Цзянси — версиялар араһындағы айырма

57 байт өҫтәлгән ,  6 лет назад
аныҡлаштырыу
(аныҡлаштырыу)
}}
 
'''Цзянси''' ([[ҡытай теле|ҡытайса]] 江西, пиньин телендә Jiāngxī) — [[Ҡытай]]ҙың көньяҡ-көнсығыш провинцияһы.  Административ үҙәге һәм иң ҙур ҡалаһы – [[Наньчан]]. Халҡы – 44 567 475 кеше ([[2010 йыл]] мәғлүмәттәре буйынса провинциялар араһында 13-сө урында). 
 
== География ==
Провинция Гань йылғаһы буйлап урынлашҡан, борон был ерҙәр аша Ҡытайҙың көньяҡ өлөшөнә төп юл үткән. Был тауҙар аша үткән иң уңайлы юлдарҙың береһе булған. 
 
Боронғо Ҡытайҙа был ерҙәргә цивилизация килеп етмәгән, шулай ҙа күҙаллауҙар буйынса Юэ халҡы йәшәгән. Һуңыраҡ Яҙ һәм Көҙ дәүерендә бында У батшалығының көнбайыш өлөшө урынлашҡан булған. Ай (艾) һәм По (番, потом 潘) ҡалалары тураһындағы яҙыуҙар һаҡланып ҡалған. Һуңыраҡ У батшалығының ерҙәрен Юэ батшалығы биләй, төньяҡ өлөшөн Чу батшалығы баҫып ала. Беҙҙең эраға тиклем 333-сө йылда Чу Юэны еңә, ә беҙҙең эраға тиклем 221-се йылда провинцияның ерҙәре Цинь[[Цин империяһы|Цин берҙәм империяһына]] инә.<div><br>
</div>
 
Өлкә әүҙем үҙләштерелә башлай, күсеп килеүселәр күп кенә тораҡ пункттар төҙөй.
 
[[Хань империяһы|Хань дәүләте]] ойошторолған саҡта, 8 өйәҙ территорияһы берләштерелә. Ючжан тип аталған был провинция яҡынса хәҙерге Цзянси провинцияһы биләмәһенә тура килә.
{| align="right" class="wikitable" style="margin-bottom: 10px;"
|+'''[[Хань (династия)|Хань династияһы]] ваҡытында Ючжан провинцияһы өйәҙҙәре'''
! colspan="2" | Исеме
!Урынлашҡан ере
 
|}
[[Тан династияһы|Тан]] династияһы ваҡытында (исеменә ярашлы «йылғанан көньяҡҡа») [[Янцзы]] йылғаһының көньяғынан урынлашҡан, әлеге Цзянси провинцияһын да ҡушып, Цзяннань провинцияһы барлыҡҡа килә. 733-сө йылда Цзяннань провинцияһы көнсығыш һәм көнбайыш өлөшөнә бүленә, көнбайыш яғы Цзянси исемен ала (Йылғаның көнбайыш өлөшө).<div><br>
</div>
 
Аҙаҡ та провинцияның төҙөлөшө бик күп тапҡырҙар үҙгәртелә.
 
Цин династияһы ҡолағандан һуң провинция Ҡытай коммунистарының һәм революция яғына күскән крәҫтиәндәрҙең таянысы була. [[1927 йыл]]<nowiki/>дыңйылдың 1 авгусында Наньчян ихтилалы була. Һуңыраҡ провинцияның бер өлөшөн коммунистар яулап ала, 1931 йылда, «Ҡыҙыл башҡала» тип йөрөтөлгән, үҙәге Жуйцзине лә булған Ҡытай Совет Республикаһы ойошторола. 1935 йылда, бер-бер артлы еңелеүҙәрҙән һуң, коммунистар ҡыҫырыҡлап сығарыла һәм легендар 8-се Армияның Яньангә Бөйөк походы башлана.
 
== Административ ҡоролошо ==
84 827

үҙгәртеү