Төркиә — версиялар араһындағы айырма

166 байт алынған ,  5 лет назад
ә
clean up using AWB
(Вики-Һаҡлағыстағы The_Seventh_President_of_Turkey_Kenan_Evren_taken_from_The_Presidency_of_the_Republic_of_Turkey_web_site.jpg рәсеме Natuur12 ҡатнашыусыһы тарафынан юйылған. Ул)
ә (clean up using AWB)
|Герб=Coat of Arms of Turkey.svg
|Герб урынына=
|Девиз=Yurtta barış, dünyada barış»</br />({{lang-ba|«Йортта тыныслыҡ, донъяла тыныслыҡ}})
|Гимн исеме=İstiklâl Marşı
|Аудио=Istiklâl Marsi instrumetal.ogg
| 11 || [[Абдулла Гюль]] <br />(1950) || [[Файл:Abdullah Gül 2011-06-07.jpg|60px]]|| [[28 август]] [[2007]] || [[28 август]] [[2014]] || [[Ғәҙеллек һәм үҫеш партияһы]]
|-- bgcolor=#CCCCFF
| 12 || [[ Реджеп Тайип Эрдоған ]] <br /> ( 1954) || [[Файл:Recep Tayyip Erdoğan.jpg|60px]] || [[28 август]] [[2014]]|| || [[Ғәҙеллек һәм үҫеш партияһы]]
|}
<br {{clear=all />}}
</div>
</div>
===Хәрби алмашыныуҙар===
1960 йылдың 27 майында Төркиәлә Джемаль Гюрсель етәкселегендә 1-се хәрби алмашыныу булды. Төркиәнең 3-сө Президент Мәхмүд Джеляль Баяр [[Мәрмәр диңгеҙе|Мәрмәр диңгеҙенең]]нең Яссыада утрауында хәрби трибуналға тапшырылды.
 
1971 йылдың 27 мартында Төркиәлә 2-се хәрби алмашыныу булды.
 
1980 йылдың 12 сентябрендә Төркиәлә 3-сө хәрби алмашыныу булды. 650 мең кеше полицияға килтерелде, 1,683 миллион енәйәт эше асылды. 517 кеше үлем язаһын алды.<ref> [ http://www.warandpeace.ru/ru/reports/view/40861/ Төркиәлә 3-сө хәрби алмашыныу булды] </ref>
===Беренсе Президент һайлауы (2014 йыл)===
2014 йылдың 10 авгусында [[Төркиә]]ләТөркиәлә беренсе тапҡыр граждандар Президентты тура һайланы. 2014 йылға тиклем Төркиә Президентын мәжлес депутаттары һайлаған ине. Өс кандидат булды: [[Реджеп Тайип Эрдоған]]; Эхмеллетдин Иһсаноғлу (2005-2013 йылдарҙа [[Ислам хеҙмәттәшлеге ойошмаһы]] сәркәтибе); Селахаттин Демирташ – Халыҡтарҙың демократик партияһы рәйесе. Һайлаусыларҙың 51.79% тауышы [[Реджеп Тайип Эрдоған]] өсөн бирелгән, ул еңеүсе тип танылған.
[[File:2014 Turkish Presidential Election.png|thumb|center|500px|Илдәр буйынса күпселек тауыштар биреү. Һары - [[Реджеп Тайип Эрдоған]], шәмәхә - Селахаттин Демирташ, ҡыҙыл - Эхмеллетдин Иһсаноғлу]]
===Рәсәйҙең «Су-24» самолётын юҡ итеү (2015 йыл)===
[[2015]] йылдың 24 ноябрендә Мәскәү ваҡыты менән 10:24 сәғәттә [[Сирия|Сирия ғәрәп Йөмһүриәте]] территорияһында төрөк һауа ғәскәрҙәренең F-16 истребителдәре тарафынан Рәсәйҙең «Су-24» самолёты бәреп төшөрөлде. <ref>[http://rbcdaily.ru/politics/562949998434828 Сбили лучшего], 26.11.2015 йыл «РБК» гәзите.</ref>
 
Был хәлдән һуң Рәсәй менән Төркиә араһында үҙ-ара мөнәсәбәттәр насарайҙы. 2016 йылдың 1 ғинуарынан Рәсәй Федерацияһы төрөк граждандары өсөн визаһыҙ инеү мөмкинлеген туҡтатты.
Төркиә Конституцияһына ярашлы, дәүләт власы закондар сығарыу, башҡарма һәм суд йүнәлештәренә бүленә.
=== Закондар сығарыу власы ===
'''Төркиә бөйөк милли мәжлесе''' ({{lang-tr|Türkiye Büyük Millet Meclisi}} — ''TBMM'') — [[Төркиә |Төркиә Йөмһүриәте]]неңЙөмһүриәтенең юғары бер палаталы закондар сығарыу органы (парламент) <ref>[http://www.tbmm.gov.tr/ '''Төркиәнең Бөйөк Милли Меджлисы''' рәсми сайты] </ref>. Икенсе төрөк-грек һуғышы барышында, [[Анҡара]]ла 1920 йылдың 23 апрелендә төҙөлдө. [[Төркиә |Төркиә Йөмһүриәте]]неңЙөмһүриәтенең Мәжлесе 1920 йылда Төркиә Конституцияһын ҡабул итеү өсөн төҙөлә. Һуңғы Һайлауҙар 2015 йылдың июндә үтә. 550 депутат партия исемлектәре буйынса 85 һайлау округта һайлана.
 
[[Истанбул]]да 3 һайлау округы, [[Анҡара]]ла һәм [[Измир]]ҙа — икешәр.
| {{increase}}8
|}
<br {{clear="all" />}}
</div>
</div>
! Адм.<br />үҙәк
! Үҙәк<br />халҡы
! Код<ref> Автомобиль коды</ref>
|-
| 1
|-
| 23
| [[Ғәзиантеп (ил)| Ғәзиантеп]]
| Gaziantep
| align="right" | 7 194
| || Всего || || align="right" | 781 978 || align="right" | 71 977 744 || align="right" | 92,05 || || ||
|}
<br {{clear=all />}}
</div>
</div>
Шулай уҡ ил рәсми булмаған статистик яҡтан 7 регионға бүленә:
* Эгей регионы ({{lang-tr|Ege Bölgesi}}) — [[Төркиә|Төркиәнең]] 8 провинцияны эсенә алған көнбайыш регионы.
** [[Афйонкараһисар (ил)| Афьонкарахисар провинцияһы ]] ({{lang-tr|Afyonkarahisar}})
** [[Айдын (ил)| Айдын провинцияһы]] ({{lang-tr|Aydın}})
** [[Денизли (ил)| Денизли провинцияһы]] ({{lang-tr|Denizli}})
** [[Измир (ил)| Измир провинцияһы]] ({{lang-tr|İzmir}})
** [[Кютахья (ил)| Кютахья провинцияһы]] ({{lang-tr|Kütahya}})
** [[Маниса (ил)| Маниса провинцияһы]] ({{lang-tr|Manisa}})
** [[Мугла (ил)| Мугла провинцияһы]] ({{lang-tr|Muğla}})
** [[Ушак (ил)| Ушак провинцияһы]] ({{lang-tr|Uşak}})
* Ҡара диңгеҙ регионы
* Үҙәк Анатолия регионы
 
===Энергетика===
Төкиәлә хәҙерге ваҡытта ике АЭС төҙөлә. Береһе япон фирмалары менән, икесеһе – РәсәйҙенРәсәйҙең Росатом менән (Аҡҡойоу (Akkuyu) АЭС-ы, [[Мерсин]] илендә).
===Төҙөлөш===
Төҙөлөш илдең иҡтисадында ҙур роль уйнай. Төркиәнең төҙөлөш компаниялары Германия, Рәсәй һәм башҡа илдәрҙә күп объекттар төҙөй.
 
== Мәҙәниәте ==
[[Кесе Азия|Кесе Азияла]]ла [[Урта Азия|Урта Азиянан]]нан уғыҙ төркиҙәре килеп был ерҙәрҙе үҙләштергәнсе төрлө халыҡ вәкилдәре йәшәгән була. Уларҙың мосолманлаша барған һайын уртаҡ мәҙәниәткә үҙ элементтарын индерәләр. Шул рәүешле [[Ғосманлы дәүләте]] мәҙәниәте [[Грек]]тарҙың, [[Ислам]] һәм [[Төрки]] мәҙәниәттәренең ҡушылмаһы була. Бөгөнгө көнгә Төркиәлә дин дәүләттән айырылған, мәҙәниәте иһә күп өлкәләрҙә [[Европа]]лаштырылған булыуына ҡарамаҫтан, халыҡта бороңғо традициялар һаҡлана.
 
== Әҙәбиәте ==
 
==Дәүләт байрамдары==
*29 октябрь –[[:tr:29 Ekim Cumhuriyet Bayramı| Йөмһүриәт (Республика) байрамы]] <ref>[]http://www.tccb.gov.tr/videogaleri/ </ref>
 
==Галерея==
47 016

үҙгәртеү