Габсбургтар монархияһы — версиялар араһындағы айырма

викилаштырыу, категория
(викилаштырыу, категория)
 
[[Файл:Habsburg Monarchy.gif|250px|thumb|right| Габсбургтар монархияһы территорияһы 1200—1913 1200—1913 йылдарҙа]]
{{История Австрии}}
[[Файл:Flag_of_the_Habsburg_Monarchy.svg|мини|125x125пкс|Габсбургтар монархияһы флагы.]]
'''Габсбургтар монархияһы''', '''Габсбургтар империяһы''' йәки '''Австрия монархияһы'''  — [[Габсбургтар|Габсбургтарҙың]] [[Австрия]] тармағы хакимлығы аҫтындағы йыйылма территорияларының  рәсми рәүештә  атамаһы. Ғәҙәттә 1526 йылдан башланған  дәүергә ҡарата файҙалана, нәҡ ошо ваҡытта [[Фердинанд I (Изге Рим империяһы императоры)|Фердинанд I]] үҙенең биләмәләренә [[Чехия]] тажы ерҙәрен һәм Венгрияны ҡуша. Был дәүер [[1804]] йылда [[Австрия империяһы]]  ойошторолғанға тиклем бара. "«Габсбургтар монархияһы"» термины 1276 йылдан башланған осорға ҡарата (Австрияның Габсбургтар хакимлығы аҫтына күсеү ваҡыты)  1918 йылға тиклем (Австро - — Венгрияның емерелеүе) киңерәк мәғәнәлә лә ҡуллана ала.   [[1804 йыл|1804 йылға]]  тиклем Габсбургтар хакимлығы аҫтындағы территорияларҙың рәсми рәүештә берҙәм исеме булмай. 
 
Габсбургтар империяһы атамаһы шулай уҡ [[Испания]], Испания Нидерландтары, Франш - Конте, Ломбардия, Неаполитан короллеге, Сицилия, Сардиния һәм Испанияның [[Америка]] биләмәләрен үҙ эсенә алған [[Изге Рим империяһы]] императоры Карл V Габсбургтың  хакимлығы аҫтындағы дәүләт берәмектәренең йыйылмаһын билдәләү өсөн дә киң ҡулланыла.
 
Габсбургтар империяһы атамаһы шулай уҡ [[Испания]], Испания Нидерландтары, Франш - — Конте, Ломбардия, Неаполитан короллеге, Сицилия, Сардиния һәм Испанияның [[Америка]] биләмәләрен үҙ эсенә алған [[Изге Рим империяһы]] императоры Карл V Габсбургтың  хакимлығы аҫтындағы дәүләт берәмектәренең йыйылмаһын билдәләү өсөн дә киң ҡулланыла.
 
== Составы ==
 Габсбургтар монархияһы (1526-18041526—1804) составына түбәнге территориялар инә:
* '''Мираҫҡа ҡалған Австрия ерҙәре''':
**  [[Австрия эрцгерцоглығы]] ([[Түбәнге Австрия|Түбәнге]] һәм [[Үрге Австрия|Үрге]]) эрцгерцоглығы;
**  Штирия  герцоглығы;
**  Каринтия герцоглығы  ;
**  Крайна герцоглығы   ;
**  Истрия  маркграфлығы;
**  Тироль  графлығы;
** Горица һәм Градишка графлығы;
** Форарльберг;
** [[Алғы   Австрия]];
** [[Триест]];
* '''Чехия тажы ерҙәре''':
** [[Чехия]]  короллеге;
**  [[Силезия ]] герцоглығы;
**  [[Моравия маркаһы|Моравия  маркграфлығы]];
** Үрге Лужица  маркграфлығы  (1635  йылға тиклем);
** Түбән Лужица  маркграфлығы (тиклем 1635  йылға тиклем);
* '''[[Венгрия короллеге]]''';
* '''[[Трансильвания]] бөйөк кенәҙлеге   ''';
* '''Хәрби сик''';
* '''Хорватия һәм Славония короллеге.'''
Бынан тыш ҡайһы бер  тарихи дәүерҙәрҙә Габсбургтар монархияһы шулай уҡ  түбәндәге биләмәләрҙе үҙ эсенә алған:
* Австрия Нидерландтары ([[1713 йыл|1713]]—[[1792 йыл|1792]]);
* Милан герцоглығы  ([[1713 йыл|1713]]—[[1797 йыл|1797]]);
* Неаполитан короллеге  ([[1713 йыл|1713]]—[[1735 йыл|1735]]);
* Сардиния  короллеге ([[1713 йыл|1713]]—[[1720 йыл|1720]]);
* Темешвара  [[Банат|Банаты]] ([[1718 йыл|1718]]—1778);
* [[Воеводина|Войводина]]  һәм [[Босния|Төньяҡ  Босния]] ([[1718 йыл|1718]]—[[1739 йыл|1739]]);
* Олтения ([[1718 йыл|1718]]—[[1738 йыл|1738]]);
* Сицилия короллеге  ([[1720 йыл|1720]]—[[1735 йыл|1735]]);
* Парма герцоглығы  ([[1735 йыл|1735]]—[[1748 йыл|1748]]);
* Галиция һәм Лодомерия короллеге  ( [[1772 йыл|1772]]  йылдан алып);
* [[Буковина]] (1774  йылдан алып);
* [[Кесе  Польша]] ( 1795  йылдан алып);
* [[Терраферма|Венеция өлкәһе ]] ([[1797 йыл|1797]]  йылдан алып);
* [[Далмация]] ([[1797 йыл|1797]]  йылдан алып).
 Габсбургтар  династияһы монархтары  1439—[[1806 йыл|1806]] йылдарҙадарҙа ([[1740 йыл|1740]]—[[1745 йыл|1745]] йылдарҙандарҙан башҡа) шулай уҡ [[Изге Рим империяһы]] императорҙары булалар.
 
== Колониялар ==
{{төп мәҡәлә|Габсбургтар монархияһының колониаль экспансияһы}}
 
==  Шулай уҡ ҡарағыҙ ==
* [[Австрия империяһы]]
* [[Австро-Венгрия]]
*  [[Австрия империяһының колониаль экспансияһы]]
 
== Һылтанмалар ==
{{Навигация
* {{Ҡалып:ВТ-ЭСБЕ|Австрия или Австрийская монархия}}
|Тема = Австрия империяһы
|Викисклад = Category:Austrian Empire
}}
* {{Ҡалып:ВТ-ЭСБЕ|Австрия или Австрийская монархия}}
 
[[Категория:Габсбургтар]]
[[Категория:Габсбург монархияһы]]
[[Категория:Империялар]]
[[Категория:Австрия тарихы]]
[[Категория:Словакия тарихы]]
[[Категория:Словения тарихы]]
[[Категория:Чехия тарихы]]
[[Категория:Итальян дәүләттәр]]
[[Категория:Балҡандар тарихы]]
38 428

үҙгәртеү