Нуғай теле — версиялар араһындағы айырма

Дәүмәлдә үҙгәрештәр юҡ ,  10 месяцев назад
ә
clean up, replaced: арасәй → арасай (4) using AWB
ә (clean up, replaced: {{Примечания → {{иҫкәрмәләр using AWB)
ә (clean up, replaced: арасәй → арасай (4) using AWB)
 
{{Ук}}
[[File:Turkic-speaking peoples of Karachay-Cherkess Republic and Kabardino-Balkar Republic.jpg|thumb|ҠарасәйҠарасай-Черкес Республикаһының һәм Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһың төрки телле халыҡтары]]
'''Нуғай теле''' — (нуғайса "ногай тили") <ref>[https://ru.wiktionary.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F:%D0%9D%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA/ Викисловарь. Категория:Ногайский язык]</ref> дөйөм алғанда [[Ставрополь крайы]], [[Дағстан]], [[ҠарасәйҠарасай-Черкесия]], [[Әстерхан өлкәһе]]ндә йәшәүсе [[нуғайҙар]]ҙың теле.
Нуғайса һөйләшеүселәр һаны яҡынса 90 000 кеше.
 
Нуғай теле төрки телдәрҙең ҡыпсаҡ төркөмө нуғай-ҡыпсаҡ төркөмсәһенә инә, ләкин лексик-фонетик яҡтан үҙҙәре йәшәгән урындарҙағы халыҡтар телдәренә яҡын. Лингвист-төркиәтсе, фольклорсы, этнограф, доктор филология фәндәре докторы [[Баскаков Николай Александрович|Н. А. Бас­ка­ков]] 1936 йылғы диа­лек­то­ло­гик экс­пе­ди­ция ма­те­риа­лдары нигеҙендә фо­не­тик, лек­сик һәм мор­фо­ло­гик күрһәткестәр буйынса 3 төп диа­лек­т билдәләй: аҡнуғай (ку­бан­ь нуғайҙары диалекты), ҡа­ра­нуғай (Дағстан нуғайҙары диа­лек­ты), үҙнуғай (Став­ро­поль­ крайы нуғайҙары диа­лек­ты)<ref>[https://bigenc.ru/linguistics/text/2669288/ НОГА́ЙСКИЙ ЯЗЫ́К]</ref> . .
 
Ғалим Калмыкова Софья Абдулхәмид ҡыҙы нуғай телендә 2 диа­лек­т тип билдәләй – аҡ­нуғай (кубань нуғайҙары диалекты; Нуғай, Адыгэ-Хабль,[[ҠарасәйҠарасай-Черкесия]]ның Хабез районы , [[Ставрополь крайы]]ның Ҡарамырҙа һәм Каң­лы ауылдары) һәм ҡарануғай (дала нуғайҙары диа­лекты; Нуғай, [[Дағстан]]дың Баба-Йорт, Кизляр райондары, Чечняның Шелковский районы, Ставрополь крайының Нефтекум районы)<ref>Калмыкова Софья Абдулхамидовна. Ногайский язык : Грамматика, правописание и развитие речи Черкесск - Ставроп. кн. изд-во : Карачаево-Черкес. отд-ние, 1983 -159 с. : ил.; 22 см
</ref>
 
 
== Диалекттары ==
Нуғай һөйләш теле өс диалектҡа бүленә: үҙнуғай диалекты (Ставрополь нуғайҙары), ҡарануғай диалекты (Дағстан нуғайҙары), аҡнуғай диалекты (ҡарасәйҡарасай нуғайҙары).
 
Улар бер-береһенән ҡайһы бер фонетик үҙенсәлектәр менән генә айырыла.