Сәтләүек — версиялар араһындағы айырма

1349 байт өҫтәлгән ,  3 года назад
Үҙгәртеү аңлатмаһы юҡ
ә (Bot: Migrating 70 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q11009 (translate me))
{{Биофото|KoreanPineSeeds.jpg|Сәтләүектәр [[Корейский кедр|Корея эрбете]].}}
 
'''Сәтләүек''' &nbsp;— ҡайһы бер үҫемлектәрҙең (ағас йәки ҡыуаҡлыҡтың) емеше, ғәҙәттә ҡаты ҡабыҡлы һәм ашауға яраҡлы үҙәкле.<ref name="Ожегов">{{книга
|автор = [[Ожегов, Сергей Иванович|Ожегов С. И.]]
|заглавие = Словарь русского языка
|ссылка =
|издание = 8-е изд., стереотип
|место = {{М}}
|издательство = Сов. энциклопедия
|год = 1970
|страницы = 447
}}</ref>.
 
'''Ботаника'''ла ике билдәләмә бар:
* '''Сәтләүек''' ( емеш төрө; {{lang-la|nux}})&nbsp;— ҡоро, асылмай торған синкарпик аҫҡы емеш ағас кеүек емешлек эргәлеге менән (мәҫәлән, сәтләүек ҡыуағының эсендә 1-2 иркен ятҡан орлоҡ). Сәтләүек бер нисә сәскә ҡолаҡсыны менән уратылған, уларҙан тышлыҡ барлыҡҡа килә. Мәҫәлән, урман сәтләүеге йәки фундук . Башҡа емештәрҙе кеүек үк, аҙыҡҡа ҡулланырға була (мәҫәлән, кокос сәтләүектәре 3 ай йылға буйлап сәйәхәт иткәндән һуң да үҫеп китә алалар; ғөмүмән, кокос пальмаһы кешеләр сәтләүекте үҙҙәре менән ашарға алғас, алыҫҡа таралған№таралған<ref name="Артюшенко">{{книга|автор=Артюшенко З. Т., Фёдоров Ал. А.|заглавие=Атлас по описательной морфологии высших растений. Плод|ссылка=http://herba.msu.ru/shipunov/school/books/atlas_opis_morph1986_plod.djvu|ответственный=АН СССР; Бот. ин-т им. В. Л. Комарова|место=Л.|издательство=Наука, Лен. отд|год=1986|страниц=392|страницы= 64|ref=Артюшенко, Фёдоров}}</ref>;
* '''Сәтләүек''' &nbsp;— сәтләүеклеләр ғаиләһенең төрө, (''Juglandaceae'' ), ҡайһы берҙә&nbsp;— ырыу төрө '''сәтләүек''' (Juglans, мәҫәлән, грек сәтләүеге), ҡайһы саҡтарҙа&nbsp;— Бук сәскәлеләр тәртибе (Fagales) вәкиле, унда Сәтләүеклеләр ғаиләһе лә инә<ref>{{книга|автор=М. Аксёнова и др.|часть=Бобовые|заглавие=Энциклопедия для детей. Биология|издание=7-е изд|место=М.|издательство=Мир энциклопедий Аванта+, Астрель|год=2010|страницы=319|страниц=589|isbn=9785989862658}}</ref>. Ул арала Сәтләүеклеләр ғаиләһе үҫемлектәренең емешен сәтләүек (беренсе билдәләмә) тип атайҙар. Ғәҙәттә, ул һөйәксә эсендә орлоғо булған емеш, уның һөйәген орлоғо менән бергә яңылыш сәтләүек тиҙәр. Сәтләүек ағасы бик юғары баһалана, сәтләүектең төрлө өлөштәре дарыу әҙерләүҙә кәрәкле.
 
Башҡа «сәтләүектәр» ботаника ҡарамағынан ысын булмаған йәки дөрөҫ аталмаған сәтләүектәр. Мәҫәлән, «ер сәтләүеге», арахис, ысынында иһә ноҡот үләне генә<ref>{{книга|автор=М. Аксёнова и др.|часть=Бобовые|заглавие=Энциклопедия для детей. Биология|издание=7|место=М.|издательство=Мир энциклопедий Аванта+, Астрель|год=2010|страницы=319|страниц=589|isbn=9785989862658}}</ref>.