Башҡортостан (милли парк) — версиялар араһындағы айырма

күренеште төҙәтеү
(күренеште төҙәтеү)
 
 
== География ==
[[FileФайл:Аккаваз.jpg|right|thumb|Башҡортостан милли паркында Аккавказ йылғаһы, [[Күгәрсен районы]]]]
[[FileФайл:Bashkiria's mountains.jpg|right|thumb|Башҡортостан (милли парк), [[Күгәрсен районы]]]]
[[FileФайл:Водопад - карстовый мост Куперля 2.jpg|right|thumb|250px|Шарлауыҡ  — «Күперле» карст күпере, [[Күгәрсен районы]]]]
 
Милли парк Көньяҡ Уралдың көньяҡ-көнбайыш битләүендә урынлашҡан. Һыуайырғыс Уралтау һыртынан көнбайышта Башҡортостандың көньяҡ-көнсығыш өлөшөн биләй.
8,8 мең гектар ер айырым ҡулланыусыларҙыҡы һәм милек эйәләренеке. Был ерҙәр хужалыҡ ҡулланылышынан алынмайынса ғына милли парк составына индерелгән.
 
Урманлы ерҙәр 79,2 мең гектарҙы биләй (милли парк биләмәһенең 95,0  проценты). Шуның 76,5 мең гектары урман менән ҡапланған (91,8 %).
 
Урманһыҙ ерҙәр 4,1 мең гектар (5,0 %), шул иҫәптән һөрөнтө ерҙәр, сабынлыҡтар, көтөүлектәр - — 1,2 мең (1,4 %), юлдар һәм ҡырҡынты ерҙәр — 0,2 мең (0,2 %), һыу ятҡылыҡтары һәм һаҙлыҡтар 50 гектар самаһы (0,1 %).
 
== Фауна ==
 
Имеҙеүселәрҙән йыртҡыстар: һоро айыу, бүре, төлкө, һеләүһен, бурһыҡ, һуҫар, аҫ, йәтсә, европа шәшкеһе, ҡомаҡ, көҙән киң таралған.
 
 
== Флора ==
 
Милли парктың үҫемлектәр донъяһы дөйөм алғанда киң япраҡлы, шулай уҡ, ваҡ япраҡлы һәм киң япраҡлы ағастарҙан торған ҡатнаш урмандарҙан ғибәрәт.
 
 
== Туризм ==
 
[[Файл:Водопад - карстовый мост Куперля 2.jpg|thumb|250px|Шарлауыҡ — «Күперле» карст күпере]]
Йыл әйләнәһендә парк биләмәһендә 30 меңгә яҡын кеше була. Туристарҙы бигерәк тә [[Ағиҙел (йылға)]] һәм [[Нөгөш (йылға)]], [[Ҡотоҡ-Сумған]], [[Нөгөш һыуһаҡлағысы]] үҙенә тартып тора. Ҡотоҡ-Сумғанға спелеологтар өсөн туристик маршрут эшләнгән. Уға 36 карст мәмерйәһе, карст туннель, күпер, төрлө ҙурлыҡтағы соҡорҙар, ҡоҙоҡтар, шишмәләр инә.
Милли парк биләмәһендә өс тәбиғәт ҡомартҡыһы бар: карст мәмерйәһе емеректәренән хасил булған күпер ("«Күперле "») , [[Ҡотоҡ-Сумған]] (бөтөп барыусы йылғалар менән спелеологик музей-лаборатория) һәм "«Айыулы аҡлан"».
 
Барлыҡ тәбиғәт ҡомартҡыларына ла йәйәүле һәм һыбай маршруттар булдырылған.
 
== Шулай уҡ ҡарағыҙ ==
* [[Ҡотоҡ-Сумған]]
 
== Әҙәбиәт ==
 
== Һылтанмалар ==
 
* {{ЭБЭ2013|index.php/component/content/article/2-statya/10333-bashkiriya-natsionalnyj-park|автор=Кучерев Е. В.}}
* [http://encycl.bash-portal.ru/nac_park.htm Статья в ''Башкортостан: краткая энциклопедия'']
* [http://oopt.info/ Особо охраняемые природные территории России]
* [http://npbashkiria.ru/ Сайт Национального парка «Башкирия»]
* [http://www.ecotravel.ru/regions/reserves/1/4/90/ «Башкирия», Национальный парк.] // ecotravel.ru
* [http://www.zapoved.ru/documents/106/106/Постановление-Совета-Министров-РСФСР-О-создании-государственного-природного-национального-парка-Башкирия-в-Башкирской-АССР-398-от-110986-г Постановление Совета Министров РСФСР «О создании государственного природного национального парка „Башкирия“ в Башкирской АССР» № 398 от 11.09.86 г.]
* http://www.nugush.ru/derevnya_v_gorah Ырғыҙлы ауылына агротур— Башҡортостан милли паркы тарафынан ойошторолған.
* [http://bash.bashenc.ru/index.php/component/content/article/8-statya/8469-oto-t-bi-t-omart-y-y Ҡотоҡ‑Сумған], Башҡорт энциклопедияһы
* [http://www.zapoved.ru/documents/106/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D0%A1%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%B0-%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2-%D0%A0%D0%A1%D0%A4%D0%A1%D0%A0-%D0%9E-%D1%81%D0%BE%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B8-%D0%B3%D0%BE%D1%81%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D0%BD%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0-%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D0%B2-%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%B8%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9-%D0%90%D0%A1%D0%A1%D0%A0-398-%D0%BE%D1%82-110986-%D0%B3 Постановление Совета Министров РСФСР «О создании государственного природного национального парка „Башкирия“ в Башкирской АССР» № 398 от 11.09.86 г.]
* http://www.баш.башкирская-энциклопедия.рф/index.php/component/content/article/8-statya/8469-oto-t-bi-t-omart-y-y
* https://ba.wikipedia.org/wiki/%D2%A0%D0%BE%D1%82%D0%BE%D2%A1-%D0%A1%D1%83%D0%BC%D2%93%D0%B0%D0%BD
 
[[Категория:Рәсәйҙең милли парктары]]