Шүлгәнташ — версиялар араһындағы айырма

251 байт алынған ,  3 года назад
Үҙгәртеү аңлатмаһы юҡ
Мәмерйәгә ингән урын - 25-28 метр бейеклегендәге арка рәүешендә, Һарыкүскән тауының көньяҡ битендә урынлашҡан; уның киңлеге 40 метрға етә. Шулай уҡ мәмерйәгә ингән урындың һул яғындағы күлдән [[Шүлгән]] йылғаһы ағып сыға. Зәңгәрләнеп күренеп ятҡан күлдең диаметры 3 метрға яҡын, ә тәрәнлеге - 80 метрҙан артыҡ (дөрөҫөрәге, ул күл түгел, ә һыу юлағының вертикаль өлөшө). Ҡушылмалары күп булыу сәбәпле, күлдең һыуы эсергә яраҡлы түгел, уны дауаланыу ванналары өсөн файҙаланыу отошлораҡ. Инеү урынының уң яғында - тағы бер күл - Түңәрәк күл бар<ref>Кудряшов И. К. ''Путеводитель по Каповой пещере'' Уфа, 1956</ref>.
 
Мәмерйәнең өйрәнелгән оҙонлоғо 3 саҡрымдан ашыу. Унда — һарҡып, ағып барлыҡҡа килгән майташтар, сталактиттар, сталагмиттар бар. Мәмерйә, ҙурэре залдарзалдары, ергалереялары, һыу аҫты йылғаһы,күлдәре күлдәрһәм бар.йылғалары Мәмерйәменән, әкиәттәрҙә һөйләнгән һоҡланғыс һарайҙы хәтерләтә. БеренсеМәмерйә өс гипсометрик кимәлле, түбәнге ҡатын һыу баҫҡан, унда мәмерйәне барлыҡҡа килтергән һыу аҫты ''Шүлгән йылғаһы'' аға<ref name="perechen" /> (сифон һыу аҫты ҡыуышлыҡтарын иҫәпкә алғанда) с крупными залами, галереями, подземными озёрами и рекой. Пещера имеет три гипсометрических уровня (этажа), нижний из которых занят речкой [[Подземный Шульган]], которая и образовала эту пещеру<ref>[http://www.academia.edu/9304055/Prehistoric_Eurasia ''В. С. Житенёв.'' Капова пещера — многослойный памятник археологии: предварительное сообщение // Первобытные древности Евразии. К 60-летию Алексея Николаевича Сорокина, 2012]</ref>.
 
140 метр бейеклегендәге мәмерйә [[карст массивындағы]] [[эзбизле]] [[хемоген тау тоҡомдарынан]]{{нет АИ|13|04|2011}} барлыҡҡа килгән. Мәмерйәгә бик яҡын, мәмерйә эргәһе буйлап (параллель) Шүлгән йылғаһының өс саҡрым оҙонлоғондағы тәрән карст [[каньон]]ы һуҙыла, ул аҡрынлап эре карст соҡорҙарҙан, күлдәрҙән торған йырынға, ҡоро үҙәнгә әүерелә.
14 674

үҙгәртеү