Төп менюны асырға

Одорхею-Секуеск (румын. Odorheiu Secuiesc, мадьярса  Székelyudvarhely, Секейудвархей) — ҙурлығы буйынса Румынияның икенсе урынды биләгән Харгита жудецының ҡалаһы. Шулай уҡ румын телендә ҡыҫҡаса Одорхей һәм венгр телендә ҡыҫҡаса «Удвархей» тип аталып, «ихата» тигәнде аңлата.

Одорхею-Секуеск
рум. Odorheiu Secuiesc
мадьярса  Székelyudvarhely
ФлагГерб
ROU HR Odorheiu Secuiesc Flag.pngCoa Romania Town Székelyudvarhely.svg
Рәсем
Дәүләт Flag of Romania.svg Румыния
Административ үҙәк Odorheiu Secuiesc[d]
Административ-территориаль берәмек Харгита[d]
Хөкүмәт башлығы Árpád Gálfi[d][1]
Халыҡ һаны 34 257 кеше (31 октябрь 2011)[2]
Ауыл биләмәһен үҙ эсенә ала Odorheiu Secuiesc[d]
Сәғәт бүлкәте UTC+02:00[d] һәм UTC+03:00[d]
Туғандаш ҡала Татабанья, Барч[d], Вац[d], Цеглед[d], Бекешчаба[d], Суботица[d], Дунайска-Стреда[d], Budapest District XXIII[d] һәм Будапешт
Почта индексы 535600
Рәсми сайт varoshaza.ro
Урынлашыу картаһы
Категория с картами на Викискладе Maps of Odorheiu Secuiesc
Commons-logo.svg Одорхею-Секуеск Викимилектә

Йөкмәткеһе

ТарихҮҙгәртергә

Ҡала, элекке Венгрия короллегенең Удвархей комитатаһының баш ҡалаһы булараҡ, Секей крайының тарихи үҙәктәренең береһе булып тора. Билдәле булыуынса, ҡала беренсе тапҡыр 1334 йылда папа бурыстар реестрында венгр Одуорхел рухани исеме менән яҙылған[3]. 1615 йылда Габор Бетлен, Трансильвания принцы ҡала хоҡуғын раҫлаған саҡта был урын Секейудвархей булараҡ билдәле.

1357 йылда Удвархей секейҙарҙың беренсе ассамблеяһы урыны була. 1451 йылда ҡалала ҡәлғә төҙөлә. Ҡәлғә II Янош Запольяи тарафынан 1565 йылда секейҙарҙы үҙ контролендә тотоу маҡсатында яңынан күтәртелә. 1599 йылда Валахия принцы Михай Храбрый секейҙар һәм Габсбургтар менән берләшә һәм Трансильвания кампанияһы ваҡытында ҡәлғәне емерә. Һуңыраҡ ҡәлғә тағы ла тергеҙелә һәм яңынан емерелә. Хәҙер ҡәлғәнең емереклектәре «секейҙар һөжүм иткән ҡәлғә» тигән исем аҫтында билдәле

Ҡала Трансильваниялағы Секей крайының бер тарихи өлөшө булып тора. Ул Удвархейск округының башҡалаһы булып 1876 йылға тиклем, Трансильваниялағы реформаға тиклем тора, артабан Венгрия короллеге аҫтына инә. Трианон килешеүе буйынса ул 1920 йылда Румыния өлөшөнә әйләнә һәм Одорхей жудецының өлөшө булып ике бөтә донъя һуғышы араһындағы осорға тиклем тора. 1940 йылда Икенсе Вена арбитражы Төньяҡ Ттрансильванияны Венгрияға тапшыра, ҡала 1944 йылға тиклем Венгрия контролендә тора. Азат ителгәндән һуң, 1947 йылда ҡалаға яңынан румыния хакимиәте ҡайта һәм ҡала Румынияға ҡарай. 1952—1960 йылдарҙа ҡала Венгр автономиялы өлкәһе була, 1968 −1960-сы йылдарҙа — Муреш-Венгр автономиялы өлкәһенә ҡарай. 1968 йылда автономия юҡҡа сығарыла, шул ваҡыттан алып ҡала Харгита жудецының бер өлөшө булып тора[4].

2004 йылдың 22 майында билдәле секей тарихи шәхестәренә арналған статуялар ҡуйылған секей паркы асыла.

2005 йылдың авгусында ҡала һәм уның күрше ауылдары ташҡындан ҙур зыян күрә.

Иҫтәлекле урындарыҮҙгәртергә

 
Католик сиркәүе

Туғанлашҡан ҡалаларыҮҙгәртергә

ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә

  1. Rezultatele alegerilor locale din 2016Центральное избирательное бюро.
  2. Populaţia stabilă pe judeţe, municipii, oraşe şi localităti componenete la RPL_2011INS.
  3. János András Vistai [helynevkonyv_-_3._kotet_Q-ZS.pdf Tekintő – Erdélyi Helynévkönyv].
  4. John F. Cadzow, Andrew Ludányi, Louis J. Éltető Transylvania: the roots of ethnic conflict — Государственный университет Кента, 1983.

ҺылтанмаларҮҙгәртергә