Күпер: өлгөләр араһындағы айырма

Эстәлек юйылған Эстәлек өҫтәлгән
Үҙгәртеү аңлатмаһы юҡ
ә →‎Тарих: clean up, removed: Link FA using AWB
2 юл:
'''Күпер''' — [[йылға]], соҡор йәки башҡа бер ҡаршылыҡ аша сығыу өсөн һалынған ҡоролма. Юл аша һалынған күпер юл үткәргес тип атала.
== Тарих ==
Йылға аша бүрәнә һалып күпер эшләү боронғо заманда уҡ билдәле булған. Һуңынан төҙөлөш материалы итеп таш ҡулланғандар. Бындай күперҙәрҙе ҡол биләүселек ҡоролошонда төҙөгәндәр. Баштараҡ күпер терәген, һуңғарак бөтә конструкцияны таштан эшләгәндәр. Күпер төҙөүҙә [[Боронғо Рим]]леләр ҙур уңыштарға ирешә. Улар көмбәҙ формаһындағы күпер төҙөй һәм төҙөлөштә [[цемент]] ҡуллана. Күперҙәр (дөрөҫөрәге ''акведуки'') [[Рим]] ҡалаһын һыу менән тәьмин итеү өсөн файҙаланылған. [[Боронғо Рим]] күперҙәре бөгөнгө көнгә тиклем һаҡланған.
 
[[Урта быуаттар]]ҙа [[ҡала]]лар һәм [[сауҙа]] үҫеше күперҙәр төҙөүгә ихтыяжды арттыра. Инженер аҡылы киң арала һөҙәк көмбәҙле, тарыраҡ терәүле күперҙәр төҙөргә мөмкинлек бирә. [[Файл:Iron Bridge.JPG|thumb|200 px|left|Донъялағы беренсе металдан яһалған күпер (Бөйөк Британия)]]
[[XVIII быуат]] аҙағында күпер төҙөлөшөндә [[металл]] ҡулланалар. Беренсе металдан эшләнгән күпер [[Бөйөк Британия]]ла Северн йылғаһы аша [[1779]] йылда һалына.
 
[[XIX быуат]]та тимер юлы үҫеше юғары йөкләмәле күперҙәр төҙөүзе талап итә. Күпер төҙөүҙә [[ҡорос]] һәм [[тимер]] ҡулланалар.
 
{{Link FA|fr}}
 
[[Категория:Архитектура]]
[[Категория:Күперҙәр]]
[[Категория:Күпер ҡоролмалар]]
{{Link FA|fr}}
 
[[new:ज्याभः]]
«https://ba.wikipedia.org/wiki/Күпер» битенән алынған