РСФСР мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы — версиялар араһындағы айырма

Үҙгәртеү аңлатмаһы юҡ
[[Рәсем:Заслуженный учитель РСФСР.jpg|thumb| '''РФСФР мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы''' түш тамғаһы / Нагрудный знак «Заслуженный учитель школы РСФСР».]]
'''РФСФР мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы''' ({{lang-ru|Заслуженный учитель школы РСФСР}}) — маҡтаулы исем. РФСФР Юғары Совет Президумы Указы менән 1940 йылдың 11 ғинуарынан индерелгән. 1995 йылдың 30 декабренән «[[Рәсәй Федерацияһы атҡаҙанған уҡтыусыһыуҡытыусыһы]]» маҡтаулы исеменә алмаштырылған.
== Тарихы ==
«РФСФР мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы» маҡтаулы исеме беренсе тапҡыр 1940 йылдың 11 ғинуарынан РФСФР Юғары Совет Президумының мәғәриф һәм һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә маҡтаулы исемдәр булдырыу Указы менән индерелә<ref>Указ Президиума Верховного Совета РСФСР от 11 января 1940 г. «Об установлении почетных званий РСФСР — Заслуженного учителя школы и Заслуженного врача» (Известия Советов депутатов трудящихся СССР, 18 января 1940 г.)</ref>.
 
1975 йылдың 28 мартында РФСФР Юғары Совет Президумы Указы менән түшкә тағыу тамғаһы булдырылған<ref>Указ Президиума Верховного Совета РСФСР от 28 марта 1975 г. "Об учреждении нагрудного знака «Заслуженный учитель школы РСФСР» (Ведомости Верховного Совета РСФСР, 1975, N 14, ст. 314).</ref>.
 
1956 йылдың 18 июлендә РФСФР Юғары Совет Президумы Указы менән «РФСФР һөнәри-техник мәғарифе атҡаҙанған оҫтаһы» ({{lang-ru|Заслуженный мастер профессионально-технического образования РСФСР}}) һәм «РФСФР һөнәри-техник мәғарифе атҡаҙанған уҡытыусыһы» ({{lang-ru|Заслуженный учитель профессионально-технического образования РСФСР}}) маҡтаулы исемдәре булдырыла.
 
1995 йылдың 30 декаберендә Рәсәй Федерацияһы Президентының 1341 һанлы Указы менән «РФСФР мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы» маҡтаулы исеме урынына [[Рәсәй Федерацияһы атҡаҙанған уҡытыусыһы]] ({{lang-ru|«[[w:ru:Заслуженный учитель Российской Федерации]]»}})<ref>[https://archive.is/20120907144233/www.pravoteka.ru/pst/1062/530618.html Указ Президента РФ от 30 декабря 1995 г. N 1341 «Об установлении почетных званий Российской Федерации, утверждении положений о почетных званиях и описания нагрудного знака к почетным званиям Российской Федерации»]</ref>.
== Бүләкләү шарты ==
Башта был маҡтаулы исем уҡытыу-тәрбиә эшендәге уңыштары өсөн тик уҡытыусыларға ғына бирелә.
 
Һуңғараҡ мәғариф өлкәһендә эшләгән башҡа хеҙмәткәрҙәр — директорҙар, уларҙың урынбаҫарҙары һәм халыҡ мәғарифы бүлектәре мөдирҙәре лайыҡ була.
 
50—80 йылдарҙа мәғариф белем биреү өлкәһенең һәммә тармаҡтарында өлгө күрһәткән хеҙмәткәрҙәргә — уҡытыусылар менән бер рәттән тәрбиәселәргә, район, ҡала, өлкә һәм республика мәғариф эштәрен ойоштороусыларға, урта, махсус һәм юғары уҡыу йорттары уҡытыусыларына, дәреслек авторҙарына, методистарға, мәктәп биналары төҙәүгә һәм уҡытыу-тәрбиә эшен юғары кимәлдә ойоштороуға булышлыҡ иткән хужалыҡ етәкселәренә лә бирелә.
 
Хеҙмәт стажы 15 йылдан күберәк булырға тейеш.
 
== Маҡтаулы исем менән бүләкләнгән Башҡортостан уҡытыусылары ==
Уҡытыу—тәрбиә эшендә айырыуса ҙур уңыштарға өлгәшкән ике Башҡортостан уҡытыусыһы иң беренсе маҡтаулы исемгә 1943 йылда лайыҡ була — Баймаҡ ҡалаһаның 4-се һанлы ете йыллыҡ мәктәбенең башланғыс синыфтар уҡытыусыһы Мәҙинә Ризуан ҡыҙы Шәйҙуллина һәм Мәсетле районы Дыуан-Мәсетле урта мәктәбенең урыҫ теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Хөсәйен Ямалетдин улы Фәтҡуллинға бирелә.
 
Башҡортостандан был маҡтаулы исем менән 2003 йылдың башына ҡарата 425 кеше бүләкләнгән. Был һанға [[Рәсәй Федерацияһы атҡаҙанған уҡытыусыһы]] маҡтаулы исеме менән бүләкләнгәндәр ҙә ингән.
 
== Әҙәбиәт ==
* Ғәлинурова Л.К. Башҡортостан Республикаһындағы Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған уҡытыусылары (тарихи-педагогик очектар). Беренсе китап. — Өфө: Китап, 2004. — 292 бит.
 
Был китаптың мәғлүмәтен Рәсәй Федерацияһының халыҡ мәғарифы отличнигы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Яйыҡбаев Камил Яҡшыгилде улы туплай башлаған. Уның эшен ҡыҙы Лира Ғәлинурова дауам иткән һәм китап итеп баҫтырған. Китапҡа 190 шәхес тураһында тарихи-педагогик очерктар ингән.
 
== Иҫкәрмәләр ==
{{иҫкәрмәләр}}
[[Категория:Маҡтаулы исемдәр]]