Замфир Арборе-Ралли: өлгөләр араһындағы айырма

Эстәлек юйылған Эстәлек өҫтәлгән
→‎Биографияһы: хата төҙәтеү
6 юл:
Грек сығышлы,  Долна тип аталған молдаван ауылын биләүсе дворян нәҫеленән,  унда олатаһының йорто, шулай уҡ Замфир Раллиның ҡасандыр батша йәберенә дусар булған [[Пушкин Александр Сергеевич|Пушкинды]] ҡабул иткән йорто һаҡланған<ref>''Дик. И. И.'' Встреча с [//ru.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D0%BE%D0%BD_%D0%94%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D1%83 отцом]. М.: Детская литература, 1985 г. Стр. 186</ref>. Уның атаһы Константинды (1811-56), ғаилә риүәйәттәре буйынса, боронғо бояр ырыуы Арборе вәкиле уллыҡҡа ала һәм шунлыҡтан «Ралли» фамилияһы «Арборе-Раллиға» үҙгәрә. 
 
[[Кишинёв|Кишинев]] гимназияһында, Санкт-Петербургта медицина-хирургия академияһында һәм [[Мәскәү дәүләт университеты|Мәскәү университеты]]нда (бер аҙ) уҡый. 1868-1869 йылдарҙа Петербургта студенттар сығыштарының етәксеһе була, унда ҡатнашыуы өсөн [[1869 йыл]]<nowiki/>да Бессарабия губернаһы полиция күҙәтеүе аҫтындааҫтына алына. Шул уҡ йылда ҡабаттан Кишиневта ҡулға алына  һәм [[Санкт-Петербург|Петербург]]тағы Петропавловский ҡәлғәһенә ултыртып ҡуйыла. С.Г. Нечаев эше буйынса тәүләп һорауға йәлеп ителә, асыҡтан-асыҡ күрһәтмәләр бирә һәм [[1870 йыл|1870 йыл]]да ителә.
 
[[1871 йыл|1871 йыл]]да эмиграциялана. [[Швейцария|Швейцария]]ла урынлаша, Цюрих университетына уҡырға инә, М.А. Бакунин яҡлылар төркөмө инә. «Эшсе»(1875) һәм   «Община» (1878) журналдарына нигеҙ һалыусы һәм редколлегия ағзаһы, рус халыҡсылары Вера Фигнер һәм Н. А. Морозов менән хеҙмәттәшлек итә. Швейцарияла шулай уҡ Элизе Реклю һәм анархист Интернационал  Сент- Имьенский төркөмө менән хеҙмәттәшлек итә. Румын марксистик түңәрәктәр менән бәйләнеш булдыра һәм Румынияға  [[Карл Маркс|Маркс]] китаптарын һәм уларға анархистик аңлатмалар ебәрә (Иоганн Мост).
 
[[1879 йыл]]<nowiki/>да  [[Румыния]]<nowiki/>ла йәшәй, [[1886 йыл|1886 йыл]]да румын подданныйлығын ҡабул итә. Төрлө ваҡытта гәзит мөхәррире,  статистика бюроһы директоры, румын хәрби академияһында рус теле профессоры булып эшләй. Румынияла социалистик хәрәкәт ойоштороусыларҙың береһе. Охранканың бер мәғлүмәтендә  Арборе-Ралли тураһында шулай тип яҙыла: ул «рус хөкүмәтенә асыҡтан-асыҡ нәфрәте һәм туҡтауһыҙ революцион эшмәкәрлеге менән үҙенә иғтибарҙы йәлеп итә». Ҡайһы бер румын әҙәбиәте эшмәкәрҙәренең дуҫы була — 1880 йылдарҙа шағир [[Михай Эминеску]], ә 1890 йылдарҙа Богдан Петричейку Хашдеу менән дуҫлаша. 
 
[[1871 йыл|1871 йыл]]да эмиграцияланаилдән күсеп китә. [[Швейцария|Швейцария]]ла урынлашатөпләнә, Цюрих университетына уҡырға инә, МһәмМ.А. Бакунин яҡлылар төркөмөтөркөмөнә инәҡушыла. «Эшсе»(1875) һәм   «Община» (1878) журналдарына нигеҙ һалыусы һәм редколлегия ағзаһы, рус халыҡсылары Вера Фигнер һәм Н. А. Морозов менән хеҙмәттәшлек итә. Швейцарияла шулай уҡ Элизе Реклю һәм анархист Интернационал  Сент- Имьенский төркөмө менән хеҙмәттәшлек итә. Румын марксистик түңәрәктәр менән бәйләнеш булдыра һәм Румынияға  [[Карл Маркс|Маркс]] китаптарын һәм уларға анархистик аңлатмалар ебәрә (Иоганн Мост).
Арборе-Ралли Румынияға барып сыҡҡан «Потемкин» броненосецының баш күтәреүсе  матростарына һәр төрлө ярҙам күрһәтә.  Унда сюртугының петлицаһында  ҡыҙыл ҡәнәфер менән Констанцала еңелгән бронесоецҡа менеп, баш күтәреүсе матростарҙы сәләмләй. Арборе-Ралли потемкинсыларға аҡса, кейем менән ярҙам итә, эш таба, уларҙы башҡа илдәргә күсереү буйынса ҡатнаша,  уларға сәйәси йоғонто яһарға тырыша,  потемкинсылар менән хат алышыуҙар алып бара. Был хаттарҙы 1920 йылдарҙа  Арборе-Раллиның  туғандары СССР дәүләт архивына тапшыра, улар Рәсәй дәүләт әҙәбиәт һәм сәнғәт архивында һаҡлана <ref>[http://www.rgali.ru/object/10879420?lc=ru Арборе-Ралли Земфирий Константинович]</ref>.
 
[[1879 йыл]]<nowiki/>да  [[Румыния]]<nowiki/>ла йәшәй, [[1886 йыл|1886 йыл]]да румын подданныйлығын ҡабулгражданлығын итәала. Төрлө ваҡытта гәзит мөхәррире,  статистика бюроһы директоры булып эшләй, румын хәрби академияһында рус теле профессоры булып эшләй. Румынияла социалистик хәрәкәт ойоштороусыларҙың береһе. Охранканың бер мәғлүмәтендә  Арборе-Ралли тураһында шулай тип яҙыла: ул «русРус хөкүмәтенә асыҡтан-асыҡ нәфрәте һәм туҡтауһыҙ революцион эшмәкәрлеге менән ул үҙенә иғтибарҙы йәлеп итә». Ҡайһы бер румын әҙәбиәте эшмәкәрҙәренең дуҫы була — 1880 йылдарҙа шағир [[Михай Эминеску]], ә 1890 йылдарҙа Богдан Петричейку Хашдеу менән дуҫлаша. 
 
 
 
Арборе-Ралли Румынияға барып сыҡҡан баш күтәргән «Потемкин» броненосецының баш күтәреүсеброненосецы  матростарына һәр төрлө ярҙам күрһәтә.  Унда сюртугының петлицаһында  ҡыҙыл ҡәнәфер менән Констанцала еңелгән бронесоецҡа менеп, баш күтәреүсе матростарҙы сәләмләй. Арборе-Ралли потемкинсыларға аҡса, кейем менән ярҙам итә, эш таба, уларҙы башҡа илдәргә күсереү буйынсакүсереүҙә ҡатнаша,  уларға сәйәси йоғонто яһарға тырыша,  потемкинсылар менән хат алышыуҙар алып бараалыша. Был хаттарҙы 1920 йылдарҙа  Арборе-Раллиның  туғандары СССР дәүләт архивына тапшыра, улар Рәсәй дәүләт әҙәбиәт һәм сәнғәт архивында һаҡлана <ref>[http://www.rgali.ru/object/10879420?lc=ru Арборе-Ралли Земфирий Константинович]</ref>.
 
== Әҫәрҙәре ==