Һеңрән — версиялар араһындағы айырма

63 байт өҫтәлгән ,  4 года назад
Үҙгәртеү аңлатмаһы юҡ
'''Һеңрән''' — [[башҡорт]] ырыуы.
 
== Ырыу составы ==
Ырыу аралары[[ара |ара]]лары:
* Айыу;
* [[Ҡыҙрас]];
 
== Этник тарихы ==
[[XIII быуат]]ҡа тиклем һеңрәндәр боронғо башҡорт [[башҡортҡәбилә]] ҡәбиләләреләре менән аралашып, [[Бөгөлмә-Бәләбәй ҡалҡыулығындаҡалҡыулығы]]нда йәшәгән. XIII—XIV быуаттарҙа [[ҡатай]] һәм һалйоттар йоғонтоһонда Себер һәм Көнсығыш Себер тарафтарына юлланалар.
 
XVI—XVII быуаттарҙа улар себер татарҙары власы һәм сәйәси йоғонтоһо аҫтында ҡала.
Б. О. Долгих фаразлауынса, һеңрән ҡәбиләһе «бары ваҡыт үтеү менән төркиләштерелгән боронғо уғыр халҡының вариҫтары» булыуы мөмкин, әммә һеңрәндәрҙең һәм терһәктәрҙең «килеп сығышы буйынса» «төрки телле» булыуҙары ла ихтимал.
 
[[Рычков Пётр Иванович|П. И. Рычковтың]] исемлегендә «ерән» йәки «ерән юрты» ырыуҙары Ҡаҙан юлында тип иҫәпләнә. Шулай уҡ сығанаҡтарҙа этнонимдың рус телендә хата менән бирелгән транскрипциялары ла билдләнгән — «зырянцы», «зарянцы» йәки «сырянцы».
 
[[Кузеев Рәил Ғүмәр улы|Р. Ғ. Кузеевтың]] яҙмаларына ҡарағанда, һеңрәндәрҙең ата-бабаларының тыуған ере [[Бөгөлмә-Бәләбәй ҡалҡыулығы]] һәм көнъяҡ-көнбайыш Урал алды булған, уларҙың ырыуҙаштары унда XX быуат башына тиклем йәшәп, уларҙа боронғо ырыу-ҡәбилә исемен һаҡланған. Миҫал өсөн, Һеңрән ауылының исеме [1] ошо этнонимдан килеп сыҡҡан [2].
 
== Таралыу территорияһы ==
11 459

үҙгәртеү