Аҡбашев Рәшит Шаһабетдин улы

Аҡбашев Рәшит Шаһабетдин улы (29 май 1933 йыл — 21 февраль 2015 йыл) — ғалим-табип, СССР һәм Рәсәйҙең һаулыҡ һаҡлау эшмәкәре, 1962—1994 йылдарҙа Янғантау шифаханаһының баш табибы. Медицина фәндәре кандидаты (1975). РСФСР-ҙың халыҡ депутаты (1990). Рәсәй Федерацияһының (1993) һәм Башҡорт АССР-ының (1967) атҡаҙанған табибы. СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы, СССР профсоюз курорттары отличнигы, «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры. Салауат районының почётлы гражданы (2012).

Аҡбашев Рәшит Шаһабетдин улы
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Рәсәй
Тыуған көнө 29 май 1933({{padleft:1933|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:29|2|0}})
Тыуған урыны СССР, РСФСР, Башҡорт АССР-ы, Ҡырмыҫҡалы районы
Вафат булған көнө 21 февраль 2015({{padleft:2015|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:21|2|0}}) (81 йәш)
Һөнәр төрө дәүләт эшмәкәре
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
«Почёт Билдәһе» ордены «Хеҙмәт батырлығы өсөн» миҙалы «Хеҙмәт ветераны» миҙалы
Ғилми дәрәжә медицина фәндәре докторы[d]

«Янғантау» шифаханаһына нигеҙ һалыусыларың береһе, 1965 йылда уның етәкселеге аҫтында Янғантауҙа типовой шифахана төҙөлә башлай[1].

1983 йылда курортологтарҙың һәм физиотерапевтарҙың VIII Бөтә союз йәмғиәте съезында Рәшит Аҡбашев йәмғиәттең Идара ағзаһы итеп һайлана. 1982 йылдан 1994 йылға тиклем — профсоюздарҙың шифаханалар менән идара итеү буйынса Үҙәк советы ағзаһы. 2013 йылдан «Янғантау» шифаханаһы ветерандар советын етәкләй.

БиографияһыҮҙгәртергә

Рәшит Шаһабетдин улы Аҡбашев 1933 йылдың 29 майында Башҡорт АССР-ы Ҡырмыҫҡалы районының Атйетәр ауылында тыуған[2]. 1950 йылда Боҙаяҙ урта мәктәбен тамамлай.

1950—1957 йылдарҙа Башҡорт дәүләт медицина институты студенты.

1954—1956 йылдарҙа Куйбышев медицина институтының хәрби-медицина факультетында уҡый.

1975 йылда «медицина фәндәре кандидаты» ғилми дәрәжәһенә диссертация яҡлай.

Дауалау һәм ғилми эшмәкәрлегеҮҙгәртергә

1956 йыл — Тряпинск амбулаторияһы мөдире (БАССР).

1962—1994 — "Янғантау шифаханаһы"нда баш табип.

1975 — медицина фәндәре кандидаты.

«Янғантау» фәнни-популяр фильмы сценарийының авторы (1973 йылда Үҙәк телевидениела премьераһы үтә).

Рәшит Шаһабетдин улы Аҡбашев 2015 йылдың 21 февралендә вафат була[3].

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәреҮҙгәртергә

  • «Почёт Билдәһе» ордены
  • «Хеҙмәттәге фиҙаҡәрлеге өсөн», «Фиҙакәр хеҙмәте өсөн», «Хеҙмәт ветераны», «Рәсәй шифаханаларын үҫтереүҙәге ҡаҙаныштары өсөн» миҙалдары

Республиканың шифахана-курорт системаһы үҫешенә ҙур өлөш индергәне өсөн «Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған табибы», «Һаулыҡ һаҡлау алдынғыһы», «СССР профсоюздары курорттары алдынғыһы», "Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған табибы"тигән маҡтаулы исемдәргә лайыҡ була (1967). 2012 йылда «Башҡортостан Республикаһы Салауат районының Почетлы гражданы» исеме бирелә. «Салауат районының почетлы гражданы» таныҡлығын Рәшит Аҡбашевҡа «Салауат йыйыны — 2012» байрамында Рөстәм Хәмитов тапшыра[4]

БиблиографияҮҙгәртергә

«Лечебные факторы курорта Янгантау» (1973), «Домашний лечебник» (1997) монографияларның, «Янғантау» тураһындағы дүрт фәнни-популяр китаптың, 100-ҙән ашыу фәнни хеҙмәттең авторы.
  • Акбашев Рашит Шагабутдинович. Лечебные факторы курорта Янган-Тау [Текст]. — Уфа : Башк. кн. изд-во, 1973. — 158 с., 12 л. ил. : ил
  • Акбашев Рашит Шагабутдинович. Курорт Янган-Тау [Текст] / Р. Ш. Акбашев. — 2-е изд., доп. — Уфа : Башк. кн. изд-во, 1977. — 94 с. : ил.; 17 см.
  • Акбашев Рашит Шагабутдинович. Курорт Янган-Тау / Р. Ш. Акбашев. — Уфа : Башк. кн. изд-во, 1981. — 135 с.; 17 см.
  • Акбашев Рашит Шагабутдинович. Организация и эффективность лечения некоторых групп больных на курорте «Янган-Тау» [Текст] : Автореф. дис. на соиск. учен. степени канд. мед. наук : (14.00.05) / Башк. гос. мед. ин-т им. XV-летия ВЛКСМ. — Уфа : [б. и.], 1975. — 21 с.
  • Акбашев, Рашит Шагабутдинович. Курорт Янган-Тау [Текст] / Р. Ш. Акбашев. — Уфа : Башк. кн. изд-во, 1975. — 79 с. : ил.; 16 см.
  • Оранский, Игорь Евгеньевич. Домашний лечебник / И. Е. Оранский, Р. Ш. Акбашев, И. Ш. Хурамшин. — Екатеринбург ; Уфа : Башкортостан, 1997. — 334 с., [8] л. ил. : ил.; 20 см.
  • «Янган-Тау» — 75 лет на страже здоровья [Текст] : [фотоальбом] / Гос. унитарное предприятие Санаторий «Янган-Тау»; [редкол.: Э. В. Кульмухаметов (пред.), Р. Ш. Акбашев, И. Ш. Хурамшин]. — Уфа : Уфимский полиграфкомбинат, печ. 2012. — 263 с. : цв. ил., портр.; 31 см.

ӘҙәбиәтҮҙгәртергә

  • «Республика Башкортостан» гәзите. № 86, г 30.04.2013
  • «Татар донъясы» гәзите № 5, 2013 г.
  • «Панорама Башкортостана» журналы 3.06.2013 г. Ст. Бесценный дар природы — «Янган-тау».

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

ҺылтанмаларҮҙгәртергә