Дубай (ҡала) — версиялар араһындағы айырма

410 байт алынған ,  4 года назад
аныҡлаштырыу, күренеште төҙәтеү
(аныҡлаштырыу, күренеште төҙәтеү)
|община в таблице =
|внутреннее деление =
|глава = {{s|[[Мөхәммәт ибн Рәшит әл-Мәктүм]]}}
|вид главы = Әмир
|дата основания = 1833
|агломерация =
|национальный состав = {{s|[[ғәрәптәр]] — 26,1% (аҫаба — 17 %),}} <br /> килгәндәр: [[Һиндостан]]дан — 42,3 %, <br /> [[Пакистан]]дан — 13,3 %, <br /> [[Бангладеш]]тан — 7,5 %, <br /> [[Филиппиндар]]ҙан — 2,5 %, <br /> [[Шри-Ланка]]нан — 1,5 %, <br /> [[Европа]]нан — 0,9 %, <br /> [[АҠШ]]-тан — 0,3 %, <br /> {{s|башҡа ил һәм региондарҙан — 5,7 %.}}
|конфессиональный состав= [[ислам]] ([[''сөннилек]] һәм [[шиғилыҡ]]'') — рәсми, [[индуизм]]
|этнохороним = дубайлы, дубайлылар
|площадь = 1114
}}
 
'''Дуба́й''' ({{lang-ar|دبيّ}}) — [[Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәре|Берләшкән]]нең Ғәрәп Әмирлектәренеңиң ҙур ҡалаһы]], [[Дубай (әмирлек)|Дубай]] әмирлегенең административ үҙәге<ref name=dxbshj>The Government and Politics of the Middle East and North Africa. D Long, B Reich. p.157</ref>.
 
== Тарихы ==
[[Рәсем:AlRas Deira Mid1960s.jpg|thumb|220px|left|[[Әл-Рәс]] 1960-сы йылдар]]
Коллектор селтәрҙәре һалған ваҡытта Дубай тирәһендә табылған мангр һаҙлыҡтары ҡалдығына 7000 йыл тирәһе. 5000 йылдар самаһы элек ярҙар ил эсенә инә биргән һәм әлегәсә шулай ҡала. Был урындарҙы ҡом баҫҡан. Исламға ҡәҙәр бындағы халыҡ Баджаи (Баджар) тигән илаһҡа табынған.
[[ВизантийскаяВизантия империяимперияһы|Византия империяһы]] һәм [[Сасаниды|Сәсәниҙәр империяһы ]]империялары (һуңғыларыһуңғыһы төбәктең иң ҙур өлөшөнә эйә булған) хакимлығы аҫтында төбәк алға киткән.
 
[[XIX быуат]] башында Әл Әбү Фәләс тоҡомоноң бер тармағы — Бәни Йосой-, ДүбайҙәДубайҙа нығынып, [[1833 год]] йылға тиклем Әбү-Дәбигә баш булған. [[1820 йылдың йыл]]дың [[8 ғинуарында ғинуар]]ында ДүбәйДубай һәм башҡа төйәктәр шәйехтәре Британия хөкүмәте менән «Дөйөм диңгеҙ солох килешеүе» төҙөй. [[1833 йылда йыл]]да әл Мәҡтүм династияһы Әбү Дәбигә идара итеүҙән баш тартып, ДүбайҙеДубайҙы тартҡылашһыҙ ғына үҙ ҡулына ала. ДүбәйДубай [[Бөйөк Британия|Берләшкән Короллек]] ҡулы аҫтынан, [[ОсманҒосман империяһы|Осман империяһының]]ның һөжүмдәренән яҡлау булырына вәғәҙә алып, «Айырым Килешеү» нигеҙендә сыға .
 
[[XIX быуаттабыуат]]та ҡаланың хәл торошона ике фажиғә ҙур зыян килтерә: две катастрофы нанесли большой урон благосостоянию города: [[1841 йылдайыл]]да ҡалала таралған сәсәк һалыуы,эпидемияһы кешеләрҙе Дәйрәнән көсығышҡа китергә мәжбүр итә, ә [[1894 йылда йыл]]да ут сығып, ҡаланың күп өйҙәре яна. Мәгәр сауҙа өсөн яйлы был урын иғтибарҙы йәлеп итеүҙән туҡтамай. ДүбайДубай әмире сит илдәрҙән дә килһендәр өсөн һалымды бик аҙ алдырта. Бигерәк тә ул замандың төп сауҙа үҙәге булған Шәрҡиәнән (Шәрджә) күпләп киләләр.
 
[[1940-тар|1940-сы йылдарҙа]] ДүбәйДубай бәләкәй генә була әле. Халҡы диңгеҙҙән [[''ынйы]]'' сығарып, аҙыҡ-түлеккә алмаштырып йәшәй. Әммә [[Япония]]ла уны яһалма [[жемчуг]] етештерергә өйрәнәләр, һәмөйрәнгәс тәбиғи ынйыға ихтыяж кәмей. Бөлгөнлөк башлана. [[Нефть]] табылыу хәлде үҙгәртә — ДүбәйҙәДубайҙа халыҡ ишәйә, төҙөлөш ҡыҙа [[БҒӘ]].
 
== Ҡала райондары ==
'''Ҡаланың төп райондары:'''
* [[Бар Дубай]] — тарихи үҙәк;
* [[Гарденс]] — йоҡо районы;
* [[Даунтаун Дубай| (Даунтаун]]) — төҙөлөп ятҡан эш районы;
* Дейра — ҡаланың көнбайыш сауҙа өлөшө;
* [[Джумейра]] — яр буйыбуйындағы йәшәү урыны;
* [[Дубай Марина]] — төҙөлөп ятҡан район;
 
== Ҡәрҙәш ҡалалар ==
* {{Австралия}} [[Брисбен]]
* {{Австралия}} [[Голд-Кост]]
* {{Армения}} [[Ереван]]
* {{Бөйөк Британия}} [[Данди]]
* {{Венесуэла}} [[Каракас]]
* {{Германия}} [[Маййндағы Франкфурт-на-Майне]]
* {{Гонконг}} [[Сянган]]
* {{Һиндостан}} [[Гандинагар]]
* {{Һиндостан}} [[Хайдарабад (Индия)|Хайдарабад]]
* {{Ираҡ}} [[Багдад]]
* {{Иран}} остров [[Киш (остров)|Киш]]утрауы
* {{Иран}} [[Тегеран]]
* {{Испания}} [[Барселона]]
* {{Испания}} [[Гранада]]
* {{Ҡаҙағстан}} [[Астана]]
* {{Ҡаҙағстан}} [[Актау]]Аҡтау
* {{Канада}} [[Ванкувер]]
* {{ҠХР}} [[Гуанчжоу]]
* {{ҠХР}} [[Шанхай]]
* {{Кувейт}} [[Эль-Кувейт]]
* {{Ливан}} [[Бейрут]]
* {{Ливия}} [[Триполи]]
* {{Мексика}} [[Монтеррей]]
* {{Рәсәй}} [[Мәскәү]]
* {{Сирия}} [[Дамаск]]
* {{АҠШ}} [[Нью-Йорк]]
* {{АҠШ}} [[Финикс]]
* {{АҠШ}} [[Лос-Анджелес]]
* {{АҠШ}} [[Детройт]]
* {{Төркиә}} [[Стамбул]]
* {{Швейцария}} [[Женева]]
* {{Көньяҡ Корея}} [[Пусан]]
* {{Япония}} [[Осака]]
 
== Иҫкәрмәләр ==
66 131

үҙгәртеү