А. Э. Тюлькиндың мемориаль йорт-музейы — версиялар араһындағы айырма

Үҙгәртеү аңлатмаһы юҡ
("Мемориальный дом-музей А. Э. Тюлькина" битен тәржемә итеп төҙөлгән)
 
{{Музей|название=Мемориальный дом-музей А. Э. ТюлькинаТюлькиндың мемориаль йорт-музейы|файл=Volnovaia21Ufa.jpg|размер=280px|основан=[[1994 годйыл]]|местонахождение=[[УфаӨфө]], [[ВолноваяТулҡынлы улицаурамы, (Уфа)|ул.21се Волновая]],һанлы 21йорт|директор=Набиуллин Финат ЯдгаровичЙәдгәр улы|lat_deg=54.7148|lat_dir=N|lon_deg=55.9459|lon_dir=E|region=RU|CoordScale=2000}}А. Э. Тюлькиндың мемориаль йорт-музейы — Өфө ҡалаһында, рәссам [[Тюлькин Александр Эрастович|Александр Эрастович Тюлькин]] йәшәгән йортта, урынлашҡан. Музей Өфөләге [[М. В. Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы]] филиалы.
А. Э. Тюлькиндың мемориаль йорт-музейы — Өфө ҡалаһында, рәссам [[Тюлькин Александр Эрастович|Александр Эрастович Тюлькин]] йәшәгән йортта, урынлашҡан. Музей Өфөләге [[М. В. Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы]] филиалы.
 
== Тарихы һәм тасуирлауы ==
[[Тюлькин Александр Эрастович|А.  Э.  Тюлькин]] был йортто 1922 йылда һатып алған. Өй Өфөлә Ағиҙелдең текә ярында урынлашҡан<ref>[http://museumnesterova.jimdo.com/филиалы-музея/ Дом музей А.]</ref>.
 
[[1989 йыл|1989 йылдың 10 ғинуарында]] А.  Э.  Тюлькиндың тол ҡалған ҡатыны А.  Н.  Михайлова мемориаль әйберҙәре һәм әҫәрҙәре менән бергә йортто бүләк итеү айҡанлы,   музейға нигеҙ һалына. Бындай ҡарарға А.  Н.  Михайлова Өфөлә  А.  Э.  Тюлькиндың  тыуған көнөнән 100 йыллығын  билдәләп үткәрелгән байрам сараларынан һуң килә. Ошо көндәрҙә [[М. В. Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы|М. В. Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейында]]нда А.  Э.  Тюлькиндың әҫәрҙәре күргәҙмәһе лә ойошторола. Бүләкте А.  Н.  Михайлова рәсми рәүештә мөлкәтте бүләк итеү ҡағыҙын БАССР-ҙың Министрҙар кабинеты исеменә яҙа. А.  Э.  Тюлькин йорт-музейы [[1994 йыл|1994 йылдың]] 18 майында  М.  В.  Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы филиалы булараҡ асыла.
 
А.  Э.  Тюлькин был йортта [[1922 йыл|1922 йылдан]] дан алып ғүмеренең аҙағынаса йәшәгән һәм эшләгән. Йорт Өфө ҡалаһының үҙенә бер төрлө  сәнғәт тормошо үҙәге булған: бында рәссамдар, шағирҙар, музыканттар, актерҙар, педагогтар йыйылған, сәнғәт тураһында һүҙ барған, шиғырҙар уҡылған, музыка яңғыраған. А.  Э.  Тюлькин үҙенең өйөн "«бәләкәй генә, тик үҙемдеке генә булған киңлектең өлөшө"» тип һанаған<ref>http://s5.afisha.net/Afisha7Files/UGPhotos/e46/e469d58a-80eb-4ddd-95ee-a3e1a38c3586/p_F.jpg</ref>. Бында ул  бөтә әҫәрҙәрен тиерлек ижад иткән, улар хәҙер  М.  В.  Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейында һаҡлана, Дәүләт Третьяков галереяһында  һәм Шәреҡ халыҡтары  Дәүләт сәнғәт музейында   (Мәскәү), Рус Дәүләт музейында (Санкт-Петербург), М.  А.  Врубель исемендәге Омск дәүләт һынлы сәнғәт музейында, Татарстан Республикаһының  дәүләт һынлы сәнғәт музейында (Ҡаҙан) һәм Рәсәйҙең башҡа музейҙарында һаҡлана.
 
А. Э. Тюлькин был йортта [[1922 йыл|1922 йылдан]] алып ғүмеренең аҙағынаса йәшәгән һәм эшләгән. Йорт Өфө ҡалаһының үҙенә бер төрлө  сәнғәт тормошо үҙәге булған: бында рәссамдар, шағирҙар, музыканттар, актерҙар, педагогтар йыйылған, сәнғәт тураһында һүҙ барған, шиғырҙар уҡылған, музыка яңғыраған. А. Э. Тюлькин үҙенең өйөн "бәләкәй генә, тик үҙемдеке генә булған киңлектең өлөшө" тип һанаған<ref>http://s5.afisha.net/Afisha7Files/UGPhotos/e46/e469d58a-80eb-4ddd-95ee-a3e1a38c3586/p_F.jpg</ref>. Бында ул  бөтә әҫәрҙәрен тиерлек ижад иткән, улар хәҙер  М. В. Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейында һаҡлана, Дәүләт Третьяков галереяһында һәм Шәреҡ халыҡтары Дәүләт сәнғәт музейында  (Мәскәү), Рус Дәүләт музейында (Санкт-Петербург), М. А. Врубель исемендәге Омск дәүләт һынлы сәнғәт музейында, Татарстан Республикаһының  дәүләт һынлы сәнғәт музейында (Ҡаҙан) һәм Рәсәйҙең башҡа музейҙарында һаҡлана.
 
Бынан тыш, Тюлькиндарҙың Благоев урамында квартиралары ла булған.
[[Файл:TulkinHouse2.jpg|справа|мини|200x200пкс|А.  Э.  Тюлькин йорт-музейында]]
Йорт-музейҙың экспозицияһында   А.  Э.  Тюлькиндың рәсемдәре, мемориаль әһәмиәтендәге нәмәләр (йорт йыһаздары, рояль, һынлы сәнғәт әҫәрҙәре, фотоматериалдар, А.  Э.  Тюлькиндың шәхси әйберҙәре). Даими экспозиянан тыш Башҡортостан Республикаһының рәссамдары әҫәрҙәре, балалар һәм үҫмерҙәр сәнғәт ижады  күргәҙмәләре, экскурсиялар, музыкаль һәм шиғырҙар кисәләре, рәссамдар менән ижадт осрашыуҙар  үткәрелә.
 
Йортто уратып баҡса ултыртылған, бында Тюлькин үҙе ултыртҡан алмағастар, сирень үҫә, йәш ҡыҙҙың скульптураһы тора һәм бынан ҡалаға һәм Ағиҙел йылғаһына иҫ киткес күренеш асыла.
 
Йортто уратып баҡса ултыртылған, бында Тюлькин ултыртҡан алмағастар, сирень үҫә, йәш ҡыҙҙың скульптураһы тора һәм бынан ҡалаға һәм Ағиҙел йылғаһына иҫ киткес күренеш асыла.
 
А.  Э.  Тюлькиндың Йорт-музейының беренсе директоры Пахомов Николай Александрович була. 2002 йылда уның ҡыҫҡа ваҡытҡа  йырсы Геннадий Васильевич Валяев алыштырып торҙо.  Хәҙерге ваҡытта музей директоры  — Финат Йәдгәр улы Нәбиуллин <ref>[http://fin-art.narod.ru/ Финат Набиуллин]</ref>.
 
Бина 20-се быуат башы архитектураһы һәм тарихи ҡомартҡыһы булып һанала.
 
== Ҡыҙыҡлы факттар ==
Өфөлә Хөкүмәт Йортон төҙөгән саҡта был өйҙө, М. Нестеровтың өйө кеүек,  һүтергә йыйыналар. Өфө ҡалаһының йәмғиәте һәм рәссамдары өйҙө һүтеүгә ҡаршы сыға.
 
Музейҙың дөйөм майҙаны  — 112 кв. м, экспозицион майҙаны  — 68 кв. м, фонд  — 6 кв. м. Музей фондтарында 103 һаҡлау берәмәге.
 
== Әҙәбиәт ==
М.  В.  Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы хәбәрҙәре: юбил. изд. Өфө, 2001;
 
А.  Э.  Тюлькиндың мемориаль йорт-музейы: альбом /авт.- төҙөүсе С.  В.  Игнатенко. Өфө, 2008.
 
== Иҫкәрмәләр ==
19 136

үҙгәртеү