Роббек Василий Афанасьевич

Василий Афанасьевич Роббек (19372010) — совет һәм рәсәй ғалимы-филолог, филология фәндәре докторы, профессор, Саха (Якутия) Республикаһының Фәндәр академияһы академигы[1].

Роббек Василий Афанасьевич
Заты ир-ат
Тыуған көнө 6 ғинуар 1937({{padleft:1937|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:6|2|0}})
Вафат булған көнө 9 июль 2010({{padleft:2010|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:9|2|0}}) (73 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй, Яҡутск
Һөнәр төрө ғалим
Уҡыу йорто А. И. Герцен исемендәге Рәсәй дәүләт педагогия университеты[d]

Рәсәй Фәндәр академияһының Себер бүлексәһе Аҙ һанлы Себер халыҡтары мәсьәләләре институтына нигеҙ һалыусыларҙың береһе. Тунгус-маньчжур теле өлкәһендәге әйҙәүсе ғалим һәм функциональ грамматика теорияһы буйынса ғилми мәктәп ойоштороусы була. Автор йөҙҙән ашыу ғилми хеҙмәт, шул иҫәптән 15 монография, яҙа, аҙ һанлы аҫаба халыҡтарының көнүҙәк проблемаларын һәм төньяҡты өйрәнеүгә арналған мәсьәләләргә ҙур өлөш индереүсе[2].

БиографияһыҮҙгәртергә

Яҡут АССР-ы Урта Колыма районының Үрге Колыма наслегендә 1937 йылдың 6 ғинуарында тыуған.

Рыжов башланғыс мәктәбенә 1946 йылда уҡырға төшә, һуңынан Родчев ете йыллыҡ мәктәбендә белем ала һәм 1956 йылда Урта Колыма урта мәктәбен тамамлай[3]. 1966 йылда ул Герцен исемендәге Ленинград педагогия институтын тамамлай (ЛПИ, хәҙер А. И Герцен исемендәге Рәсәй дәүләт педагогия университеты).

1956 йылда халыҡ мәғарифы органдарында үҙ хеҙмәт эшмәкәрлеген башлай. 1958—1959 йылдарҙа комсомол эшендә, 1959—1961 йылдарҙа Якутияныңммәҙәниәт учреждениеларында эшләй. ЛПИ-ын тамамлағас, 1966—1970 йылдарҙа һигеҙ йыллыҡ мәктәп директоры булып эшләй. 1970—1974 йылдарҙа — аспирант, 1974—1992 йылдарҙа — СССР Фәндәр академияһының Себер бүлексәһе Якутия филиалының Тел, әҙәбиәт һәм Тарих институтында өлкән лаборант, ғилми хеҙмәткәр, кесе һәм өлкән ғилми хеҙмәткәр була. Аҙ һанлы себер халыҡтары мәсьәләләре институты директоры василий буйынса бүлексәһе 1992—2008 йылдарҙа ул Рәсәй Фәндәр академияһы Себер бүлексәһенең Төньяҡ аҙ һанлы халыҡтары проблемалары институтында директор булып эшләй, 2008—2010 йылдарҙа — аҙ һанлы төньяҡ халыҡтары институтының эвенк филологияһы гуманитар тикшеренеүҙәр сектор мөдире вазифаһын башҡара.

1974 йылда кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай «Эвенк телендә ҡылым төрҙәре» темаһына кандидатлыҡ диссерацияһын, 1992 йылда докторлыҡ диссертацияһын яҡлай. Уның етәкселегендә алты кандидатлыҡ һәм докторлыҡ диссертациялары яҡлана. Яҡут дәүләт университетында төньяҡ филологияһы кафедраһын, Черский ҡасабаһында Төньяҡ халыҡтары колледжын, Якутскиҙа эвенк бүлекле педучилищелар асыуҙа уның өлөшө тос.

Фәнни-педагогик эше менән бер рәттән ижтимағи эшмәкәрлек менән шөғөлләнә. Ул 1994 йылда Саха(Якутия) Республикаһы Фәндәр академияһының тулы хоҡуҡлы ағза-корреспонденты итеп һайлана[4].

Якутскиҙа 2010 йылдың 9 июлендә вафат була.

ҠаҙаныштарыҮҙгәртергә

  • Василий Иванович Роббек «Рәсәй Федерацияһының Атҡаҙанған фән эшмәкәре», «Саха (Якутия) Республикаһының Атҡаҙанған фән эшмәкәре»[5], «РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы», «РФА Себер бүлексәһенең Атҡаҙанған ветераны» исемдәренә лайыҡ була.
  • «Саха (Якутия) Республикаһының фәнен үҫтереүҙәге хеҙмәттәре өсөн» миҙалы, шулай уҡ хөрмәтенә юбилей, шулай уҡ юбилей хөрмәтенә "Якутия Рәсәй менән 370 йыл"отличие билдәһе, «Төньяҡҡа тоғролоҡ өсөн» һәм «Гражданлыҡ ҡыйыулығы» билдәләре менән бүләкләнгән[6].
  • Урта Колыма улусының почетлы гражданы.

Шулай уҡ ҡарағыҙҮҙгәртергә

  • Тунгусо-маньчжуроведение

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

ҺылтанмаларҮҙгәртергә