Һәҙиә

11 ноябрь 2015 ҡушылған
{{User Asian Month}}
({{User Asian Month}})
{{User Asian Month}}
Амур йылғаһы
 
́
 
Амур –Көнсығыш Азияның иң ҙур алты йылғаларынан береһе. Рәсәй(бассейнының 53% ) менән Ҡытай территориялары аша үтеп Япон диңгеҙенең Амур ҡултығына ҡоя.
Төп ҡушылдыҡтары: Зея, Уссури, Бурея, Сунгари, Амгунь, Анюй, Тунгуска.
Иң мөһим ҡалары: Амурск, Амурск, Благовещенск, Хабаровск, Комсомольск-на-Амуре, Николаевск-на-Амуре (Россия), Хэйхэ(Ҡытай)
Йылғаның исеме тунгус-манчжур телдәрендәге “амар”, “дамур”-“ҙур йылға” тигән һүҙҙәрҙән алынған.
Амурҙы ҡытайҙар “Хэйхе”-“ҡара йылға”, шулай уҡ “Хэйлунцзян”-“Ҡара аждаһа йылғаһы” тип атайҙар.Ә монгол телендә “Амур Хара –Мурэн”-“ҡара йылға” исемен йөрөтә
Амур Шилка (эвенк телендә “тар үҙән” ) менән Аргунь (монгол телендә “киң”-ергунь) йылғалары ҡушылған урындан башланып китә. Оҙонлоғо -2824 км-ға һуҙыла. Фәнни-популяр матбуғатта Онон йылғаһына килеп ҡушылыусы исемһеҙ шишмәне Амур йылғаһының башы тигән фекерҙәр ҙә осрап ҡуя. Ошо Онон-Шилка-Амур теҙмәһе буйынса ҡараһаң, Амурҙың оҙонлоғо 4279 км булып китә.Ә Хайлар — Аргунь аша Амурҙың тамағына тиклем— 4049 км булһа, Керулен- Аргунь аша Амур тамағына саҡлым оҙонлоғо 5 052 километрға етә.
36 514

үҙгәртеү