Ватикан — версиялар араһындағы айырма

2 байт өҫтәлгән ,  5 лет назад
ә
clean up using AWB
ә (clean up using AWB)
Халыҡ-ара хоҡуҡта Ватикандың статусы — Изге Тәхеттең (Святой Простол) ярҙамсы үҙалла территорияһы, Рим католик сиркәүенең юғары дин башлыҡтары резиденцияһы. Ватикандың суверенитеты үҙаллы (милли) түгел, ул Изге Тәхеттең үҙаллылығынан килә. Икенсе һүҙ менән әйткәндә, Ватикан халҡы түгел, ә Папа тәхете үҙаллы булып тора.
 
Сит ил дипломатик миссиялары Ватикан ҡала-дәүләткә түгел, Изге ПростолғаПрестолға тәғәйенләнә. Изге Престолға тәғәйенләнгән сит ил илселәре һәм вәкилдәре, Ватикан ере бәләкәй булғанға, Римдә урынлашалар.<ref>[http://www.tursvodka.ru/countries/vatican/russian_embassy/ Адрес посольства Ватикана в Италии]</ref>
 
БМО менән Изге Престол (Ватикан түгел) 1957 йылдан бирле хеҙмәттәшлек итә һәм даими күҙәтеүсеһе булып тора.<ref>[http://www.holyseemission.org/short_history.html at Holyseemission.org]{{недоступная ссылка|http://www.holyseemission.org/short_history.html}}</ref> 2004 йылдан БМО-ла Изге Проетол хоҡуҡтары киңәйтелә. Бынан тыш 2008 йылдың августынан Ватикан [[Интерпол]] менән даими хеҙмәттәшлек итә.<ref>[https://archive.is/20120802101232/www.interpol.int/Public/Icpo/Members/default.asp List of Member States]</ref><ref>http://www.interpol.int/Public/Icpo/Members/dates.pdf</ref>
== Тарихы ==
 
Боронғо дәүерҙә Ватиканда кеше йәшәмәгән, сөнки [[Боронғо Рим]]дә был урын изге тип иҫәпләнгән. 326 йылда [[христианлыҡ]] урынлашҡас, изге ПетрПётр ҡәберлеге өҫтөндә Константин базаликаһыбазиликаһы төҙөлә, шул осорҙан бирле бында кешеләр йәшәй башлай.
 
[[VIII быуат]] уртаһында барлыҡҡа килгән Папа дәүләте Апеннин ярымутрауының ҙур өлөшөн биләй, әммә 1870 йылда уны Италия короллеге тар-мар итә.
== Сәйәси система ==
 
Ватикан — Изге Престол идара иткән абсолют теократик монархия. Рим Папаһы ҡулында абсолют закон сығарыу, башҡарма власть һәм суд, ул суверенитетты тотусы булып тора. Рим ПапаһыеПапаһы кардиналдар ғүмерлеккә һайлап ҡуя. Рим Папаһы үлгәс, йәки тәхетән баш тартҡас, яңы Папа [[инаугурация]]һына тиклем, уның бурысыебурысын [[камерленго]] башҡара.<ref>[http://dic.academic.ru/dic.nsf/catholic/582/Камерленго Камерленго] / Католическая энциклопедия. EdwART. 2011.</ref>
 
== География ==
[[Файл:Vt-map.png|thumb|Ватикан картаһы]]
 
Ватикан [[Рим]]дың төньяҡ-көнбайыш өлөшөндә [[Ватикан тауы]]нда урынлашҡан, [[Тибр]]ҙан бер нисә йөҙ метр алыҫлыҡта. Бөтә яҡтан да Италия менән сиктәш, дөйөм сик оҙрнлоғо 3,2 км. Сик оборона стенаһы менән тура килә. [[Изге ПетрПётр соборы]] майҙан алдындағы сик һыҙаты овпл формаһындағы майҙан булып тора.
 
== Иҡтисад ==
Этник яҡтан, Швейцария гвардияһын иҫәпкә алмағанда, күбеһе [[итальяндар]]. «Көндөҙгө» халыҡ иҫәбенә, дәүләттән ситтә йәшәүсе, эшкә килгән 3000 итальян керә.
 
[[Файл:San pietro.jpg|thumb|200px|Изге ПетрПётр соборы һәм майҙаны]]
 
== Иҫкәрмәләр ==
43 441

үҙгәртеү