Һөйәрғолов Нурмөхәмәт Әлибай улы — версиялар араһындағы айырма

Үҙгәртеү аңлатмаһы юҡ
("Суяргулов, Нурмухамет Алибаевич" битен тәржемә итеп төҙөлгән)
 
{{Ук}}
{{Ғалим|Имя=Суяргулов Нурмухамет Алибаевич|Ширина=230px|Дата рождения=09.02.1937|Место рождения=д. Кабакушево [[Стерлибашевский район]], [[БАССР]])|Гражданство=СССР, Россия|Научная сфера=лингвистика|Место работы=([[Стерлитамакская государственная педагогическая академия имени Зайнаб Биишевой]]|Альма-матер=Башкирский сельскохозяйственный институт|Известен как=лингвист|Награды и премии=Государственная премия РБ им. Салавата Юлаева (1994).}}'''Һөйәрғолов  Нурмөхәмәт Әлибай улы''' ([[9 февраль]] [[1937 йыл|1937]]<span style="display:none">(<span class="bday">19370209</span>)</span>
'''Һөйәрғолов Нурмөхәмәт Әлибай улы''' ([[9 февраль]] [[1937 йыл|1937]]<span style="display:none">(<span class="bday">19370209</span>)</span>
[[Категория:Алфавит буйынса шәхестәр]]
[[Категория:9 февралдә тыуғандар]]
[[Категория:1937 йылда тыуғандар]]
, [[Башҡорт Автономиялы Совет Социалистик Республикаһы|БАССР]], [[Стәрлебаш районы]], Ҡабаҡош ауылы)  — совет һәм Рәсәй ғалимы, лингвист-арабистғәрәп теле белгесе.
 
== Биографияһы ==
Сөйәрғолов Һөйәрғолов Нурмөхәмәт Әлибай улы 1937 йылдың 9 февралендә [[БАССР]]-ҙың [[Стәрлебаш районыныңрайоны]]ның Ҡабаҡош ауылында тыуған.
 
1945 йылда Ҡабаҡош башланғыс мәктәбенә уҡырға бара, 5, 6 кластарҙы [[Табылды]]  ете йыллыҡ мәктәптә, 7 класты [[Ҡарағош]] мәктәбендә тамамлай (өлгөлө билдәләре менән). 
 
1952 йылда [[Өфө]] ҡалаһында Башҡорт республика  физик культуракультураһы техникумына (БРТФК) уҡырға инә , 1955 йылда физкультура уҡытыусыһы һөнәре буйынса техникумды тамамлай; Күмертау ҡалаһындағы "«Шахтер"» балалар спорт йәмғиәтенә физкультура инструкторы итеп тәғәйенләнә.
 
Техникумда спорт уйындары (волейбол, баскетбол), саңғы, атыу һәм йөҙөү спорты менән шөғөлләнә.
 
Башҡортостандың йөҙөү буйынса чемпионы һәм рекордсыһы (1954), [[Куйбышев]] (1955), Туапсе (1956), [[Краснодар]] (1960) ҡалаларындағы һәм СССР-ҙың Ҡораллы көстәре ([[Ташкент]], 1957) Рәсәй беренселеге призеры.
 
1966 йылда Стәрлетамаҡ киске машиналар төҙөү техникумын    техник-электрик (ЭППУ бүлеге) һөнәре буйынса тамамлай.
 
1978 йылда (ситтән тороп) [[[Башҡорт дәүләт ауыл хужалығы институтыныңуниверситеты|Башҡорт ауыл хужалығы институты]]ның механик факультетын инженер-механик һөнәре буйынса тамамлай.
 
Педагогия һөнәре буйынса эш стажы - — 28 йыл, инженер һөнәре буйынса - — 29: өлкән инжнер-электрик, баш энергетик, баш инженер, " «Агропромэнерго"» директоры.
 
Шулай уҡ әҙәбиәт хеҙмәткәре булып Стәрлебаш районы "«Ленин юлы"» гәзитендә һәм Стәрлетамаҡ районы "«Коммунизм байрағы"» гәзитендә эшләне.  
 
Совет армияһында (1956-19591956—1959) Төркөстан хәрби округында (Туркво) хеҙмәт итә, хәрби һөнәре - — топограф-геодезист. Хеҙмәт ҡушыуы буйынса альпинизм менән шөғөлләнә. Памир һәм Тянь-шань тауҙарының түбәләренә менә.
 
Совет Армияһында хеҙмәтен үтәгәндә [[Афғанстан]] менән бәйле (1959) бер нисә махсус задание башҡара.   Өлгөлө хеҙмәте өсөн күп тапҡыр хәрби часть командованиеһы тарафынан бүләкләнә, КПСС ағзаһынаағзалығына кандидат итеп ҡабул ителә.
 
1973-74 йылдарҙа  - Сәмәркәнд юғары танк командалыҡ  училищеһының (СВТКУ) бүлеге начальнигы. 
 
[[Ғәрәп теле]] менән 5 йәшенән атаһы етәкселегендә шөғөлләнә башлай. 10 йәшендә оригиналда Ҡөрьәнде 7 тапҡыр уҡып сыға. Дамаскиҙа[[Дамаск]]иҙа ([[Сүрия]]) Ислам университетында белем ала - — уҡыу, имтихандар, имам һәм ғәрәп теле уҡытыусыһы сертификаты (1993). Иордан университетында  (Амман, 1995) стажировка үтә. 1992 йылдын 2006 йылға тиклем [[Ишембай]] ҡалаһындағы 2-се һанлы Зәки Вәлиди исемендәге Башҡорт Республика гимназия-интернатында ғәрәп телен уҡыта.
 
[[Башҡортостан республикаһыныңРеспубликаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы]] лауреаты (тәржемә һәм ҡөрьәндеҠөрьәнде башҡорт телендә нәшер итеү  өсөн ([[Мәскәү]], 1994), Башҡортостан Республикаһының  мәғариф отличнигы (1997), филология фәндәре кандидаты (2004)   Ҡөрьәнде филология яҡтан тикшергәне өсөн. Күп баҫмалар авторы, шул иҫәптән: "«Ғәрәп теленән дәреслек"», "«Ғәрәп теленең грамматикаһы"», "«Ҡөрьәнде нисек уҡырға"», "«Сәғүд көндәлеге"», "«Ике изгелек  ерендә"», "«Европала Ҡөрьәнде өйрәнеү һәм Ҡөрьәндең башҡортса тәржемәһе» тәржемәһе" - диссертацияһы темаһы, "«Дөйөм белем биреү мәктәптәре өсөн ғәрәп теле буйынса программа"»; шулай уҡ "«Башҡорт телендәге ғәрәп, фарсы алынмаларыһүҙлеге!алынмалары һүҙлеге»нең редакторы һәм төҙөүсеһе.
 
Ике тапҡыр Мәккәгә[[Мәккә|Мәккә]]гә һәм Мәҙинәгә[[Мәҙинә|Мәҙинә]]гә хаж ҡылды (2006, 2009). Һуңғы эш урыны: Зәйнәб Биишева исемендәге Стәрлетамаҡ педагогия академияһының сит ил телдәре кафедраһы доцентысит телдәр кафедраһы доценты (хәҙер БДУ-ның  Стәрлетамаҡ филиалы), 2006-20122006—2012 йылдар.
 
== Баҫмалары ==
Европейская коранистика и башкирский перевод Корана.  — Уфа: Башкирский гос. университет. 2003ISBN/ISSN 5747709380
 
== Һылтанмалар ==
19 689

үҙгәртеү