Төп менюны асырға

Я́дро ҡоралы — бөтә ядро боеприпастары, уларҙы тейеш урынға алып барыу һәм улар менән идара итеү ҡоролмалары. Биологик, химик ҡорал менән бер рәттән күпләп ҡырыу ҡоралдары иҫәбенә инә. Ядро боеприпасы — ядро энергияһының ауыр ядролар бүленеше сылбырлы ядро реакцияһы, йә иһә еңел ядролар синтезы термоядерлы реакция ваҡытында бүленеп сығыусы энергияны ҡулланыусы шартлатыу ҡоролмаһы.

Ядро ҡоралы
Рәсем
Commons-logo.svg Ядро ҡоралы Викимилектә
Взрыв однофазной ядерной бомбы мощностью 23 кт. Полигон в Неваде (1953 год)

Эшләү принципыҮҙгәртергә

Ядро ҡоралының эшләүе ядро шартлатыу ҡоролмаһы шартлау энергияһын ҡулланыуға ҡоролған. Шартлау энергияһы идара итеп булмай торған лавина кеүек барған ауыр ядролар сылбырлы реакцияһы, йә термоядро синтезы реакцияһы һөҙөмтәһендә бүленеп сыға.

Ядро шартлау ҡоролмаларыҮҙгәртергә

Тәбиғәттә ядролары сылбырлы бүленеүгә һәләтле булған матдәләр бар. Ядро ҡоралында Уран-235 йәки Плутоний-239 ҡулланыла.

Уран элементының тәбиғәттә өс изотобы бар: 238U (тәбиғи урандың 99,2745 % ), 235U (0,72 %) һәм 234U (0,0055 %). Тик 235U изотобы ғына сылбырлы ядро бүленеү реакцияһына һәләтле. Ядро бомбаһында 235U изотобы 80 %-тан да кәм булмаҫҡа тейеш. Шуға күрә ҡорал өсөн етештерелгән уран байытылырға тейеш.

Байытыу процессына альтернатива булараҡ Плутоний-239 бомбаһын эшләргә була. Плутоний тәбиғәттә осрамай, был элементты яһалма юл менән 238U изотобын нейтрон нурланышында тарҡатып алырға мөмкин. Технологик яҡтан был нурланыш ядро реакторҙарында башҡарыла. Нурландырылғандан һуң составында яңы барлыҡҡа килгән плутоний булған уранды радиохимия заводына ебәрәләр, был заводта плутонийҙы химик юл менән айырып алалар.Реакторҙың нурланышын кәрәкле плутоний изотобы алырға көйләйҙәр.

ӘҙәбиәтҮҙгәртергә

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

ҺылтанмаларҮҙгәртергә