Төп менюны асырға

Силәбе

Рәсәй Федерацияһындағы ҡала, Силәбе өлкәһенең үҙәге
(Челябинск битенән йүнәлтелде)

Силәбе (рус. Челябинск) — Силәбе өлкәһе үҙәге. «Силәбе» — башҡорт теленән топоним. Хеҙмәт ҡаһарманлығы һәм дан ҡалаһы[7].

Ҡала
Силәбе
Челябинск
Флаг Герб
Флаг Герб
Ил

Рәсәй

Регион

Силәбе өлкәһе

Координаталар

55°09′00″ с. ш. 61°24′00″ в. д.HGЯO

Эске бүленеш

7 район

Нигеҙләнгән

1736

Элекке исеме

Силәбе кәлғәһе

Ҡала с

1787

Майҙаны

500,91[1] или 501,57[2] или 530[3] км²

Климат тибы

уртаса-континенталь

Халҡы

1 156 471[4] кеше (2013)

Тығыҙлығы

2254 кеше/км²

Милли состав

урыҫтар 86,5%, татарҙар 5%, башҡорттар 3,1%, украиндар 1,4% һәм башҡалар [5]

Этнохороним

силәбеләр

Сәғәт бүлкәте

UTC+5

Телефон коды351
Почта индексы

454000—454999

Цифровые идентификаторы
Автомобиль коды

74, 174

[[{{{вид идентификатора}}}]]

75401

Рәсми сайт

cheladmin.ru

бүләктәр

Ленин ордены[6]

Рәсми булмаған исемдәр

Көньяҡ Урал башҡалаһы
Танкоград
Челяба
Че.

Силәбе (Рәсәй)
Силәбе
Силәбе
Силәбе (Силәбе өлкәһе)
Силәбе
Силәбе

ТарихыҮҙгәртергә

Силәбе кәлғәһе 1736 йылда башҡа ҡәлғәләр һымаҡ (Сыбаркүл) башҡорт тарханы Таймаҫ Шәһимов рөхсәте менән һалына[8][9][10].

1743—1781 йылдарҙа Ырымбур губернаһының Иҫәт провинцияһы үҙәге.

1804—1919 йылдарҙа Ырымбур губернаһының Силәбе өйәҙе үҙәге, 1919—1924 йылдарҙа Силәбе губернаһы үҙәге.

ИҡтисадыҮҙгәртергә

ХалҡыҮҙгәртергә

1,15 млн. кеше. Урыҫтар - 86,5%, татарҙар - 5%, башҡорттар - 3,1%, украиндар - 1,4% һәм башҡалар [5]

Билдәле шәхестәрҮҙгәртергә

УниверситеттарҮҙгәртергә

Административ бүленешҮҙгәртергә

 
Силәбенең административ бүленеше

КлиматыҮҙгәртергә

Ҡала климаты
Күрһәткес Ғин Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Йыл
Абсолют максимум, °C 4,1 8,0 15,3 30,5 35,7 37,3 41,0 36,0 32,5 25,5 16,1 6,5 41,0
Уртаса максимум, °C −10,8 −8,1 −0,6 10,2 18,4 22,8 24,5 21,5 17,5 8,5 1,6 −7,7 7,5
Уртаса температура, °C −14,1 −12,5 −4,8 4,7 12,1 18,3 19,3 17,1 10,9 4,1 −5,2 −11,1 3,2
Уртаса минимум, °C −21 −19,3 −12,2 −0,8 6,2 11,5 14,2 11,4 6,4 −1 −9,3 −16,9 −2,5
Абсолют минимум, °C −48,1 −45 −36 −26,3 −11,1 −2,9 3,3 0,2 −10,1 −24 −36,4 −42,6 −48,1
Яуым-төшөм нормаһы, мм 19 16 18 27 47 58 87 43 41 30 26 21 429
Сығанаҡ: Челябинский гидрометеоцентр УРЦ FreeNet

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

  1. База данных показателей муниципальных образований. Росстат.
  2. Основные положения Генерального плана города Челябинск. (стр.46)
  3. Челябинск сегодня - Визитная Карточка. Администрация г. Челябинска. Тәүге сығанаҡтан архивланған 3 февраль 2012.
  4. Численность постоянного населения Челябинской области на 01.01.2013 года
  5. 5,0 5,1 http://chelstat.gks.ru/perepis_2010/perepis/Итоги%20ВПН-2010%20по%20Челябинской%20области.aspx?PageView=Shared/НАИБОЛЕЕ МНОГОЧИСЛЕННЫЕ НАЦИОНАЛЬНОСТИ
  6. НАГРАЖДЕНИЕ ЧЕЛЯБИНСКА ОРДЕНОМ ЛЕНИНА - Энциклопедия "Челябинск"
  7. Города Трудовой Доблести и Славы
  8. Таймас Шаимов в энциклопедии Башкортостан
  9. Витевский Н. В., И. И. Неплюев и Оренбургский край в прежнем его составе до 1758 года. — Казань, 1889. — С.134.
  10. В. А. Весновский. Карманный справочник «Весь Челябинск и его окрестности» — Челябинск: Тип. Л. Б. Бреслиной. 1909. −138 с.
  11. Башҡорт энциклопедияһы — Аҙнабаев Рауил Әхмәтйән улы (Тикшерелгән 28 март 2019)
  12. Башкирская энциклопедия — Юлашев Игорь Сахиевич (рус.) (Тикшерелгән 10 август 2018)