Арарат — версиялар араһындағы айырма

178 байт алынған ,  4 года назад
Тәүратта «Арарат тауҙары» иҫкә алына. Хәҙерге күҙаллауҙар буйынса, һүҙ Ассирияның төньяғындағы урын - Урарту тураһында<ref name="biblenc" /> һәм, башҡа ваҡытта, Ассириянан төньяҡтараҡ ятҡан дәүләт тураһында, бара. Тәүратта әйтелгәнсә, Нух кәмәһе Арарат еренең айырым бер тауында һай урынға барып төртөлгән. </blockquote> Брокгауздың Библия (Тәүрат) энциклопедияһында, бер нимә лә нәҡ хәҙерге Арарат тауына кәмә килеп терәлгән тип төртөп күрһәтмәй, тиелгән<ref name="biblenc" />. Тәүраттың әрмән теленә тәржемәләрендә бөтөн донъяны һыу баҫыу тураһындағы хикәйәттә Нух кәмәһе Масис (Մասիս) тауына, йәғни Араратҡа килеп терәлгән, тиелә<ref name="Tokarev" />.
 
Ошо китапҡа ингән атаҡлы бөтөн донъя һыу баҫыуы тураһындағы хикәйәт месопотамия риүәйәттәре менән бәйле икәне хәҙер инде яҡшы билдәле. Шулай ҙа күп халыҡтарҙа, Австралияла, Океания утрауҙарында һәм америка индеецтарында ла, бөтөн донъя ташҡыны тураһындағы риүәйәт йәшәй икән, был бик боронғо сығанаҡ барлығы тураһында һөйләй. Подробнее(Ентекләп см.ҡара: [[ВсемирныйБөтөн потоп#Сказаниядонъя оташҡыны Всемирномтураһындағы потопе|Сказания о Всемирном потопе]]хикәйәт). Новосельцевтан белеүебеҙсә, барса донъяны һыу баҫыу тураһындағы месопотамия мифы ассирия периодында Әрмән ҡалҡыулығының көньяҡ армыттары менән бәйле булған<ref name="novosel" />. Иосиф Флавий б. э. I быуатында, халдеян Беросҡа һылтанып, кәмәнең ҡалдыҡтары «Әрмәнстандағы Кордуй тауында» һаҡланған, тип хәбәр иткән — Новосельцев буйынса, Кордиен тауҙарында, йәғни төньяҡтан туранан-тура Месопотамия тигеҙлегенә килеп тоташҡан тау арҡаһында.
 
Новосельцев фекеренсә, Нух тауын хәҙерге Арарат менән тигеҙләү, күрәһең, V быуаттан һуң Әрмәнстандан тыш сиркәү даирәләрендә, килеп сыҡҡандыр, шунан Әрмәнстанға ла килеп еткәндер<ref name="novosel" />. Православие энциклопедияһы буйынса, тик XI—XII бб. әрмән һәм башҡа традициялар Масисты (Арараттың иҫкесә әрмән атамаһы) Нух кәмәһе килеп терәлгән урын булған, ти<ref>{{Православная энциклопедия|75836|Арарат|3|175—176|Беляев Л. А.}} </ref>.
 
Был традицияны үҫтереп, европалылар тауға «Арарат» атамаһын биргән(см. раздел(ҡара: [[#ЭтимологияАтаманың названия|Этимология названия]]этимологияһы).
 
Был традиция тирәләй урындағы халыҡтарҙа легендалар комплексы ижад ителгән. Арарат - әрмәндәр өсөн изге урын (см.ҡара: также раздел [[#Арарат- какӘрмәнстан символ Армении|Арарат как символ Армении]]символы). Фарсы легендаһы Араратты кешелектең сәңгелдәге тип атай<ref name="britannica" />. Арарат битләүендәге Аргури ауылы торған урында Нух миһрап (алтарь) төҙөгән һәм тәүге йөҙөм ағасын ултыртҡан, ә ауылдың исемен әрмән телендәге «ул тал сыбығы ултыртҡан» тигән һүҙбәйләнеш менән бәйләгән<ref name="bryce208">''Viscount James Bryce Bryce'', [http://books.google.de/books?id=8XQdAnBvpQMC&dq=it+has+received+among+geographers+the+name+of+ararat&hl=ru&source=gbs_navlinks_s Transcaucasia and Ararat: being notes of a vacation tour in the autumn of 1876], стр. 208</ref>). Маранд ҡалаһының атамаһын әрмән телендәге «был урында әсәй бар» тигән мәғәнә менән бәйләгәндәр һәм Нухтың ҡатынының үлгән, күмелгән урыны, тип иҫәпләгәндәр<ref name="bryce208" />. Название города [[Нахичевань| (Нахиджеван]]) трактовалиҡалаһының какатамаһын «онул тәүге впервыекилеп сошёлтөшкән» итип идентифицировалиаңлатҡандар сһәм местомНухтың килеп төшкән урыны тип высадкитап Ноякилтергәндәр<ref name="bryce208" />. Считалось,Халдейҙар чтотау натүбәһендә вершинейондоҙҙарға горытабынған, [[халдеи]]һәм поклонялисьуларҙың звёздамөсөһө, иВифлеем троейондоҙона изэйәреп, нихҒайса последовалибәйғәмбәр за(Иисус [[ВифлеемскаяХристос) звезда|Вифлеемскойтыуған звездой]]урынға кйүнәлгән, местутип рождения [[Иисус Христос|Иисуса Христа]]һаналған<ref name="bryce209">''Viscount James Bryce Bryce'', [http://books.google.de/books?id=8XQdAnBvpQMC&dq=it+has+received+among+geographers+the+name+of+ararat&hl=ru&source=gbs_navlinks_s Transcaucasia and Ararat: being notes of a vacation tour in the autumn of 1876], стр. 209</ref>.
 
=== Святой Яков и недосягаемость вершины Арарата ===
16 473

үҙгәртеү