәскәү ихтилалында большевиктар яғында  ҡатнаша; революция яғына күскән юнкерҙар менән  етәкселек итә, Телеграф-прожектор полкының ҡыҙылгвардеецтары менән берлектә  телеграф, почта, телефон станцияһын баҫып алыуҙа, Мәскәү Кремлен алыуҙа  ҡатнаша, Полк революцион комитеты ағзаһы, Реввоенсовет ағзаһы,  аҙаҡтан полк комиссары була.

19201923 йылдарҙа Төркөстанда баҫмасылыҡты баҫтырыуҙа ҡатнаша. Партиянан 1921 йылда сыға[6][7].

1923 йылдың көҙөнән алып — Мәскәүҙә. Армиянан демобилизацияланғас, Брюсов әҙәби-художество институтына уҡырға инә, унда йылдан ашыу уҡый. Бер үк ваҡытта «Город и деревня» журналының штаттан тыш мөхәррире булып эшләй, журналдарҙа баҫыла. Һуңынан  «Колхозник» журналында, үҙе етәкләгән шиғриәт бүлегендә  әҙәби мөхәррирләү менән шөғөлләнә.

«Перевал» әҙәби төркөмдә,  (1923—1928), пролетар-колхозсы яҙыусыларҙың Бөтә союз пролетар ойошмаһында тора(1930).

1920 йылдар аҙағында коллективлаштырыуҙың  ажар дошманы була[6]. 1937 йылдың 26 октябрендә ҡулға алына;  1938 йылдың 15 мартында  «террористик ниәттә» ғәйепләнә һәм атыуға хөкөм ителә; «Коммунарка» полигонында атыла һәм ерләнә[8].

1956 йылдың авгусында Екатерина Есенина ғаризаһы һәм СССР-ҙың Яҙыусылар Союзы Идаралығының секретары урынбаҫары К. Воронков, яҙыусы Ю.Н. Лебединский һәм Лев Толстойҙың ейәнсәре, Сергей Есениндың һуңғы ҡатыны Софья Толстаяның үтенесе буйынса тулыһынса аҡлана[9].

ҒаиләһеҮҙгәртергә

Ҡатыны (1925 йылдың 19 декабренән)[10] — Есенина Екатерина Александровна (1905—1977, Мәскәү), Сергей Есениндың һеңлеһе. 1938 йылда ҡулға алына; СССР-ҙың эске эштәр Халыҡ комитеты янындағы айырым кәңәшмәлә 1938 йылдың 1 ноябрендә 5 йыл ваҡыт менән 15 пунктта йәшәү хоҡуғынан мәхрүм ителә[11].

  • улы — Андрей,
  • ҡыҙ — Наталия[12].

ИжадыҮҙгәртергә

1919 йылда «Правда» гәзитендә шиғырҙары баҫылып сыға. 1920 йылдар башында  Төркөстанда баҫыла[6].

1924 йылда В. Наседкиндың Сергей Есенин менән  икенсе осрашыуы була,  был осрашыу уның шәхси тормошонда һәм «яңы крәҫтиән шағиры» булараҡ ижади үҫешендә әһәмиәтле була.

1924—1933 йылдарҙа бөтә совет журналдарында һәм альманахтарында: «Новый Мир», «Круг», «Красная новь», «Наши дни», «Рабочий журнал», «Перевал», «Красная нива», «Прожектор» - баҫылып сыға. Өс шиғыр йыйынтығы, шулай уҡ  «Последний год Есенина» (1927). хәтирәләрен нәшер итә.

В.Наседкиндың шиғырҙары Красимир  Георгиев тарафынан болғар теленә тәржемә ителә[bg].

Һайланма әҫәрҙәреҮҙгәртергә

Сығанаҡ — Рәсәй милли библиотекаһының электрон каталогтары

  • Наседкин В. Ф. Ветер с поля : Стихи 1922—1930 — М.: Федерация, 1931. — 102 б.
    • Наседкин В. Ф. Ветер с поля : Стихи — М.: Сов. Россия, 1968. — 222 б.
    • Наседкин В. Ф. Ветер с поля : Стихи, воспоминания о Есенине / Предисл., сост. и коммент. М. А. Чванова — Уфа: Башк. кн. изд-во, 1978. — 159 б. — (Золотые родники).
  • Наседкин В. Ф. Избранные стихи — М.: Сов. писатель, 1960. — 139 б.
  • Наседкин В. Ф. На верном пути : (Рассказ из немецкой жизни) — М.: изд-во ЦК МОПР СССР, 1927 [1926]. — 28 б.
  • Наседкин В. Ф. Последний год Есенина : (Из воспоминаний) — М.: Никитинские субботники, 1927. — 46 б.
    • Наседкин В. Ф. Последний год Есенина / Подгот. текста и вступ. ст. А. Л. Казакова — Челябинск: Форум-издат, 1992. — 40 б.
  • Наседкин В. Ф. Сеид Рафик : (Рассказ) — М.: ЦК МОПР СССР, 1927 [1926]. — 23 б.
  • Наседкин В. Ф. Стихи. 1922—1932 — М.: Моск. т-во писателей, 1933. — 212 б.
  • Наседкин В. Ф. Теплый говор : [Стихи. (1922—1926)] — М.: Никитинские субботники, 1927 [1926]. — 106 б.

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

  1. На сайте Национальной библиотеки Башкортостана указана дата рождения 30 декабря 1894 по ст.ст. и 13 января 1895 по н.ст., первая из которых, видимо, ошибочна.
  2. С 1935 г. — на территории {{ТыуыуУрыны| Башкортостан, Россия. В 1960-е годы в связи с укрупнением Пугачёвского совхоза дер. Веровка ликвидирована.
  3. В некоторых источниках указывается год смерти 1940 (Василий Наседкин // Поэзия Московского университета : от и до…)
  4. На сайтах «Люди и Книги» и «Институт русской цивилизации» указан год вступления в партию 1917.
  5. Есенина (Наседкина) Н., 2001
  6. 6,0 6,1 6,2 Куняев С. Ю.
  7. Михайлов, 2013
  8. Василий Наседкин  (рус.). Погибшие поэты — жертвы коммунистических репрессий. 1 ғинуар 2015 тикшерелгән.(рус.). Погибшие поэты — жертвы коммунистических репрессий. 1 ғинуар 2015 тикшерелгән.
  9. Наседкин Василий Федорович  (рус.). Рязанское общество «Мемориал». 1 ғинуар 2015 тикшерелгән.(рус.). Рязанское общество «Мемориал». 1 ғинуар 2015 тикшерелгән.
  10. Плейкаст «Василий Фёдорович Наседкин — друг Сергея Есенина»  (рус.). Playcast (2012-10-05). 1 ғинуар 2015 тикшерелгән.(рус.). Playcast (2012-10-05). 1 ғинуар 2015 тикшерелгән.
  11. Есенина Екатерина Александровна  (рус.). Рязанское общество «Мемориал». 1 ғинуар 2015 тикшерелгән.(рус.). Рязанское общество «Мемориал». 1 ғинуар 2015 тикшерелгән.
  12. Екатерина Есенина с мужем Василием Наседкиным и детьми  (рус.). Рязанское общество «Мемориал». 1 ғинуар 2015 тикшерелгән.(рус.). Рязанское общество «Мемориал». 1 ғинуар 2015 тикшерелгән.

ӘҙәбиәтҮҙгәртергә

  • Вдовыкин Г. П. Поэт В. Ф. Наседкин — 2-е изд. — М., 2003. — 38 б.
  • Есенина (Наседкина) Н. Мой отец // В семье родной : Новые материалы о Сергее Есенине — М.: Сов. писатель, 2001.

ҺылтанмаларҮҙгәртергә

  • Василий Федорович Наседкин  (рус.). Национальная библиотека им. А.-З.Валиди Республики Башкортостан (2013-08-28). 1 ғинуар 2015 тикшерелгән.(рус.). Национальная библиотека им. А.-З.Валиди Республики Башкортостан (2013-08-28). 1 ғинуар 2015 тикшерелгән.
  • Куняев С. Ю. Наседкин Василий Федорович  (рус.). Институт русской цивилизации. 1 ғинуар 2015 тикшерелгән.(рус.). Институт русской цивилизации. 1 ғинуар 2015 тикшерелгән.
  • Михайлов А. И. Наседкин Василий Фёдорович  (рус.). Люди и Книги (2013-10-23). 1 ғинуар 2015 тикшерелгән.(рус.). Люди и Книги (2013-10-23). 1 ғинуар 2015 тикшерелгән.
  1. 1,0 1,1 {{{1}}}